Logo

ΕΠΟΠΤΕΙΑ

Πολιτισμός

μόρφωση

κοινωνία

Έτος 8, 1983, τεύχη 75-85 - 10 Απριλίου 2013 05:53 πμ

Gabriel Marcel: Ο χρόνος μου και εγώ



Αν τώρα επιχειρώ να κινηθώ έξω απ’ τη ζωή του κάνω ή του ενεργώ, διαπιστώνω αρκετά γρήγορα ότι οι δυσκολίες πολλαπλασιάζονται, κυρίως όταν αγγίζουμε το θέμα της στοργής. Μπορώ να πω μ’ απόλυτη βεβαιότητα ότι αγάπησα πρώτα ένα πρόσωπο, κι έπειτα ένα άλλο; Αν είμαι ειλικρινής, πρέπει ν’ αναγνωρίσω ότι η σειρά διαδοχής, που προσπαθώ πάντα να ταυτίσω με τον χρόνο, δεν εφαρμόζεται εδώ αρκετά σωστά. Αυτός ο τομέας περιλαμβάνει επάλληλες εναποθέσεις καθώς κι αυτό που αποκαλούμε, με πολύ σημαντικό τρόπο, κενά χρονικά διαστήματα. Τι είναι όμως αυτά τα κενά χρονικά διαστήματα; Δεν εξαπατώμαστε από μια επιφανειακή πραγματικότητα αποκαλώντας τα έτσι; Το πρόβλημα του υποσυνείδητου και ακόμα και της ύπαρξης μιας ασυνείδητης ζωής του πνεύματος, εμφανίζεται αναπόφευκτα. Πρέπει όμως να πούμε αδίστακτα ότι εδώ, χάνουμε έδαφος.

Αυτή η πολύ απλή παρατήρηση πρέπει να μας οδηγήσει στο ν’ αναρωτηθούμε αν η έννοια των λέξεων «βρίσκομαι μέσα στο χρόνο» δεν είναι πάρα πολύ πιο αβέβαιη και πιο ασαφής απ’ την έννοια των λέξεων «βρίσκομαι μέσα στον κόσμο». Έχουμε εξάλλου επισημάνει, κάτω απ’ τον φραγμένο χρόνο που διευθετούμε όσο καλύτερα μπορούμε, την παρουσία ενός άγριου χρόνου για τον οποίο μπορούμε να πούμε ότι είναι όπως η επιθυμία της ύπαρξης μας απ’ το θάνατο που τελικά, φαινομενικά τουλάχιστον, θα τη καταβροχθίσει.

Μας φάνηκε όμως ότι αυτή η άποψη δεν ήταν η έσχατη. Μπορεί ο καθένας από μας να καλείται, ακόμα και κατά τη διάρκεια αυτής της ζωής, να υφαίνει κατά κάποιο τρόπο τις πρώτες θηλειές μιας διάρκειας που δεν είναι ομόλογη με τον χρησιμοποιούμενο ή τον διευθετημένο χρόνο ή με την επιφάνεια του βάραθρου, κι αυτός ο διαφορετικός χρόνος μπορεί ίσως να καλείται ν’ ανθίσει πέρα απ’ το θάνατο σ’ ένα αιώνα, που εμείς δεν μπορούμε να φανταστούμε σχεδόν καθόλου, κι όπου θα μπορούσα να δω την πρώτη εμφάνιση της αιωνιότητας.

Κάτω απ’ αυτή τη γραμμή σκέψης, ο χρόνος παίρνει μια τελείως διαφορετική αξία. Εμφανίζεται, πράγματι σαν τη δοκιμασία μέσα απ’ την οποία και για χάρη της οποίας δημιουργείται ή αναπτύσσεται ένας τρόπος υπάρξεως με τον οποίο δεν θα μπορούσαν να συμφωνήσουν τα πρόσκαιρα μέτρα που μπαίνουμε στον πειρασμό ν’ αποκαλέσουμε φυσιολογικά. Οι περισσότεροι μεγάλοι πνευματικοί άνθρωποι έχουν συλλάβει τον χρόνο μ’ αυτό τον τρόπο. Αναμφισβήτητα, βλέπουμε καθαρά τα εμπόδια όπου μπορεί σήμερα να συγκρουστεί ένας παρόμοιος τρόπος σκέψεως. Επιτρέπεται όμως να εξομοιώσουμε αυτά τα εμπόδια με μια αντίσταση, που πρέπει βέβαια να υπερνικήσουμε, αλλά που απαιτείται εσωτερικά για την αξιοποίηση ενός «άλλου» χρόνου.






Theodor W. Adorno: Φιλοσοφία της σύγχρονης μουσικής
Κατηγορία: Έτος 8, 1983, τεύχη 75-85 / Τέχνες
Theodor W. Adorno: Φιλοσοφία της σύγχρονης μουσικής

ΕΠΟΠΤΕΙΑ τεύχος 78, Απρίλης 1983. Μετάφραση: Χαρά Τόμπρα. Διότι στην τέχνη δεν έχουμε απλώς να κάνουμε με ένα ευχάριστο ή χρήσιμο παιγνίδι, αλλά…. με μια...


Gabriel Marcel: Ο χρόνος μου και εγώ
Κατηγορία: Έτος 8, 1983, τεύχη 75-85
Gabriel Marcel: Ο χρόνος μου και εγώ

ΕΠΟΠΤΕΙΑ τεύχος 81, Ιούλιος – Αύγουστος 1983. Μετάφραση: Νατάσα Τσουκαλά Από την Εισήγηση στο Συμπόσιο με τίτλο «Entretiens sur le temps». To Συμπόσιο έλαβε χώρα...


Rainer Maria Rilke: Ελεγείες του Duino – Η έβδομη ελεγεία
Κατηγορία: Έτος 8, 1983, τεύχη 75-85 / Φιλοσοφία
Rainer Maria Rilke: Ελεγείες του Duino - Η έβδομη ελεγεία

ΕΠΟΠΤΕΙΑ τεύχος 82, Σεπτέμβριος 1983. Μετάφραση: Δημήτρης Λιαντίνης. Κάλεσμα όχι πια, όχι κάλεσμα νάναι, μεστωμένη φωνή, της κραυγής σου η φύση˙ ολοκάθαρα φώναζες σαν το...


Noam Chomsky: Η σχέση γλώσσας και κόσμου
Κατηγορία: Επιστήμες του Ανθρώπου / Έτος 8, 1983, τεύχη 75-85
Noam Chomsky: Η σχέση γλώσσας και κόσμου

ΕΠΟΠΤΕΙΑ τεύχος 82, Σεπτέμβριος 1983. Συνέντευξη με τον B. Magee. Μετάφραση: Ζηνοβία Δρακοπούλου. O Noam Chomsky έχει επιτύχει μια διεθνή φήμη σε δύο προφανώς άσχετους...


Robert S. Lopez: Τι πραγματικά συνέβη στην Αναγέννηση;
Κατηγορία: Έτος 8, 1983, τεύχη 75-85 / Ιστορία
Robert S. Lopez: Τι πραγματικά συνέβη στην Αναγέννηση;

ΕΠΟΠΤΕΙΑ τεύχος 80, Ιούνιος 1983. Μετάφραση: Νατάσα Τσουκαλά. Όταν ανθρωπιστές όπως ο Michelet κι ο Burckhardt επικύρωσαν τον όρο Αναγέννηση, πριν από πολλά χρόνια, μόλις...


Søren Kierkegaard: Από τα ημερολόγια
Κατηγορία: Έτος 8, 1983, τεύχη 75-85 / Φιλοσοφία
Søren Kierkegaard: Από τα ημερολόγια

ΕΠΟΠΤΕΙΑ τεύχος 79, Μάιος 1983.  Μετάφραση: Σοφία Σκοπετέα. [Gilleleie, 1η Αύγ. 1835] Έτσι όπως προσπάθησα να δείξω στις προηγούμενες σελίδες είχαν αληθινά τα πράγματα για...