Logo

ΕΠΟΠΤΕΙΑ

Πολιτισμός

μόρφωση

κοινωνία


Παν. Δρακόπουλος, Η καταγωγή του συμβόλου



18. D.R. Hughes – D.R. Brothwell, «The Earliest Populations of Man in Europe, Western Asia and Northern Africa», CAH 3th ed., vol. 1, part 1, p. 160 ff.

19. W.E. Le Gros Clark, op.cit., 348 p.

20. Ph. Lieberman, On the Origins of Language. An Introduction to the Evolution of Human Speech, New York 1975.

21. G. Clark – S. Piggott, Prehistoric Societies, London 1965, ch. 3.

22. Garry Hogg, Cannibalism and Human Sacrifice, London 1962, 11 ff.

23. Ph. Lieberman, op. ext.

24. Andre Leroi – Gourhan, Prehistoire de Γ art occidental, Paris 1965 (v. Treasures of Prehistoric Art, tr. N. Guterman, New York, ά.έ.). Πρόκειται για εξαιρετικό έργο στο οποίο ο συγγραφέας ταξινομεί και «μεταφράζει» τα γραπτά σύμβο-λα.

25. Ίδε και J. Bronowski, The Origins of Knowledge and Imagination, New York 1979 και ειδικώς το κεφ. «The Evolution and Power of Symbolic Language».

26. Harry Hoizer, «The Origin of Language», εις Linguistics, ed: Archibald A. Hill, Washington 1973.

27. Για την παρουσίαση των όρων «σήμα», «σημείο» και «σύμβολο» από πλευράς γλωσσολογικής ίδε: Yuen Ren Chao, Language and Symbolic Systems, London 1974 και ιδίως το κεφ. «Symbolic Systems». Από φιλοσοφικής πλευ-ράς, μνημειώδεις είναι οι εργασίες του Ε. Cassirer (op.cir. και Symbol, Myth and Culture, ed.: D.P. Verene, Yale 1979 όπου και ενδιαφέρουσα επί του θέματος εισαγωγή). Αλλά δεν θα μπορούσα να ισχυρισθώ ότι οι θεωρίες του Cassirer για το σύμβολο δεν εγείρουν πολλές επιφυλάξεις.

28. S.I. Hayakawa, Language in Thought and Action, New York 19784 και ιδίως το κεφ. «Symbols».

29. Πρόκειται για ερωτήματα που έθεσε η προσωκρατική φιλοσοφία. Περί τούτων, όμως, άλλοτε.

30. Ο αναγνώστης πρέπει να δείξει όλη του την κατανόηση για τις προτάσεις μου, αλλά μας είναι αδύνατο να μιλήσουμε χωρίς σύμβολα…

31. DK Β 124. Χάριν παραδείγματος, παρουσιάζω εδώ μονοδιάστατο το απόσπασμα. Ας έχουμε, όμως, ύπ’ όψιν μας ότι ο Ηράκλειτος δεν δηλώνει αυτό πού προσλαμβάνει με την πρώτη κιόλας ματιά ο πολυάσχολος και συνεπώς έξυπνος -και εξ αυτού μακαρίως κοιμώμενος- νους μας.

32. Μεταχειρίζομαι την έννοια της συμβολικής ροής ακολου-θώντας τη χουσσερλιανή φαινομενολογία. Κατά τον Ε. Husserl (Formale und Transzendentale Logik, παρ. 19, Halle 1929), «αυτό πού λέμε η ζωή μας» όχι μόνο υπάρχει μέσα στη συνειδησιακή ροή αλλά και ανακαλείται με διάφορο εκάστοτε χρονικότητα και τροπικότητα. Έτσι, η συνείδηση είναι ένα διαρκές ροϊκό πλέγμα, όπου κάθε βίωμα πραγματοποιεί με τη ροή του αιφνίδιες και παροδικές συνδέσεις με ροές άλλων βιωμάτων• η συνειδησιακή ροή γνωρίζει ένα συνεχές και αυτό μεσολαβεί μεταξύ εντυπώσεως και ανακλήσεως της. Υπάρχει ένα συνεχές μεταξύ συνειδήσεως του παρόντος δεδομένου και μνημικής συνειδήσεως, αλλ’ αυτο το συνεχές δεν συνεπάγεται «μια συρραφή γεγονότων», ούτε έγκλειση σε δεδομένο χρόνο και χώρο.

32α.Ενώ διόρθωνα τα τυπογραφικά δοκίμια αυτού του κειμένου, διάβασα ένα έξοχο άρθρο του N.H.G. Robinson μέ τίτλο «The Logic of Religious Language» εις R.I.Ph., Lectures, vol. 2 (1967-68). Στο άρθρο αυτό ο Robinson διατυπώνει όμοιες θέσεις με όσες διατυπώνω εδώ και, μάλιστα, τις παρουσιάζει ως περίπου κοινούς τόπους για τη «theology of encounter» – μια θεολογική κίνηση που μου είναι άγνωστη. Εν τούτοις, δεν λυπάμαι πού δεν είμαι μοναδικός, αφού αυτό μου δίνει τη χαρά ότι δεν είμαι μόνος.

33. Η γλωσσολογία είναι νέα επιστήμη. Διακατέχεται από το φανατισμό της νεότητος και είναι βεβαία ότι αυτή ανεκάλυψε το πρόβλημα και αυτή θα δώσει τη λύση. Καθόλου δυσεξήγητη στάση. Αλλ’ η γλωσσολογία μπορεί να μας πει τί είναι γλώσσα και λόγος, όσο και η βιολογία τί είναι βίος και ζωή ή η ψυχολογία τί είναι ψυχή. Θα ήταν ηλίθιο να περιφρονήσουμε τη γλωσσολογία ή οποιαδήποτε επιστήμη. Εξ ίσου ηλίθιο θα ήταν να την εκλάβουμε σαν εξομολόγο του Θεού.

34. Suzanne Langer, Philosophy in a New Key, Cambridge Mass., 1951, 95p.






Noam Chomsky: Η σχέση γλώσσας και κόσμου
Κατηγορία: Επιστήμες του Ανθρώπου / Έτος 8, 1983, τεύχη 75-85
Noam Chomsky: Η σχέση γλώσσας και κόσμου

ΕΠΟΠΤΕΙΑ τεύχος 82, Σεπτέμβριος 1983. Συνέντευξη με τον B. Magee. Μετάφραση: Ζηνοβία Δρακοπούλου. O Noam Chomsky έχει επιτύχει μια διεθνή φήμη σε δύο προφανώς άσχετους...


Κορνήλιος Καστοριάδης: Η φαντασιακή θέσμιση της κοινωνίας
Κατηγορία: Βιβλιοθήκη / Επιστήμες του Ανθρώπου / Στο Πατάρι
Κορνήλιος Καστοριάδης: Η φαντασιακή θέσμιση της κοινωνίας

Πρόλογος του συγγραφέα στο «Η φαντασιακή θέσμιση της κοινωνίας», Δεκέμβριος 1974, εκδ. Κέδρος. Αυτό το βιβλίο μπορεί να φανεί ανομοιόμορφο. Και είναι, από μια άποψη,...


Carl Jung: Η δεινή κατάσταση του ατόμου στη σύγχρονη κοινωνία
Κατηγορία: Βιβλιοθήκη / Επιστήμες του Ανθρώπου / Στο Πατάρι
Carl Jung: Η δεινή κατάσταση του ατόμου στη σύγχρονη κοινωνία

Από το «Ο Ανεξερεύνητος Εαυτός», εκδόσεις Ιάμβλιχος, 1988. Τι επιφυλάσσει το μέλλον; Η ερώτηση αυτή απασχόλησε τον άνθρωπο από τα πανάρχαια χρόνια, αν και όχι...


Κορνήλιος Καστοριάδης: Η ελληνική σύλληψη του κόσμου (κεντρικές φαντασιακές σημασίες)
Κατηγορία: Βιβλιοθήκη / Επιστήμες του Ανθρώπου / Στο Πατάρι
Κορνήλιος Καστοριάδης: Η ελληνική σύλληψη του κόσμου (κεντρικές φαντασιακές σημασίες)

Απόσπασμα από το «Η αρχαία ελληνική δημοκρατία και η σημασία της για μας σήμερα» (διάλεξη στο Λεωνίδιο Αρκαδίας το καλοκαίρι του 1984), εκδ. Ύψιλον, 1999....


Παν. Δρακόπουλος, Η καταγωγή του συμβόλου
Κατηγορία: Επιστήμες του Ανθρώπου / Παν. Δρακόπουλος

Δοκίμιο για τη γένεση του έναρθρου λόγου από: «Θεωρία της Γλώσσας», εκδόσεις IMAGO, Αθήνα 1982 Το ερώτημα για την καταγωγή του έναρθρου λόγου παραμένει ανοικτό...


Παν. Δρακόπουλος, Ο Μύθος του Μύθου και η πραγματικότητα του
Κατηγορία: Επιστήμες του Ανθρώπου / Έτος 9, 1984, τεύχη 86-96 / Παν. Δρακόπουλος
Παν. Δρακόπουλος, Ο Μύθος του Μύθου και η πραγματικότητα του

Από την Εποπτεία, σε τρεις συνέχειες σε τεύχη του 1984. Αναδημοσιεύθηκε στο Παν. Δρακόπουλου, Κείμενα με Σπασμένη Ενότητα, εκδ. Κυρομάνος, Θεσσαλονίκη, 1995.   ΑΣ ΕΛΘΟΥΜΕ...