Logo

ΕΠΟΠΤΕΙΑ

Πολιτισμός

μόρφωση

κοινωνία

Έτος 2, 1977, τεύχη 7-17 | Αρχείο | Ψυχολογία - 10 Δεκεμβρίου 2011 17:49 μμ

Αλληλογραφία Freud – Jung



Το αίσθημα αυτό, από το οποίο δεν έχω ακόμη εντελώς απαλλαγεί, με παρεμποδίζει πολύ. Μια άλλη εκδήλωσή του είναι, ότι ένα ψυχολογικό βάθος κάνει τις σχέσεις με τους συναδέλφους, που έχουν ισχυρή συναισθηματική φόρτιση προς εμένα, εντελώς απεχθείς. Με φοβίζουν και οι δικές σας εξομολογήσεις. Επίσης φοβούμαι τις αντιδράσεις σας όταν μιλώ για προσωπικές μου υποθέσεις. Συνεπώς, όσο μου είναι δυνατόν, προσπαθώ να ξεφύγω από κάτι τέτοια. Αισθάνομαι, τουλάχιστον εγώ, ότι όλες οι στενές σχέσεις, μετά από λίγο μεταβάλλονται σε αισθηματικές και χυδαίες ή επιδειξιμανείς, όπως με τον προϊστάμενό μου, του οποίου οι εξομολογήσεις είναι προσβλητικές.

Νομίζω πως σας οφείλω αυτή την εξήγηση. Θα προτιμούσα να μην την είχα κάνει. Με τους θερμούς χαιρετισμούς μου.

Ειλικρινέστατα δικός σας,
Jung.

Freud
Vienna, Berigrasse 19
15 Οκτωβρίου 1908,

Αγαπητέ φίλε και κληρονόμε μου,
Οι ελπιδοφόρες μέρες που περάσαμε μαζί στη Ζυρίχη μου έδωσαν ένα κέφι εξαιρετικό. Σε παρακαλώ να πεις στην αγαπητή γυναίκα σου ότι μια παράγραφος της επιστολής της μου έδωσε ιδιαίτερη ευχαρίστηση. Γνωρίζω ότι είσαι ακόμη απησχολημένος με τα στρατιωτικά σου καθήκοντα και ότι θάπρεπε να σ’ αφήσω πραγματικά ήσυχο. Μια παρατήρηση όμως που έκανα τελευταία, δεν μ’ αφήνει το περιθώριο. Χθες, ένας από τους ασθενείς μου, μια κλασική περίπτωση αγχώδους ανθρώπου, που βρίκεται πολύ κοντά στη θεραπεία, πολύ έξυπνος, από κάθε άποψη το αντίθετο του σχιζοφρενούς, και, συμπτωματικά, γνώστης όλων μας των δημοσιευμάτων, μου έδωσε την παρακάτω ιδέα, την οποία ο ίδιος αμέσως χαρακτήρισε ως παρανοϊκή: είμαι ένα σώμα αξιωματικών. Δεν μοιάζει ακριβώς με τον τύπο της ασθενούς σου, που πρόσφατα ανεκοίνωσες στο Salzburg ότι είναι θεμελιακά διαφορετική από την υστερία ή την ψυχαναγκαστική νεύρωση; Ιδού λοιπόν η εξήγηση. Απέτυχε να γίνει αξιωματικός, αισθάνεται γι’ αυτό πολύ δυσάρεστα, κι αυτό είναι η αποζημίωσή του.

Η ερμηνεία είναι: πρώτον, ότι έχει κορμί αξιωματικού, και τούτο, διότι ο πατέρας του του έλεγε πάντοτε πως κανένα άλλο επάγγελμα δεν του ταιριάζει, και, δεύτερον, ότι ήταν τόσο όμορφος όσο μόνο ένας αξιωματικός μπορεί νάναι – πράγματι ήταν πολύ όμορφος, και η ομορφιά του ήταν η αιτία της αποτυχίας του. Όντας παραχαϊδεμένος στο σπίτι του, περίμενε να πετύχει στο στρατό μόνο και μόνο επειδή ήταν ωραίος, πως τίποτα δεν μπορούσε να πάει στραβά, ήταν σίγουρος πως θάταν ο αγαπημένος όλων, και στην αρχή προφανώς ήταν. Δεύτερον, είναι ένας «Soldatenmensch» – ένας Γανυμήδης των αξιωματικών. Αμέσως μετά έκανε τη δήλωση: Ολόκληρο το σώμα των αξιωματικών μπορεί να μου φιλήσει το πέος που μονάχα απαιτεί μια προβολή και αλλαγή του συμβόλου (sign) για να εκφράσει τη σωστή παρανοϊκή ιδέα της εκδίωξης. Είναι φανερό πως η περίπτωση βρίθει από λεπτούς, υστερικούς, συμπυκνωμένους χαρακτηρισμούς. Εδώ έχουμε προσυνειδησιακή αλληλουχία σκέψεων κατά την πρόοδο της παλινδρόμησης σαν προετοιμασία για την έκφρασή τους σε συμπτώματα. Μέσα του το «σώμα (Korps) αξιωματικών», διά του Cor, cordis, τον οδήγησε σε καρδιακά συμπτώματα.

Μ’ άλλα λόγια, υπάρχει μια ασύνειδη παράνοια που την καθιστούμε συνειδητή με την ψυχανάλυση. Κατά σύμπτωση, αυτή η περίπτωση μας παρέχει θαυμάσια εδραίωση της δικής σου εκτίμησης ότι στην ανάλυση οδηγούμε τους ασθενείς που πάσχουν από υστερία μέσω της οδού της σχιζοφρένειας.

Επίσης αυτό τον καιρό, έχω την ευκαιρία να μελετήσω μια αληθινή περίπτωση σχιζοφρένειας. Μία πολύ έξυπνη νεαρή γυναίκα: μέχρι στιγμής η μεταβίβαση είναι πολύ μεγάλη.

Ο προϊστάμενος σου και η γυναίκα του μας επισκέφθηκαν την Παρασκευή το βράδι. Από τους δυο τους σίγουρα αυτός είναι πιό υποφερτός. Έδειξε τόση φιλικότητα όση του επέτρεπε η αδεξιότητά του. Υποστήριζε την παιδική σεξουαλικότητα, για την οποία δυο χρόνια πριν δεν έδειχνε «ουδεμία κατανόηση». Μετά πέσανε πάνω μου και οι δυο τους, επιμένοντας πως πρέπει ν’ αντικαταστήσω τη λέξη «σεξουαλικότης» με κάποια άλλη (κατά το πρότυπο του αυτισμού). Ισχυριζόντουσαν πως αυτό θα βάλλει ένα τέλος σ’ όλη την αντίσταση και την παρεξήγηση. Τους είπα ότι δεν πίστευα καθόλου σ’ ένα τέτοιο ευτυχές αποτέλεσμα• εν πάση περιπτώσει δεν κατάφεραν να βρουν έναν καλλίτερο όρο.

Με τους καλλίτερους χαιρετισμούς μου σε σένα και στη γυναίκα σου,
Δικός σου,
Freud.


Jung
Küsnach bei Zürich,
15 Νοεμβρίου 1909






Κ. Καστοριάδης: Εισαγωγή στη θεωρία των κοινωνικών επιστημών
Κατηγορία: Έτος 2, 1977, τεύχη 7-17 / Κοινωνία

Εποπτεία, τεύχη 11 – 12, Μάιος – Ιούνιος 1977 Η θεωρία των κοινωνικών επιστημών, τμήμα όχι βέβαια της επιστήμης της ίδιας, αλλά της φιλοσοφίας –...


Daniel Bell: Συνομιλία με την Ζηνοβία Δρακοπούλου
Κατηγορία: Έτος 2, 1977, τεύχη 7-17 / Κοινωνία

Εποπτεία, τεύχη 11 – 14, Μάιος – Σεπτέμβριος 1977 Ζ.Δ. Κύριε Καθηγητά, αρχίσατε την πνευματική σας καριέρα ως σοσιαλιστής. Πώς κρίνετε τα νεανικά σας όνειρα...


Αλληλογραφία Freud – Jung
Κατηγορία: Έτος 2, 1977, τεύχη 7-17 / Ψυχολογία
Αλληλογραφία Freud - Jung

Εποπτεία, τεύχη 11-12, Μάιος-Ιούνιος 1977 Αλληλογραφία Freud – Jung.  Μετάφραση Ζηνοβίας Δρακοπούλου Jung Burghölzli – Zürich, 31 Μαρτίου 1907. Αγαπητέ καθηγητά Freud, Χωρίς αμφιβολία θάχετε...


Παν. Δρακόπουλος, Για την έννοια της Παιδείας
Κατηγορία: Έτος 2, 1977, τεύχη 7-17 / Κοινωνία / Παν. Δρακόπουλος

Πρώτη δημοσίευση: Εποπτεία, τεύχη 13-14, καλοκαίρι 1977 Η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση βρίσκεται στο ζενίθ της. Η διαπίστωση αυτή δεν συνεπάγεται αναγκαίως και κατάφαση στις προθέσεις και...


Παν. Δρακόπουλος, Ερήμην του Λαού
Κατηγορία: Έτος 2, 1977, τεύχη 7-17 / Κοινωνία

Πρώτη δημοσίευση: Εποπτεία, τεύχος 17, Δεκέμβριος 1977 Τώρα που οι εκλογές τέλειωσαν και δεν υπάρχει λόγος να βεβαιώνουμε το λαό πως είναι υπερώριμος, επιτρέπεται να...


Παν. Δρακόπουλος, Η «διαλεκτική» του μικροαστού
Κατηγορία: Έτος 2, 1977, τεύχη 7-17 / Κοινωνία / Παν. Δρακόπουλος

Πρώτη δημοσίευση: Εποπτεία, τεύχος 15, Οκτώβριος 1977 Είθισται, οι περισσότερες συζητήσεις για τα πνευματικά προβλήματα του τόπου μας, ν’ αρχίζουν μ’ ένα υβρεολόγιο εναντίον της...