Logo

ΕΠΟΠΤΕΙΑ

Πολιτισμός

μόρφωση

κοινωνία

Έτη 1991 - 1994 | Αρχείο | Φιλοσοφία - 4 Νοεμβρίου 2011 01:50 πμ

Laura Bohannan: Ο Άμλετ στη Ζούγκλα



Συμφώνησα με το τελευταίο επιχείρημα, αλλά για τα υπόλοιπα κατέφυγα στον δικό τους προσφιλή τρόπο να προσπερνάνε τις ερωτήσεις μου:

– «Αυτός είναι ο τρόπος που γίνεται, έτσι λοιπόν το κάνουμε.»

Αποφάσισα να εγκαταλείψω κάθε ιδέα να τους πω για τον περίφημο μονόλογο. Ακόμη κι αν θεωρούσαν εδώ πως ο Κλαύδιος είχε απόλυτο δίκηο να παντρευτεί τη χήρα του αδελφού του, έμενε όμως το δηλητήριο και γνώριζα ότι την αδελφοκτονία θα την αποδοκίμαζαν. Με περισσότερη αισιοδοξία ξανάρχισα τη διήγηση:

– «Εκείνο το βράδυ ο Άμλετ κράτησε σκοπιά μαζί με τους τρεις που είχαν δει το νεκρό πατέρα του. Ο νεκρός αρχηγός της φυλής εμφανίστηκε πάλι και ενώ οι άλλοι φοβήθηκαν, ο Άμλετ πήρε από πίσω τον νεκρό πατέρα του και απομακρύνθηκαν. Όταν έμειναν μόνοι ακούστηκε η φωνή του νεκρού πατέρα στον Άμλετ.»

– «Τα σημεία δεν μιλάνε!» είπε μ’ έμφαση ο γέροντας.

– «Ο νεκρός πατέρας του Άμλετ δεν ήταν σημείο. Βλέποντάς τον θα μπορούσες να τον θεωρήσεις σημείο, αλλά δεν ήταν.» Το ακροατήριό μου όσο εγώ το βυθομετρούσα έπεφτε σε σύγχυση.

– «Αυτός ήταν ο νεκρός πατέρας του Άμλετ. Ήταν κάτι που ονομάζουμε «φάντασμα.» Έπρεπε να χρησιμοποιήσω τη λέξη στη γλώσσα μου, διότι αντίθετα από πολλές γειτονικές φυλές, αυτοί εδώ οι άνθρωποι δεν πίστευαν στην επιβίωση μετά το θάνατο οποιουδήποτε ατομικού χαρακτηριστικού της προσωπικότητας.

– «Τι είναι ‘φάντασμα’; Σημείο;»

– «Όχι, ‘φάντασμα’ είναι κάποιος πεθαμένος που περπατάει και μιλάει. Οι άνθρωποι δε τον ακούνε και τον βλέπουν αλλά δεν τον αγγίζουν.» Είχαν τις αντιρρήσεις τους. «Τα ζόμπι τ’ αγγίζεις.»

– «Όχι, όχι! Δεν ήταν ένα νεκρό σώμα που το ζωντάνεψαν οι μάγοι για να το θυσιάσουν και να το φάνε. Κανείς δεν έκανε το νεκρό πατέρα του Άμλετ να περπατήσει. Το έκανε μόνος του.»

– «Οι πεθαμένοι δεν περπατάνε,» με μια φωνη διαμαρτυρήθηκε το ακροατήριό μου.

Ήμουνα απόλυτα πρόθυμη να συμβιβαστώ.

– «Το ‘φάντασμα’ είναι η σκιά του πεθαμένου.»

Πάλι όμως είχαν αντίρρηση.

– «Οι νεκροί δεν ρίχνουν καμιά σκιά.»

– «Στη χώρα μου ρίχνουν σκιά,» είπα απότομα.

Ο γέροντας καθησύχασε τα μουρμουρητά δυσπιστίας που ξεσηκώθηκαν αμέσως και μου είπε μ’εκείνη την υποκριτική αλλά ευγενική συγκατάβαση που δείχνει κανείς για τις φαντασιώσεις των νέων ανίδεων και των προληπτικών.

– «Χωρίς αμφιβολία στη χώρα σας οι πεθαμένοι μπορούν επίσης και να περπατούν, χωρίς νάναι ζόμπι.» Από το βάθος του σάκκου του έβγαλε μια καρύδα της κόλα, δάγκωσε τη μια άκρη για να δείξει ότι δεν ήταν δηλητηριώδης και το υπόλοιπο μου το πρόσφεραν ως κλάδον ελαίας.

– «Εν πάση περιπτώσει,» συνέχισα, «ο νεκρός πα-τέρας του Άμλετ είπε πως ο ίδιος του ο αδελφός, εκείνος που έγινε ο αρχηγός της φυλής τον είχε δηλητηριάσει. Ήθελε από τον Άμλετ να τον εκδικηθεί. Ο Άμλετ το πίστεψε στο βάθος της καρδιάς του, διότι δεν του άρεσε ο αδελφός του πατέρα του. «Ήπια ακόμη μια γουλιά μπύρα.» Στη χώρα του μεγάλου αρχηγού της φυλής ζούσε, στο ίδιο αγρόκτημα διότι ήταν πάρα πολύ μεγάλο, ένας σπουδαίος ηλικιωμένος που βρισκόταν συχνά με τον αρχηγό της φυλής τον οποίο συμβούλευε και τον βοηθούσε. Τ’ όνομά του ήταν Πολώνιος. Ο Άμλετ ερωτοτροπούσε με την κόρη του, αλλά ο πατέρας της και ο αδελφός της… (αναζητούσα απεγνωσμένα κάποιες αναλογίες της φυλής) την προειδοποίησαν να μην επιτρέπει στον Άμλετ να την επισκέπτεται όταν ήταν μόνη στο αγρόσπιτό της, διότι αυτός θα γινόταν ο μεγάλος αρχηγός της φυλής και δεν μπορούσε να την παντρευθεί.»

– «Γιατί όχι;» ρώτησε η σύζυγος που είχε βολευτεί πλάι στην καρέκλα του γέροντα. Αυτός την αγριοκοίταξε για τις ηλίθιες ερωτήσεις της και μούγγρισε.

– «Ζούσαν στην ίδια φατρία.»

– «Δεν ήταν αυτός ο λόγος,» τους πληροφόρησα. «Ο Πολώνιος ήταν ένας ξένος που ζούσε μέσα στη φατρία διότι βοηθούσε τον αρχηγό της φυλής, όχι διότι ήταν συγγενής.»

– «Τότε γιατί ο Άμλετ δεν μπορούσε να την παντρευθεί;»

– «Θα μπορούσε,» εξήγησα, «αλλά ο Πολώνιος δεν πίστευε ότι θα την παντρευόταν. Στο κάτω-κάτω ο Άμλετ ήταν πολύ σπουδαίος και έπρεπε να παντρευθεί την κόρη κάποιου αρχηγού φυλής, διοτι στή χώρα του ο άνδρας μπορούσε νάχει μόνο μια γυναίκα. Ο Πολώνιος φοβόταν πως αν ο Άμλετ έκανε έρωτα με την κόρη του, τότε κανείς άλλος δεν θάδινε γι’ αυτήν μια υψηλή τιμή.»






Laura Bohannan: Ο Άμλετ στη Ζούγκλα
Κατηγορία: Έτη 1991 - 1994 / Φιλοσοφία

Έκθετος στην κριτική των ιθαγενών Τιβ Τι γίνεται όταν μια κοινωνική ανθρωπολόγος -πιστεύει στην παγκοσμιότητα της κουλτούρας και για ν’ αποδείξει την ορθότητα της πίστης...


T.S.Eliot: Οι ευθύνες του λογοτέχνη
Κατηγορία: Έτη 1991 - 1994 / Φιλοσοφία

Μετάφραση: Γιώργος Σεφέρης, περ. Αγγλοελληνική Επιθεώρηση, Μάιος 1945, αναδημ. στο περ. Εποπτεία, Ὀκτώβριος 1993. Εμφάσεις από την Εποπτεία. ΘΑ ΗΘΕΛΑ ΠΡΩΤΑ νὰ ὁρίσω μὲ ποιὰ...


Garry Wills: Όλιβερ, ή η πείνα των αισθημάτων
Κατηγορία: Έτη 1991 - 1994 / Φιλοσοφία
Garry Wills: Όλιβερ, ή η πείνα των αισθημάτων

Garry Wills, “Love in the Lower Depths”, New York Review of Books, October 26, 1989. Μετάφραση: Ζηνοβία Δρακοπούλου, Εποπτεία, Οκτώβιος 1993. [εδώ δημοσιεύουμε χωρίς σημειώσεις...


Παν. Δρακόπουλος, Η κρίση που ζούμε
Κατηγορία: Έτη 1991 - 1994 / Παν. Δρακόπουλος / Φιλοσοφία
Παν. Δρακόπουλος, Η κρίση που ζούμε

Πρώτη δημοσίευση: Εποπτεία, Οκτώβριος 1991, με τίτλο Το άξιον συζητήσεως κώμα. Η ΦΙΛΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ της νεοελληνικής κοινωνίας έχει ήδη αποκτήσει έναν όγκο, ίσως...