Logo

ΕΠΟΠΤΕΙΑ

Πολιτισμός

μόρφωση

κοινωνία

Έτος 10, 1985, τεύχη 97-107 | Αρχείο | Φιλοσοφία - 28 Ιανουαρίου 2013 06:35 πμ

Ronald Hayman: Ο ανέστιος Κάφκα



Γράμμα από την Φράου Χόφε. Θα γυρίσει στο Τελ Αβίβ στα μέσα Ιουνίου αλλά δεν μπορεί να με συναντήσει εκεί ως την τελευταία εβδομάδα του Ιουνίου. Θα χρειαστεί αρκετές εβδομάδες για να ξανασυνηθίσει στη ζέστη. Ενοχλητικό: είχα ελπίσει ότι θα πετούσα κατ’ ευθείαν από την Βιέννη. Τώρα θα πρέπει να πάω πάλι στο Λονδίνο στο μεσοδιάστημα.

12 Ιουνίου

Μερικές φορές βρίσκει κανείς τα πιο απίθανα πράγματα στα πιο πιθανά μέρη: υπάρχει ανέκδοτο γράμμα του Κάφκα στην Αυτογραφική Συλλογή της Αυστριακής Εθνικής Βιβλιοθήκης. Είναι μια δακτυλογραφημένη απάντηση προς έναν ανώνυμο πατριώτη ο οποίος προφανώς προσπαθούσε να τον κάνει να λάβει μέρος στην εκστρατεία: «Πραγματικά δεν είμαι σε θέση να αποφασίσω για μια πνευματικά και πολιτιστικά ενωμένη Αυστρία, και ακόμη λιγότερο να σκεφθώ ότι ανήκω απόλυτα σ’ αυτήν. Είμαι πολύ επιφυλακτικός για οποιαδήποτε τέτοια δέσμευση… Δεν έχω ταλέντο οργανωτή, ο κύκλος γνωριμιών μου είναι περιορισμένος, δεν έχω κανένα είδος σημαντικής επιρροής… Εάν, όπως πιθανώς θα είναι αναπόφευκτο, η οργάνωσή σας εξελιχθεί σε μια εταιρεία με μέλη-συνδρομητές και τα λοιπά, ευχαρίστως θα γίνω μέλος».

Η ημερομηνία είναι 8 Μαρτίου 1917 και δείχνει ότι ο Κάφκα ήταν τότε πολύ περισσότερο αμφίθυμος από ότι την άνοιξη του 1915 όταν ήθελε να κληθεί στα όπλα, ή τον Νοέμβριο του 1915 όταν είχε την επιθυμία να αγοράσει ομολογίες πολεμικού δανείου.

13 Ιουνίου

Ο Βέντελιν Σμίτ-Ντένγκλερ μου λέει ότι υπάρχουν ακόμη κάποιες γηραιές κυρίες που γνώριζαν την Μιλένα Γιεσένσκα-Πόλακ, αλλά δεν λένε τίποτα άλλο εκτός από το πόσο υπέροχη ήταν. Ο εραστής της κόμης φον Σάφγκοτς, έχει πεθάνει, και εν πάση περιπτώσει θα είχε αρνηθεί να μιλήσει γι’ αυτήν. Ο Κάφκα τον γνώρισε, αλλά πιθανώς ο Κόμης δεν ήταν ακόμη εραστής της.

14 Ιουνίου

Απίστευτο το ότι αυτοί οι δυο άνθρωποι, ο Νόρμπερτ Βίνκλερ και ο Χανς Γκρούμπερ, δεν πήραν την πρωτοβουλία να σχηματίσουν μια Εταιρεία Φράντς Κάφκα. Και οι δυο τους είναι εγκάρδιοι, μεσήλικες, δραστήριοι, καλοπροαίρετοι, με καθαρή αυστριακή προφορά. Μένουν στο Κλόστερνμπεργκ, όπου ο Κάφκα πέθανε στο Σανατόριο Κίρλινγκ, και συγκεντρώνουν χρήματα να αγοράσουν το κτίριο —που τώρα είναι πολυκατοικία— και να το μετατρέψουν σε αρχείο και μουσείο. Ο Βίνκλερ, ένας δάσκαλος που εκτρέφει μέλισσες, με πηγαίνει με το αυτοκίνητό του για καφέ στον Γκρούμπερ, ο οποίος πίνει τον καφέ του σε ένα ποτήρι μπύρας που γράφει Hans. Γιατί, διερωτώνται, το σπίτι στο οποίο πεθαίνει κάποιος να είναι λιγότερο σημαντικό από το σπίτι στο οποίο γεννήθηκε; Και αν δεν γίνεται τίποτα για τον Κάφκα στην Πράγα ή στην Βιέννη, κάτι πρέπει να γίνει εδώ. Ο Γκρούμπερ μένει στην ίδια οδό με το πρώην σανατόριο, και κατόπιν πηγαίνουμε απέναντι για να το δούμε. Ο Βίνκλερ οσφραίνεται. Δεν υπάρχει κάτι στην ατμόσφαιρα αυτού του τόπου που σου λέει ότι πολλοί άνθρωποι ήλθαν εδώ για να πεθάνουν; Συναντάμε μιαν ενοικιάστρια, μια γριά κυρία που δούλευε κοντά στον δρα Χόφμαν, ιδιοκτήτη του σανατόριου. Ο Κάφκα τον περιέγραψε σαν έναν «άρρωστο γέρο κύριο». Μου δείχνει κάρτ ποστάλ του μέρους όπως ήταν παλιά: είναι σαν να βλέπεις την μπροσούρα ενός νεκροτομείου.

17 Ιουνίου, Λονδίνο

Περίεργο να κάθομαι σ’ αυτό το γραφείο αντί να πετάω για το Τελ Αβίβ. Θα ήταν δύσκολο να συγκεντρωθώ σε ο,τιδήποτε που δεν θα μου άρεσε, όμως η δουλειά για το κείμενο του Radio 3 με φέρνει σε μια άλλη πλευρά του ίδιου προβλήματος —πώς να φτιάξω χάρτες για την χώρα του Κάφκα. « Ο Κάφκα και ο Πατέρας του» είναι πιθανώς ο καλύτερος τίτλος, αν και η εκπομπή αφορά λιγότερο την εξωτερική σχέ-ση παρά τις επιδράσεις του πατέρα στον γιο. Ένας τρίτος δυσκολεύεται να διαμορφώσει μια εντύπωση για τον Χέρμαν Κάφκα, όταν οι περισσότερες μαρτυρίες είναι τόσο μεροληπτικές και όταν οι λίγες αμερόληπτες διαψεύδουν η μια την άλλη.

Σύμφωνα με τον Φελίξ Βελτς, το πορτραίτο στο μεγάλο γράμμα του Κάφκα στον πατέρα του είναι απολύτως ακριβές˙ σύμφωνα με τον Ούγκο Μπέργκμαν, που πήγαινε στο σπίτι του Κάφκα αρκετά συχνά ώστε να αυτοαποκαλείται μέλος της οικογένειας, το πορτραίτο είναι άδικο. Ο Χέρμαν Κάφκα ήταν απλώς «ένας Εβραίος επιχειρηματίας της εποχής του». Και οι συγκεκριμένες παρατηρήσεις που παραθέτει ο Κάφκα τότε; Ίσως υπάρχει κάποια ανακρίβεια στην αναφορά, αλλά πιθανώς όχι μεγάλη.






James Nellson: Στo Λαβύρινθο τoυ Μπόρχες
Κατηγορία: Έτος 10, 1985, τεύχη 97-107 / Φιλοσοφία

Εποπτεία, τεύχος 103, Ιούλιος – Αύγουστος 1985. Μετάφραση: Γ.Λ. Αστού. “Ο Δον Κιχώτης” “, μου είπε ο Μενάρ, “ήταν πάνω από όλα ένα διασκεδαστικό βιβλίο...


Ronald Hayman: Ο ανέστιος Κάφκα
Κατηγορία: Έτος 10, 1985, τεύχη 97-107 / Φιλοσοφία

Εποπτεία, τεύχος 103, Ιούλιος – Αύγουστος 1985.  Μετάφραση: Δ. Αντωνοπούλου – Γ. Σταμάτη. 4 Ιουνίου, Βερολίνο Προσπάθησα να αντισταθώ στην ιδέα ότι γράφοντας μια βιογραφία...


Martin Esslin: O Μπέρτολτ Μπρεχτ στην εξορία
Κατηγορία: Έτος 10, 1985, τεύχη 97-107 / Φιλοσοφία

Εποπτεία, τεύχος 103, Ιούλιος – Αύγουστος 1985.  Μετάφραση: Δ. Αντωνοπούλου – Γ. Σταμάτη. H ΕΞΟΔΟΣ των Γερμανών διανοουμένων από το Ράϊχ μετά την άνοδο του...


Christian Audejean: Πικάσσο, Απουσία και παρουσία
Κατηγορία: Έτος 10, 1985, τεύχη 97-107 / Τέχνες
Christian Audejean: Πικάσσο, Απουσία και παρουσία

ΕΠΟΠΤΕΙΑ τεύχος 107, Δεκέμβριος 1985.  L’ Esprit, Janvier 1982, Absence et présence.  Μετάφραση: Γερ. Κορακιανίτης Ο ΠΑΜΠΛΟ ΡΟΥΙΧ ΠΙΚΑΣΣΟ γεννήθηκε στις 25 Οκτωβρίου του 1881...


Jean-Marie Domenac: Ο Μαρξ του Αλτουσέρ
Κατηγορία: Έτος 10, 1985, τεύχη 97-107 / Κοινωνία
Jean-Marie Domenac: Ο Μαρξ του Αλτουσέρ

ΕΠΟΠΤΕΙΑ τεύχος 105, Οκτώβριος 1985.  Από το Le Sauvage et l’ ordinateur, Édition du Seuil.  Μετάφραση Γερ. Κορακιανίτης O ΑΛΤΟΥΣΕΡ έχει την φήμη ότι είναι...


Umberto Eco: Πώς έγραψα «Το όνομα του Ρόδου»
Κατηγορία: Έτος 10, 1985, τεύχη 97-107 / Φιλοσοφία
Umberto Eco: Πώς έγραψα «Το όνομα του Ρόδου»

Εποπτεία,  τεύχος 103, Ιούλιος – Αύγουστος 1985. Μετάφραση: Ζηνοβία Δρακοπούλου Ο τίτλος και η σημασία Από τότε που εκδόθηκε Το Ό­νομα του Ρόδου πήρα πολλές επιστολές...