Logo

ΕΠΟΠΤΕΙΑ

Πολιτισμός

μόρφωση

κοινωνία

Έτος 10, 1985, τεύχη 97-107 | Αρχείο | Τέχνες - 2 Ιουλίου 2012 22:47 μμ

Christian Audejean: Πικάσσο, Απουσία και παρουσία


ΕΠΟΠΤΕΙΑ τεύχος 107, Δεκέμβριος 1985.  L’ Esprit, Janvier 1982, Absence et présence.  Μετάφραση: Γερ. Κορακιανίτης

Ο ΠΑΜΠΛΟ ΡΟΥΙΧ ΠΙΚΑΣΣΟ γεννήθηκε στις 25 Οκτωβρίου του 1881 και πέθανε την άνοιξη του 1973, στη Notre-Dame de Vie, της Προβηγκίας, στην ηλιόλουστη επαρχία την οποία είχε επιλέξει για να ζη, και της οποίας το μακρύ νήμα των ακτών ήταν ο ομφάλιος λώρος που αναμφίβολα τον ένωνε ξανά με τις παραλίες που είχε εγκαταλείψει και ζωγραφίσει στα νεανικά του χρόνια. Εάν ζούσε, σήμερα θα ήταν εκατό χρονών.

Ούτε η Ισπανία, η γενέτειρά του, όπου είχε βυθισμένες τις ρίζες του, η su tierra, με τα γόνιμα τυρφώδη χωράφια της, προέλευση και τοπίο βαθειά ισπανικό, ανάμεσα στην ανδαλουσιανή Μάλαγκα και στην καταλάνικη Βαρκελώνη, ουτε η Γαλλία, η χώρα της επιλογής του, της αρεσκείας του και της εξορίας στην οποία έζησε περισσότερο από μισό αιώνα και την οποία διέτρεξε από τους λόφους της Μονμάρτης μέχρι τα υψώματα της Βοβενάργκ, γιόρτασαν επίσημα με μεγάλο ενθουσιασμό την επέτειο των εκατό χρόνων από την γέννηση του.

Αυτές οι δύο πατρίδες δείχνουν, ηθελημένα ή όχι, να παραμέλησαν λίγο, και μάλιστα να παρέλειψαν, να χαιρετήσουν έναν από τους ζωγράφους —για να μην πούμε τον απόλυτο ζωγράφο— που με την φήμη του συνέβαλε στην ακτινοβολία τους και το γόητρό τους. Βέβαια στο Παρίσι υπήρξαν ωρισμένα σημάδια που θα μπορούσαμε να τα θεωρήσουμε προάγγελους: είδαμε την «δωρεά» στο περίπτερο της Flore και τα έργα ζωγραφικής που κρύβουν μέσα τους έναν δημιουργό ο οποίος ήξερε να αναγνωρίζει τους ισάξιούς του, κυρίως τούς Σεζάν, Μπράκ και Μιρό, υπήρξε, ακόμη η «δωρεά» στο Petit Palais το 1980, η οποία μας επιτρέπει να εκτιμήσουμε ένα όμορφο σύνολο από πίνακες ζωγραφικής, γκραβούρες και σχέδια.

Όμως αυτές οι δωρεές που αποτελούσαν κυρίως πληρωμές κληρονομικού χρέους δεν είχαν συνέχεια. Το κράτος έδειξε περισσότερο την επιδεξιότητά του, παρά την ευγνωμοσύνη του. Στην καρδιά του Μαραί, το ένδοξο Hotel Sale, μελλοντικό μουσείο του Πικάσσο, παραμένει κλειστό και σιωπηλό. Ο Μαλρώ, το 1967, δεν είχε επίσης λυπηθεί τα λεφτά όταν οργάνωσε τις εκθέσεις στο Grand Palais.

Παρ’ όλα αυτά μας επιτράπηκε να απολαύσουμε ωρισμένες ανεστραμένες σε καθρέφτη εικόνες που μας άφησαν να πιστέψουμε ότι μέσα σ’ ένα δίκαιο πνεύμα αντιστάθμισης ή καθαρής λογικής, ο Πικάσσο τιμήθηκε: είχαμε έτσι έναν υπεροπτικό σούπερ-Νταλί, περιττολόγο και χαριτωμένο μπουρζουά στο μέτρο του δυνατού, μέσα σ’ ένα μεγαλοπρεπές ντεκόρ πολυτελούς μπουτίκ και έξαλλου κοσμηματοπωλείου.

Είχαμε ακόμα μια αναδρομική έκθεση του Μονέ, ο οποίος, μέσα από την αντίστιξη της χρωματικής διάλυσης των μορφών που κατ’ αυτόν τον τρόπο οριοθετούνται, απαίτησε δίκαια την ανάκτηση του πραγματικού στην οποία είναι αφιερωμένη ξεκινώντας από τον Σεζάν, η κυβιστική εμπειρία.

Το μουσείο μοντέρνας τέχνης μας πρότεινε την αστραποβόλο πορεία ενός Μοντιλιάνι, η οποία διαγράφεται συχνότερα μέσα απ’ τον θρύλο του παρά μέσα απ’ τα έργα του. Και πως να μην ανακαλέσουμε στη μνήμη μας την έκθεση του Μιρό στο Μπωμπούργκ: τα χρώματα που καλπάζουν όπως αυτά ενός ανακατεμένου puzzle, οι Μιρό-κόσμοι και οι αστερισμοί που μοιάζουν κλεισμένοι μέσα σε ένα ντουλάπι, ή η ιδιαίτερα τμηματική, απόρρητη, σχεδόν στενή και όμως αστραφτερή δράση του Φερνάν Λεζέρ συγκεντρωμένη κάτω από τον τίτλο «Η ποίηση του αντικειμένου»: η καθαρή πραγματικότητα ενός τριαντάφυλλου, ενός κούτσουρου, ενός βράχου ή ενός κουρελιού περισσότερο όμορφη από την ίδια τους την αλήθεια.

Κάτω από αυτές τις συνθήκες το να πλησιάσουμε τον Πικάσσο αποδεικνύεται δύσκολο —σαν να είμαστε υποχρεωμένοι να βρούμε μια λέξη, που λείπει, από τα συμφραζόμενα χωρίς καμιά άλλη βοήθεια. Σαν παράδειγμα αυτής της δυσκολοδιάβατης διαδρομής αρκεί να αναφέρω ότι την φετεινή χρονιά, 1981, σκεφτήκαμε να την αφιερώσουμε στον Πικάσσο μέσα στο πλαίσιο που θα καθόριζαν οι υπεύθυνοι του τηλεοπτικού αφιερώματος και η λαϊκή Εκπαίδευση, η οποία μας πρόσφερε κάθε δυνατή βοήθεια.

Προγραμματίσαμε μια παιδαγωγική ενότητα αφιερωμένη στα έργα του ζωγράφου, στις συναντήσεις του, στους έρωτές του, στις τόσες πλούσιες φιλίες του με τους ποιητές, στην ιστορία του και στην ευρύτερη ιστορία που τον περιέβαλε με την ελπίδα της και τη βία της. Μας αποστέρησαν πηγές και ντοκουμέντα, πρόσφατα και ζωτικά, των οποίων την ύπαρξη είχαμε προϋποθέσει. Ούτε οι βιβλιοθήκες ούτε τα μουσεία δεν μπόρεσαν να θέσουν στην διάθεσή μας τα στοιχεία που είχαμε ανάγκη.




Αγοραίος

Γεώργιος Α. Πανέτσος - Μαριλένα Ζ. Κασιμάτη, Η «Hellenische Renaissance» του Θεοφίλου Χάνσεν.
Μια επινοημένη παράδοση στην αρχιτεκτονική του 19ου αιώνα. Ο Θεόφιλος Χάνσεν γεννήθηκε το 1813, τη χρονιά που η χώρα του πτώχευε υπό την πίεση ενός...

James Nellson: Στo Λαβύρινθο τoυ Μπόρχες
Κατηγορία: Έτος 10, 1985, τεύχη 97-107 / Φιλοσοφία

Εποπτεία, τεύχος 103, Ιούλιος – Αύγουστος 1985. Μετάφραση: Γ.Λ. Αστού. “Ο Δον Κιχώτης” «, μου είπε ο Μενάρ, «ήταν πάνω από όλα ένα διασκεδαστικό βιβλίο...


Ronald Hayman: Ο ανέστιος Κάφκα
Κατηγορία: Έτος 10, 1985, τεύχη 97-107 / Φιλοσοφία

Εποπτεία, τεύχος 103, Ιούλιος – Αύγουστος 1985.  Μετάφραση: Δ. Αντωνοπούλου – Γ. Σταμάτη. 4 Ιουνίου, Βερολίνο Προσπάθησα να αντισταθώ στην ιδέα ότι γράφοντας μια βιογραφία...


Martin Esslin: O Μπέρτολτ Μπρεχτ στην εξορία
Κατηγορία: Έτος 10, 1985, τεύχη 97-107 / Φιλοσοφία

Εποπτεία, τεύχος 103, Ιούλιος – Αύγουστος 1985.  Μετάφραση: Δ. Αντωνοπούλου – Γ. Σταμάτη. H ΕΞΟΔΟΣ των Γερμανών διανοουμένων από το Ράϊχ μετά την άνοδο του...


Christian Audejean: Πικάσσο, Απουσία και παρουσία
Κατηγορία: Έτος 10, 1985, τεύχη 97-107 / Τέχνες
Christian Audejean: Πικάσσο, Απουσία και παρουσία

ΕΠΟΠΤΕΙΑ τεύχος 107, Δεκέμβριος 1985.  L’ Esprit, Janvier 1982, Absence et présence.  Μετάφραση: Γερ. Κορακιανίτης Ο ΠΑΜΠΛΟ ΡΟΥΙΧ ΠΙΚΑΣΣΟ γεννήθηκε στις 25 Οκτωβρίου του 1881...


Jean-Marie Domenac: Ο Μαρξ του Αλτουσέρ
Κατηγορία: Έτος 10, 1985, τεύχη 97-107 / Κοινωνία
Jean-Marie Domenac: Ο Μαρξ του Αλτουσέρ

ΕΠΟΠΤΕΙΑ τεύχος 105, Οκτώβριος 1985.  Από το Le Sauvage et l’ ordinateur, Édition du Seuil.  Μετάφραση Γερ. Κορακιανίτης O ΑΛΤΟΥΣΕΡ έχει την φήμη ότι είναι...


Umberto Eco: Πώς έγραψα «Το όνομα του Ρόδου»
Κατηγορία: Έτος 10, 1985, τεύχη 97-107 / Φιλοσοφία
Umberto Eco: Πώς έγραψα «Το όνομα του Ρόδου»

Εποπτεία,  τεύχος 103, Ιούλιος – Αύγουστος 1985. Μετάφραση: Ζηνοβία Δρακοπούλου Ο τίτλος και η σημασία Από τότε που εκδόθηκε Το Ό­νομα του Ρόδου πήρα πολλές επιστολές...


Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.