Logo

ΕΠΟΠΤΕΙΑ

Πολιτισμός

μόρφωση

κοινωνία

Αρχείο | Κοινωνία | Στο Πατάρι - 26 Οκτωβρίου 2012 10:47 πμ

Jean-François Revel: Η ‘θεία χάρις’ του Κράτους


Μήπως όμως αυτή η λύση είναι κάπως απότομη και υπερβολικά απόλυτη κατάφαση, μια άρνηση επιχειρηματολογίας; Προτρέπω αυτούς που πιθανόν αρχίζουν ν’ αμφιβάλλουν, να σκεφτούν για λίγο τη λαμπρή επιτυχία που είχαν, χάρη στη μέθοδο που αναφέραμε, οι μεγάλοι ηγέτες των χωρών του Τρίτου Κόσμου. Πραγματικά, οι επιφανείς αυτοί άνδρες, που τους σέβονται και τους θαυμάζουν παντού, αυτοί οι χαρισματικοί ηγέτες του προοδευτικού Τρίτου Κόσμου (εννοείται πως οι αντίστοιχοι μη προοδευτικοί ηγέτες του Τρίτου Κόσμου θα έχουν να δώσουν λόγο στην παγκόσμια συνείδηση) των οποίων το ηθικό κύρος ακτινοβολεί σε όλο τον πλανήτη, αυτοί οι σοσιαλιστές ημίθεοι, είναι αρχηγοί κρατών που έχουν βυθίσει τις χώρες τους σε χρεοκοπία. Οι υπήκοοι τους, εκτός από τους ανθρώπους τους που βρίσκονται στις κρατικές υπηρεσίες και που επιβλέπουν τον πληθυσμό που φυτοζωεί, χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες: σ’ αυτούς που βρίσκονται περιορισμένοι σε στρατόπεδα (ουσιαστικά στο χώρο της εργασίας τους), σ’ αυτούς που στέλνουν να σκοτωθούν σε αποικιακούς πολέμους και, τέλος, σ’ αυτούς που θέλουν να δραπετεύσουν και που κινδυνεύουν από ένα σχεδόν σίγουρο πνιγμό.

Έχουμε ρωτήσει ποτέ τους αρχηγούς του Τρίτου Κόσμου, αυτούς τους «φάρους της σκέψης» (η φράση είναι του Β. Ζισκάρ ντ’ Εσταίν και αφορούσε το Μάο Τσε Τουνγκ), ναι, έχουμε ποτέ τολμήσει να τους ρωτήσουμε πώς ζουν οι άνθρωποι στις χώρες που κυβερνούν; Θα ήταν απρέπεια. Άλλωστε, ακόμη κι αν είχαμε αποδείξει εκατό φορές πώς δεν κυβερνούν παρά χοιραδικές, ανεγκέφαλες και πεινασμένες ορδές, πάνω από τις οποίες πλανιέται η προστατευτική σκιά ενός αυστηρού συντάγματος, αυτό δεν θα μείωνε σε τίποτα το παγκόσμιο κύρος τους. Αντίθετα, τους κολακεύουν, τους σέβονται, τους εκτιμούν, τους υποδέχονται παντού, τους μεταφράζουν σε όλες τις γλώσσες, οι ίδιοι τρομοκρατούν και σαγηνεύουν ταυτόχρονα τα Ενωμένα Έθνη, καθοδηγούν την Οργάνωση των χωρών που λέγονται μη ευθυγραμμισμένες ή αυτή των Αφρικανικών Κρατών, και δίνουν μαθήματα ηθικής στους δήμιους του ανθρώπινου γένους όπως είναι η Ελβετική Ομοσπονδία ή η Νέα Ζηλανδία. Είναι γεγονός, όσο κι αν φαίνεται απίστευτο, πως κατάφεραν ν’ αποσυνδέσουν εντελώς τις έννοιες του μεγαλείου του ηγέτη του Κράτους και της δράσης του μέσα στην ίδια του τη χώρα.

Πρέπει, λοιπόν, να μάθουμε να τρέφουμε αγνά και αφιλοκερδή αισθήματα απέναντι στο σοσιαλισμό. Αν κανένας Πολωνός δεν είχε την αξιοθρήνητη παραξενιά του να φανταστεί πως υπάρχει έλλειψη τροφίμων στη χώρα του, πράγμα που δείχνει μια καπιταλιστική ευαισθησία -εφόσον πρόκειται για κριτική της οικονομίας με βάση την αποδοτικότητα της-, δεν θα είχαμε ακούσει ποτέ να γίνεται λόγος για κρίση του σοσιαλισμού στην Πολωνία.

Κάθε δόγμα στηρίζεται στον αυστηρό διαχωρισμό των προθέσεων και των πράξεων, αυτός είναι άλλωστε ο μόνος τρόπος για να διαρκέσει. Αυτό είναι το μυστικό της μακροζωίας του χριστιανισμού. «Αν δεν γινόταν αυτό, γράφει ο Bayle που γνώριζε το θέμα σε βάθος, αν δεν γινόταν αυτό, πώς θα ήταν δυνατό οι Χριστιανοί, που γνωρίζουν καλά, χάρη σε μια αποκάλυψη που στηρίζεται σε θαύματα, ότι πρέπει ν’ απαρνηθούν την ακολασία ώστε να κερδίσουν την αιώνια ευτυχία (και για να μην είναι αιώνια δυστυχισμένοι), που έχουν τόσο εξαιρετικούς ιεροκήρυκες μισθωτούς και που τους παραινούν έντονα και πιεστικά, που έχουν παντού τόσο σοφούς καθοδηγητές της συνείδησης και τόσα βιβλία πίστης• πώς λέω θα ήταν δυνατό να συνεχίσουν να ζουν οι Χριστιανοί μέσα στην ακολασία, όπως το κάνουν;» Με τον ίδιο τρόπο δεν θα νομίζαμε πως ακούμε να μιλούν γύρω μας σχετικά με το σοσιαλισμό; Μήπως δεν τον υπηρετούν με τον ίδιο τρόπο «περίφημοι κήρυκες» μισθωτοί, ή μήπως δεν διαθέτει «καθοδηγητές της συνείδησης σοφούς και με ζήλο», ή μήπως, και πάνω απ’ όλα, του λείπουν τα «βιβλία πίστης»; Ο Bayle σημειώνει κατόπιν το έξης σχετικά με την κάθε είδους πίστη, αφού η αγάπη ενός άνθρωπου για τη θρησκεία του είναι ένα πάθος ανάμεσα σ’ άλλα, ο καθένας μπορεί να παραβιάσει τους κανόνες της αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι μπορεί ν’ ανεχθεί την αμφιβολία των τρίτων: «μ’ αυτό τον τρόπο, πιστεύουμε πως η θρησκεία στην οποία έχουμε ανατραφεί είναι η καλύτερη και συγχρόνως κάνουμε στην πράξη ό,τι είναι κολάσιμο και απαγορευμένο, αυτά τα πράγματα συμβιβάζονται τόσο στην υψηλή κοινωνία όσο και στα λαϊκά στρώματα.»




Αγοραίος

Αγοραίος
ΒΑΛΚΑΝΙΚΑ Ελέχθη ότι με τη συμφωνία των Πρεσπών «οι ΗΠΑ κέρδισαν τα Βαλκάνια διώχνοντας τη Ρωσία», αλλά αυτό δεν είναι αλήθεια. Ακόμη κι αν δεν...

Παν. Δρακόπουλος, Οι μικρομέτοχοι
Κατηγορία: Κοινωνία / Παν. Δρακόπουλος

Πρώτη δημοσίευση: Εποπτεία «Κάθε άνθρωπος έχει τα δικά του προβλήματα, αλλά τα προβλήματα έχουν πολλούς ανθρώπους το καθένα», μου έλεγε σεβαστός αγιορείτης. Κι εννοούσε ο...


Jean-François Revel: Η ‘θεία χάρις’ του Κράτους
Κατηγορία: Κοινωνία / Στο Πατάρι
Jean-François Revel: Η

Από: «Η ‘θεία χάρις’ του Κράτους», μετφ. Αιμ. Βαλασιάδης, Ευρωεκδοτική, Αθήνα, 1982. Τα γεγονότα είναι αντιδραστικά Θα μπορούσε κανείς να υποθέσει ότι το να είναι...


Max Weber: H σχέση ανάμεσα στην Πολιτική και την Ηθική
Κατηγορία: Έτος 7, 1982, τεύχη 64-74 / Κοινωνία
Max Weber: H σχέση ανάμεσα στην Πολιτική και την Ηθική

ΕΠΟΠΤΕΙΑ τεύχος 74, Δεκέμβριος 1982.  Μετάφραση: Αντώνη Κ. Παπαντωνίου. Ποια είναι η πραγματική σχέση ανάμεσα στην πολιτική και την ηθική; Μήπως δεν έχουν καμιά απολύτως...


Ignazio Silone: Η διάσπαση των ψυχών
Κατηγορία: Βιβλιοθήκη / Κοινωνία / Στο Πατάρι
Ignazio Silone: Η διάσπαση των ψυχών

Από το «Τέχνη, Επιστήμη και Ελευθερία», έκδοση του ‘Συνεδρίου δια την πνευματική ελευθερία’, Αθήνα, 1955. Είχα αφήσει παράνομα την Ιταλία στα 1928 και έκανα αμέσως...


Άρθουρ Καίστλερ: Το Ψευτοδίλημμα
Κατηγορία: Βιβλιοθήκη / Κοινωνία / Στο Πατάρι
Άρθουρ Καίστλερ: Το Ψευτοδίλημμα

Από το «Τέχνη, Επιστήμη και Ελευθερία», έκδοση του ‘Συνεδρίου δια την πνευματική ελευθερία’, Αθήνα, 1955. Η αντινομία: δεξιά ή αριστερά, σοσιαλισμός ή καπιταλισμός, έχει χάσει...


Αλέξανδρος Σολζενίτσιν: Αρχιπέλαγος Γκουλάγκ
Κατηγορία: Βιβλιοθήκη / Κοινωνία / Στο Πατάρι

Απόσπασμα από το «Αρχιπέλαγος Γκουλάγκ «, μετφ. Κίρα Σίνου, εκδ. Πάπυρος, 1974 Το 1949 έτυχε να διαβάσω με κάποιους φίλους μου ένα αξιοπρόσεκτο σημείωμα στο...


Jean-Marie Domenac: Ο Μαρξ του Αλτουσέρ
Κατηγορία: Έτος 10, 1985, τεύχη 97-107 / Κοινωνία
Jean-Marie Domenac: Ο Μαρξ του Αλτουσέρ

ΕΠΟΠΤΕΙΑ τεύχος 105, Οκτώβριος 1985.  Από το Le Sauvage et l’ ordinateur, Édition du Seuil.  Μετάφραση Γερ. Κορακιανίτης O ΑΛΤΟΥΣΕΡ έχει την φήμη ότι είναι...


Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.