Logo

ΕΠΟΠΤΕΙΑ

Πολιτισμός

μόρφωση

κοινωνία


Αριστοτέλους, Μετά τα φυσικά


14. «Αρχιτεκτονική» είναι μια επιστήμη έναντι μιας άλλης, όταν οι σκοποί της δεύτερης υπακούουν στον σκοπό της πρώτης. Λέγεται επίσης και η «αρχικωτέρα» έναντι της «υπηρετούσης». Έτσι, η Πολιτική είναι Αρχιτεκτονική ή αρχικωτέρα σε σχέση με την Πολεμική, τα Δημόσια Οικονομικά κλπ. Με το ίδιο μέτρο, η Πολεμική είναι αρχιτεκτονική σε σχέση με την Ιππική, τήν Πυροβολική κλπ. (Πρβλ και Ηθικά Νικομάχεια 1, I VI, 8 και VII, 12)

15. Εννοείται του κατόχου του ειδέναι και του μη κατόχου.

16. Στην άποψη του Αριστοτέλη αυτή, ήταν ήδη αντίθετος ο Ηρόδοτος, που υποστήριξε ότι η Γεωμετρία βρέθηκε στην Αίγυπτο όχι επειδή σχόλαζαν οι Ιερείς, αλλά για λόγους εξυπηρέτησης πρακτικών αναγκών (Αναδιάρθρωση εγγείου φόρου μετά κάθε πλημμύρα του Νείλου). Την άποψη αυτή του Ηροδότου (II 109) υποστήριξαν και ο Ήρων (Γεωμετρικά 176 1-13) ο Διόδωρος Σικελιώτης (I, 69, 81) ο Στράβων (XVII C3) και ο Πρόκλος (Υπόμνημα εις το πρώτον των Εύκλείδου στοιχείων, (Greek mathematics της σειράς Loeb σελ. 144-45).

17. Ηθικά Νικομάχεια VI 1139β14-1141 β8.

18. Στο κείμενο: «αι δε θεωρητικαί των ποιητικών». Ελπίζουμε πως θα δοθεί στο μέλλον η δυνατότητα ενός αφιερώματος για την αντίληψη των αρχαίων περί ποιήσεως, αισθητικής, τέχνης κλπ. Η έννοια του «ποιητικαί» είναι «κατασκευαστικαί» πρακτικαί. Βλέπε και σημείωση 14.

19. Για την κατανόηση του χωρίου, ας μην ξεχνάμε πως στην εποχή του Αριστοτέλη, ο φιλόσοφος ήταν και πανεπιστήμων, αφού όχι μόνο δεν υπήρχαν επιστημονικές ειδικότητες, αλλά και κάθε επιστήμη ήταν μέρος της φιλοσοφίας. Όπως είναι γνωστό, ο Αριστοτέλης δίδασκε όλη την επιστημονική γνώση της εποχής του, σ’ όλους τους τομείς.

20. Εδώ εννοεί αξιώματα και αιτήματα, όπως τα ονόμασε αργότερα ο Ευκλείδης. Ο ίδιος ο Αριστοτέλης, σημειώνει: «Λέγω δ’ αρχάς εν εκάστω γένει ταύτας, ας ότι έστι μη ενδέχεται δείξαι» (Αναλυτικά Ύστερα, I 10, 76α30).

21. «Επιστητού επιστήμην» λέει έξοχα ο ίδιος.

22. Το «ου ένεκα» που απαντάται επίσης ως «τέλος» απ’ όπου «τελεολογία» σημαίνει τον σκοπό, τον λόγο για τον οποίο γίνεται κάτι, ο σκοπός ή η πρόθεση κάτινος. Ο όρος, είχε πολύ μεγάλη διάδοση στη Μεσαιωνική φιλοσοφία και πέρασε περίπου ανάλλαχτος στη σύγχρονη φιλοσοφία ως Finality, η α-πόδοση του οποίου ως «σκοπιμότητα» που επεχειρήθη, είναι μάλλον άτυχης.

23. Για την κατανόηση του χωρίου ας θυμηθούμε την διάκριση ελεύθερου-δούλου στην αρχαία κοινωνία.

24. Απόσπασμα 3 (Ed. Hiller).

25. Απόσπασμα 26 του Σόλωνος (Ed. Hiller)

26. Στο κείμενο «διάμετρος». Οι αρχαίοι αποκαλούν διάμετρο την διαγώνιο του τετραγώνου, διότι η διαγώνιος ταυτίζεται με την διάμετρο του κύκλου στον οποίο εγγράφεται το τετράγωνο. Η ασυμμετρία οφείλεται, ως γνωστόν, στο ότι ο λόγος της διαγωνίου παντός τετραγώνου προς το μήκος της μιας πλευράς του, είναι μέγεθος ασύμμετρο, δηλαδή ισούται με την √2.

27. Η παροιμία έλεγε: «δευτέρων αμεινόνων», κάτι σαν το δικό μας «στερνή μου γνώση να σ’ είχα πάντα».




Αγοραίος

Αγοραίος
Μου έστειλαν φωτογραφίες με γενικό τίτλο «Palestinian kids after israeli bοmbs» και ήταν εκατοντάδες . Ζήτησα να μου σταλεί και το αντίθετο, «Israeli kids after Palestinian bombs» και μου εστάλησαν πάλι αραβόπουλα. Ανάμεσα...

Karl Jaspers: Προϋποθέσεις για μια φιλοσοφική κατανόηση του Nietzsche
Κατηγορία: Έτος 1, 1976, τεύχη 1-6

ΕΠΟΠΤΕΙΑ τεύχος δεύτερο, Μάιος 1976.  Μετάφραση Παναγιώτη Κανελλόπουλου Φαίνεται εύκολο σε πολλούς να διαβάζουν τον Nietzsche˙ όπου κι αν ανοίξει κανείς τα έργα του, μπορεί...


Karl Jaspers: Ο δρόμος προς το Είναι
Κατηγορία: Έτος 1, 1976, τεύχη 1-6 / Φιλοσοφία

Τεύχος πρώτο, Απρίλιος 1976.  Μετάφραση: ΠΑΝ. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Από χειρόγραφο που του είχε στείλει ο συγγραφέας Η φιλοσοφία προβάλλει σήμερα εν μέρει με τ ’ όνομα...


Παναγιώτης Κανελλόπουλος: Ένας αναγκαίος επίλογος
Κατηγορία: Έτος 1, 1976, τεύχη 1-6 / Φιλοσοφία

Εποπτεία, τεύχος 2, Μάιος 1976 Ο Karl Jaspers, καθηγητής της φιλοσοφίας στο πανεπιστήμιο της Αϊδελβέργης, μας έστειλε —πράγμα, που οφείλεται κυρίως στην αγάπη του για...


Παναγιώτης Κανελλόπουλος: Ντεκάρτ και Γιασπερς
Κατηγορία: Έτος 1, 1976, τεύχη 1-6 / Φιλοσοφία

Από το πρώτο τεύχος της ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ, Απρίλιος 1976 Μια φιλοσοφική κριτική ενός φιλοσοφικού συστήματος είναι απ’ τα πιο δύσκολα και σπάνια κατορθώματα. Οι πιο πολλές...


Παν. Δρακόπουλος: Ιστορίες του Ξοσιπίλλι
Κατηγορία: Έτος 1, 1976, τεύχη 1-6 / Παν. Δρακόπουλος / Φιλοσοφία
Παν. Δρακόπουλος: Ιστορίες του Ξοσιπίλλι

Raphael Maya (ψευδώνυμο του Παναγιώτη Δρακόπουλου) __ Ιστορίες του Ξοσιπίλλι κ’ η μαριονέτα με τ’ όνομα «Θάνατος — Θάνατος» Πρώτη δημοσίευση στην Εποπτεία, τεύχος 4,...


Παν. Δρακόπουλος: Άλλοσε, άλλοτε
Κατηγορία: Έτος 1, 1976, τεύχη 1-6 / Παν. Δρακόπουλος / Φιλοσοφία

Από το πρώτο τεύχος της ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ, Απρίλιος 1976 Ημέρα πρώτη. Ήταν νύχτα και πεινούσε και κρύωνε. Το κορμί του ήταν σπασμένο και πεταγμένο πάνω στα...


Αριστοτέλους, Μετά τα φυσικά
Κατηγορία: Έτος 1, 1976, τεύχη 1-6 / Παν. Δρακόπουλος / Φιλοσοφία

ΤΩΝ ΜΕΤΑ ΤΑ ΦΥΣΙΚΑ Α 980α22 983α24. Μεταφραστική πρόταση(1) Παν. Δρακόπουλος. Πρώτη δημοσίευση: Εποπτεία, τεύχος 1, Ιούνιος 1976 980 a 22 Ολοι οι άνθρωποι έχουν έμφυτη...


Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.