Logo

ΕΠΟΠΤΕΙΑ

Πολιτισμός

μόρφωση

κοινωνία

Έτη 1991 - 1994 | Αρχείο | Φιλοσοφία - 4 Νοεμβρίου 2011 01:50 πμ

Laura Bohannan: Ο Άμλετ στη Ζούγκλα



– «Αυτό θα μπορούσε νάναι αλήθεια,» παρατήρησε ένας από τους πιο έξυπνους ηλικιωμένους, «ωστόσο ο γυιός ενός αρχηγού φυλής θα μπορούσε να δώσει στον πατέρα της αγαπημένης του αρκετά δώρα και προστασία ώστε να καλύψει τη διαφορά με το παραπάνω. Εμένα ο Πολώνιος μου φαίνεται ανόητος.»

– «Πολύς κόσμος πιστεύει πως ήταν,» συμφώνησα. «Στο μεταξύ ο Πολώνιος έστειλε το γυιό του Λα-έρτη μακρυά, στο Παρίσι, για να μάθει τις υποθέσεις εκείνης της χώρας, διότι ήταν μια φατρία ενός πράγματι μεγάλου αρχηγού φυλής. Επειδή όμως φοβότανε πως ο Λαέρτης θα σπαταλούσε πολλά λεφτά για μπύρα, γυναίκες και χαρτοπαιξία, ή ότι θα μπει σε φασαρίες καυγαδίζοντας, έστειλε μυστικά στο Παρίσι έναν από τους υπηρέτες του για να παρακολουθεί τι έκανε ο Λαέρτης. Μια μέρα ο Άμλετ συνάντησε τυχαία την κόρη του Πολώνιου, την Οφηλία. Η συμπεριφορά του ήταν τόσο παράξενη που εκείνη τρόμαξε. Πράγματι «-αναζητούσα τις λέξεις που θα εκφράζανε την αμφίβολη ποιότητα της τρέλας του Άμλετ – «ο αρχηγός της φυλής και πολλοί άλλοι είχαν επίσης παρατηρήσει πως όταν μιλούσε ο Άμλετ, καταλάβαινε κανείς τις λέξεις αλλά όχι τι σήμαιναν. Πολλοί πίστευαν πως είχε τρελαθεί.» Το ακροατήριο ξαφνικά έγινε πολύ πιο προσεκτικό. «Ο μεγάλος αρχηγός της φυλής ήθελε να μάθει τι συνέβαινε με τον Άμλετ, έτσι έστειλε να φέρουν δυο συνομήλικους του Άμλετ (αν έλεγα φίλους από το σχολείο θα χρειάζονταν πολλές εξηγήσεις) για να κουβεντιάσουν με τον Άμ λετ και να βρουν τι βασάνιζε την καρδιά του. Ο Άμ λετ, βλέποντας πως αυτοί είχαν δωροδοκηθεί από τον αρχηγό της φυλής για να τον προδώσουν, δεν τους είπε τίποτα. Ωστόσο, ο Πολώνιος επέμενε ότι ο Άμλετ τρελάθηκε διότι του απαγορευότανε να δει την Οφηλία, την οποία αγαπούσε.»

– «Γιατί,» ρώτησε ζαλισμένα μια φωνή, «θάπρεπε να κάνει κανείς μάγια στον Άμλετ για τό λόγο αυτό;»

– «Να του κάνει μάγια;»

– «Ναι, μόνο τα μάγια μπορούν να τρελάνουν κάποιον, εκτός, φυσικά, κι αν αυτός κοιτάξει τα όντα πού κρύβονται στό δάσος.»

Σταμάτησα ν’ αφηγούμαι, έβγαλα το σημειωματάριό μου και ζήτησα να μου πουν περισσότερα γι’ αυτές τις δύο αιτίες τρέλας. Ακόμη κι όταν εκείνοι μιλούσαν, κι εγώ κρατούσα σημειώσεις, προσπαθούσα να μετρήσω τις συνέπειες αυτού του νέου παράγοντα πάνω στην πλοκή. Ο Άμλετ δεν είχε βρεθεί μπροστά στα όντα που κρύβονται στα δάση. Mόνο οι συγγενείς του από την ανδρική σειρά, μπορούσαν να του κάνουν μάγια. Μη αναφέροντας ο Σαίξπηρ αποκλεισμό των συγγενών, ο Κλαύδιος έπρεπε νάναι εκείνος που ήθελε να του κάνει κακό. Και, φυσικά, ήταν.

Προς το παρόν απομάκρυνα τις ερωτήσεις λέγοντας πως ο μεγάλος αρχηγός της φυλής αρνήθηκε να πιστέψει ότι ο Άμλετ ήταν τρελός από την αγάπη του για την Οφηλία και τίποτε άλλο. Ήταν σίγουρος πως κάτι πολύ σημαντικότερο βασάνιζε την καρδιά του Άμλετ.»

– «Τότε οι συνομήλικοι του Άμλετ,» συνέχισα, «έφεραν μαζί τους έναν περίφημο αφηγητή. Ο Άμλετ αποφάσισε να βάλει τον αφηγητή αυτόν να πει μπροστά στον αρχηγό της φυλής και όλη του την φατρία μια ιστορία για κάποιον που είχε φαρμακώσει τον αδελφό του γιατί είχε επιθυμήσει τη γυναίκα του αδελφού του και ήθελε να γίνει αρχηγός της φυλής αυτός ο ίδιος. Ο Άμλετ ήταν σίγουρος ότι ο μεγάλος αρχηγός της φυλής, αν ήταν πράγματι ένοχος, δεν θα μπορούσε ν’ ακούσει την ιστορία χωρίς να δώσει κάποιο σημείο, κι έτσι αυτός θ’ ανακάλυπτε κατά πόσον ο νεκρός πατέρας του του είχε πει την αλήθεια.»

Ο γέροντας διέκοψε, με πολύ πανουργία.

– «Γιατί θάπρεπε ένας πατέρας να πει ψέμματα στο γυιό του»; ρώτησε.

Προσπάθησα να ξεφύγω:

– «Ο Άμλετ δεν ήταν σίγουρος ότι ήταν πράγματι ο νεκρός πατέρας του.» Ήταν αδύνατο, σ’ εκείνη τη γλώσσα να πει κανείς οτιδήποτε γύρω από σατανικά οράματα.

– «Εννοείς,» είπε, «ότι στην πραγματικότητα ήταν ένα σημείο, και ότι γνώριζε πως κάποιες φορές οι μάγοι έστελναν ψεύτικα σημεία. Ο Άμλετ ήταν ανόητος να μην πάει ευθύς εξ αρχής σ’ έναν που ξέ-ρει να διαβάζει τα σημεία και να μαντεύει την αλήθεια. Ένας άνθρωπος -πού-βλέπει-την-αλήθεια θα μπορούσε να τούχε πει πως είχε πεθάνει ο πατέρας του, αν τον είχαν πράγματι δηλητηριάσει και αν μέσα σ’ αυτό υπήρχε μαγεία˙ τότε ο Άμλετ θα μπορούσε να καλέσει τους ηλικιωμένους να τακτοποιήσουν το θέμα.»






Laura Bohannan: Ο Άμλετ στη Ζούγκλα
Κατηγορία: Έτη 1991 - 1994 / Φιλοσοφία

Έκθετος στην κριτική των ιθαγενών Τιβ Τι γίνεται όταν μια κοινωνική ανθρωπολόγος -πιστεύει στην παγκοσμιότητα της κουλτούρας και για ν’ αποδείξει την ορθότητα της πίστης...


T.S.Eliot: Οι ευθύνες του λογοτέχνη
Κατηγορία: Έτη 1991 - 1994 / Φιλοσοφία

Μετάφραση: Γιώργος Σεφέρης, περ. Αγγλοελληνική Επιθεώρηση, Μάιος 1945, αναδημ. στο περ. Εποπτεία, Ὀκτώβριος 1993. Εμφάσεις από την Εποπτεία. ΘΑ ΗΘΕΛΑ ΠΡΩΤΑ νὰ ὁρίσω μὲ ποιὰ...


Garry Wills: Όλιβερ, ή η πείνα των αισθημάτων
Κατηγορία: Έτη 1991 - 1994 / Φιλοσοφία
Garry Wills: Όλιβερ, ή η πείνα των αισθημάτων

Garry Wills, “Love in the Lower Depths”, New York Review of Books, October 26, 1989. Μετάφραση: Ζηνοβία Δρακοπούλου, Εποπτεία, Οκτώβιος 1993. [εδώ δημοσιεύουμε χωρίς σημειώσεις...


Παν. Δρακόπουλος, Η κρίση που ζούμε
Κατηγορία: Έτη 1991 - 1994 / Παν. Δρακόπουλος / Φιλοσοφία
Παν. Δρακόπουλος, Η κρίση που ζούμε

Πρώτη δημοσίευση: Εποπτεία, Οκτώβριος 1991, με τίτλο Το άξιον συζητήσεως κώμα. Η ΦΙΛΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ της νεοελληνικής κοινωνίας έχει ήδη αποκτήσει έναν όγκο, ίσως...