Logo

ΕΠΟΠΤΕΙΑ

Πολιτισμός

μόρφωση

κοινωνία

Έτος 10, 1985, τεύχη 97-107 | Αρχείο | Τέχνες - 2 Ιουλίου 2012 22:47 μμ

Christian Audejean: Πικάσσο, Απουσία και παρουσία


Οι νεαροί υπεύθυνοι του τηλεοπτικού αφιερώματος υποχρεώθηκαν στην πραγματικότητα να ικανοποιηθούν με τους εικοσιπέντε πίνακες που βρίσκονται στο Μπωμπούργκ, με ωρισμένα έργα διασκορπισμένα εδώ κι εκεί σε διάφορες γκαλερί και με «Την πτώση του Ίκαρου» στην UNESCO, τόσο καλά μελετημένες από τον Γκαετάν Πικόν, ενώ έλειπαν οι πίνακες εκείνοι που η ψευτιά και η διπροσωπία τους ήθελαν να επιστρέψουν στο Παρίσι… από το Παρίσι. Υποχρεωθήκαμε με μεγάλη δυσκολία να αυτοσχεδιάσουμε και να αντικαταστήσουμε τα έργα με τα κείμενα, τις ταινίες, τα οπτικο-ακουστικά μοντάζ όπως, σύμφωνα με τον Πικάσσο, έλεγε ο Κλώντ Ρόυ, «να μην βάλουμε όλα μας τα μάτια στο ίδιο πανέρι».

Στη Μαδρίτη, όπου η Ισπανία ζούσε μέσα στην αναμονή της επιστροφής της Γκουέρνικα, είχαμε μια ατέρμονη δικαστική όπερα με ένα πλήθος εκτελεστών, εκτελεστών της διαθήκης του Πικάσσο και άλλων, χαμένων μέσα σε ένα λαβύρινθο ερμηνειών, νέων κλιμακώσεων έπειτα από προσωρινά διαλείμματα και δικολαβικών δολοπλοκιών.

Έτσι ο Πικάσσο, που είχε διοριστεί από την Ισπανική Δημοκρατία διευθυντής του μουσείου του Πράντο, αξίωμα που έγινε τιμητικό αφού ο εμφύλιος πόλεμος τον εμπόδισε να το ασκήσει, ανέκτησε το δικαίωμα να επιστρέψει στο ίδιο του το σπίτι έπειτα από απερίγραπτες δυσκολίες. Είναι ανώφελο να αναζητήσουμε ευθύνες, να πιάσουμε το νήμα των ανόητων ή ορθών φημών σύμφωνα με τις οποίες η Γκουέρνικα ήταν το αντάλλαγμα που δόθηκε για την είσοδο της Ισπανίας στο NATO, ή να σχολιάσουμε τη διαμάχη ανάμεσα στους Βάσκους και τους Μαδριλένους για την κατοχή του αριστουργήματος.

Τελικά η Γκουέρνικα κατόρθωσε να εισέλθει στο πάρκο του Retiro περικυκλωμένη από αστυνομικούς και φύλακες. Επιτέλους μπορούμε να την θαυμάσουμε με όλη την ασφάλεια που παρέχουν τα θωρακισμένα ολόγυρά της τζάμια τα οποία, ανάμεσα στα άλλα, συγκρατούν και την άφωνη κραυγή της φρίκης που γεμίζει τα στόματα των ολοφυρόμενων γυναικών της. Είναι ένα παράξενο σύμβολο που το φυλάσσουμε σε ασφαλές μέρος για να το προστατεύσουμε από το μίσος εκείνων που είναι η πρόφαση και η ίδια η αιτία της δημιουργίας του.

Δεν πρόκειται πια να δούμε τις πολιτιστικές γιορτές που είχαν αναγγελθεί και οι οποίες θα έπρεπε να χρησιμεύσουν σαν τιμητική συνοδεία στην θριαμβευτική επιστροφή της Γκουέρνικα. Κι ενώ όλοι οι λογαριασμοί τακτοποιήθηκαν, ούτε η Γαλλία, όπου η μεγάλη προβολή από την εφημερίδα L’ Humanité ήταν η μόνη σχεδόν μέχρι στιγμής που ήρθε να αναπληρώσει τις παραλείψεις των επισήμων αρχών, ούτε η Ισπανία που έχει γίνει βορά της βλαβερής αδράνειας ενός άρρωστου καθεστώτος μιας ταραχώδους Δημοκρατίας, δεν ένοιωσαν την ανάγκη να αποδώσουν στον Πικάσο τις τιμές που του οφείλει ο αιώνας του.

Είναι αλήθεια ότι «το μάτι του φωτός και της νύχτας» και «το χλωμό και παγωμένο» δεν έχουν την ίδια «οπτική» πάνω στα πράγματα. Ο Πικάσσο διείσδυσε στην ίδια του τη χώρα σιγά-σιγά με πίνακες, σχέδια, γκραβούρες και με τη μεσολάβηση αφισσών. Και αυτό παρά τις προσπάθειες ωρισμένων γκαλερί και κυρίως παρά το άνοιγμα, το 1963, χάρη στις υπομονετικές προσπάθειες του Sabartés, του πρώτου μουσείου Πικάσσο μέσα στο μεγαλοπρεπές παλάτι Berenguer de Aguilar, στην καρδιά της Βαρκελώνης.

Αυτό σημαίνει ότι με τη μεγαλόψυχη εύνοια των λαθρεμπόρων και των σαλτιμπάγκων ο Πικάσσο διέσχισε λαθραία σχεδόν τα σύνορα «επικεφαλής μιας φάλαγγας από πάνω από εκατό άντρες, τους οποίους ακολουθούσαν γύρω στις τριάντα γυναίκες, δύο νάνοι, δύο αρλεκίνοι, ένας ωρισμένος αριθμός παιδιών, αναρρίθμητες ανθοδέσμες και φρούτα» όπως έγραψε σε ένα του ποίημα ο Ραφαέλ Αλμπέρτι με την ευκαιρία μιας άλλης πολιορκίας, αυτή του παλατιού των Παπών της Αβινιόν.

Βαθμιαία, το τόλμημα κέρδισε έδαφος, έτυχε μιας ευρύτερης επιβεβαίωσης: μια ωραία ημέρα, μια γελοιογραφία στο la Codornizi, [Σ.τ.Μ. σατυρική εβδομαδιαία έκδοση πολύ γνωστή στην Φρανκική περίοδο] παρουσίαζε την φοράδα ενός ανδαλουσιανού καβαλλάρη, με ένα κλασικό πλατύγυρο καπέλλο κι ένα δερμάτινο παντελόνι, ολοφάνερο ομοίωμα ενός ινδιάνου αρχηγού της Ν. Αμερικής που το κεφάλι του ήταν όμοιο μ’ εκείνο του αλόγου της Γκουέρνικα. Ο κομψός καβαλλάρης κραύγαζε: «Φτάνει πια! Πολιτικοποίησαν τη φοράδα μου». Η αντίστροφη μέτρηση άρχιζε. Μια πελώρια, απεριόριστη σκιά, διασκορπισμένη παντού σε θρύψαλα, αναδύθηκε από την Γκουέρνικα και άρχισε να πολλαπλασιάζεται, να αχνοφέγγει, να σκιαγραφείται και να ολοκληρώνεται γύρω από τον θνήσκοντα Φράνκο.




Αγοραίος

Αγοραίος
ΒΑΛΚΑΝΙΚΑ Ελέχθη ότι με τη συμφωνία των Πρεσπών «οι ΗΠΑ κέρδισαν τα Βαλκάνια διώχνοντας τη Ρωσία», αλλά αυτό δεν είναι αλήθεια. Ακόμη κι αν δεν...

James Nellson: Στo Λαβύρινθο τoυ Μπόρχες
Κατηγορία: Έτος 10, 1985, τεύχη 97-107 / Φιλοσοφία

Εποπτεία, τεύχος 103, Ιούλιος – Αύγουστος 1985. Μετάφραση: Γ.Λ. Αστού. “Ο Δον Κιχώτης” «, μου είπε ο Μενάρ, «ήταν πάνω από όλα ένα διασκεδαστικό βιβλίο...


Ronald Hayman: Ο ανέστιος Κάφκα
Κατηγορία: Έτος 10, 1985, τεύχη 97-107 / Φιλοσοφία

Εποπτεία, τεύχος 103, Ιούλιος – Αύγουστος 1985.  Μετάφραση: Δ. Αντωνοπούλου – Γ. Σταμάτη. 4 Ιουνίου, Βερολίνο Προσπάθησα να αντισταθώ στην ιδέα ότι γράφοντας μια βιογραφία...


Martin Esslin: O Μπέρτολτ Μπρεχτ στην εξορία
Κατηγορία: Έτος 10, 1985, τεύχη 97-107 / Φιλοσοφία

Εποπτεία, τεύχος 103, Ιούλιος – Αύγουστος 1985.  Μετάφραση: Δ. Αντωνοπούλου – Γ. Σταμάτη. H ΕΞΟΔΟΣ των Γερμανών διανοουμένων από το Ράϊχ μετά την άνοδο του...


Christian Audejean: Πικάσσο, Απουσία και παρουσία
Κατηγορία: Έτος 10, 1985, τεύχη 97-107 / Τέχνες
Christian Audejean: Πικάσσο, Απουσία και παρουσία

ΕΠΟΠΤΕΙΑ τεύχος 107, Δεκέμβριος 1985.  L’ Esprit, Janvier 1982, Absence et présence.  Μετάφραση: Γερ. Κορακιανίτης Ο ΠΑΜΠΛΟ ΡΟΥΙΧ ΠΙΚΑΣΣΟ γεννήθηκε στις 25 Οκτωβρίου του 1881...


Jean-Marie Domenac: Ο Μαρξ του Αλτουσέρ
Κατηγορία: Έτος 10, 1985, τεύχη 97-107 / Κοινωνία
Jean-Marie Domenac: Ο Μαρξ του Αλτουσέρ

ΕΠΟΠΤΕΙΑ τεύχος 105, Οκτώβριος 1985.  Από το Le Sauvage et l’ ordinateur, Édition du Seuil.  Μετάφραση Γερ. Κορακιανίτης O ΑΛΤΟΥΣΕΡ έχει την φήμη ότι είναι...


Umberto Eco: Πώς έγραψα «Το όνομα του Ρόδου»
Κατηγορία: Έτος 10, 1985, τεύχη 97-107 / Φιλοσοφία
Umberto Eco: Πώς έγραψα «Το όνομα του Ρόδου»

Εποπτεία,  τεύχος 103, Ιούλιος – Αύγουστος 1985. Μετάφραση: Ζηνοβία Δρακοπούλου Ο τίτλος και η σημασία Από τότε που εκδόθηκε Το Ό­νομα του Ρόδου πήρα πολλές επιστολές...


Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.