Logo

ΕΠΟΠΤΕΙΑ

Πολιτισμός

μόρφωση

κοινωνία

Έτος 5, 1980, τεύχη 42-52 | Αρχείο | Ψυχολογία - 23 Ιουλίου 2011 23:12 μμ

Φώτης Καλλίας: Η έννοια του ασυνειδήτου και το πρόβλημα της ψύχωσης



2.- δες Jean Starobinski, L’ Epee d’ Ajax (Revue de Métaphysique et de morale, 1968)

3.- M. Foucault, Histoire de la folie a l’ âge classique (Plon 1961) Μετάφραση ελληνικά Φ. Αμπαντζοπούλου (εκδ. Ηριδανός).

4.- Για την γέννηση της νεώτερης ψυχιατρικής και την υπόγεια σχέση της με την φροϋδική εγκατάσταση του αναλυτικού χώρου, παραπέμπω τώρα (1979) στο έξοχο βιβλίο της Gladys Swain, La naissance de la psychiatrie (Privat 1978), που μου ήταν άγνωστο όταν έγραφα αυτό το κείμενο.

5.- D. P. Shchreber, Denkenwurdigkeiten eines nervenkranken (Leipsig 1903), αγγλική μετάφραση της Ida Macalpine και του R. Hunter, Memoirs of my mentall illness (London 1955), γαλλ. μετ. του P. Duquenne και της N. Sels, Memoirs dun nevropathe (Paris Seuil 1975). Το κείμενο αυτό υπήρξε η βάση πάνω στην οποία εργάστηκε ο Freud για μιαν από τις πέντε δημοσιευμένες μεγάλες ψυχαναλύσεις του: Psychoanalytische bemerkungen uber einen autobiografisch beshribenen fall von paranoia (Gesammelte Werke 8) αγγλικά, Standart Edition 12, γαλλικά, Cinq Psychanalyses.

6.- L. Wolfson, Le schizo et les langues (Gallimard 1970). Βιβλίο που υπήρξε το αντικείμενο του (ανεκδότου) σεμιναρίου της P. Aulagnier το 1971-1972. Δες Le sens perdu ou le schizo et la signification (Topique 7-8).

7.- Τα εισαγωγικά υποδηλώνουν εδώ πως αυτό που η ψυχανάλυση εννοεί με την λέξη θεραπεία δεν είναι απλή εξαφάνιση των συμπτωμάτων ή η επιστροφή σε μιαν υποτιθέμενη ομαλή λειτουργία της ψυχής, αλλά απόληξη ενός διαβήματος που σκοπεύει την δημιουργία μιας αλήθειας η οποία επιτρέπει στον αναλυόμενο να ξεπεράσει το ξένο σώμα της συμπτωματολογίας του, οικειοποιούμενός το («ταυτιζόμενος με το σύμπτωμά του», λέγει σήμερα ο Lacan).

8.- Κατά την έκφραση του Francois Perrier, Fondements théoriques d’ une psychotherapie de la schizophrenie (1958) (La chaussée d’ antin, vol. 1, 10/18).

9.- Είπα απόσταση, όχι αντίφαση και σύγχυση, όπως συχνά συμβαίνει.

10.- J. Lacan, La signification du Phallus (Ecrits).

11.- «Για να καταλάβω το όνειρο, ξεκίνησα απ’ τις εργασίες μου για την ψυχολογία των νευρώσεων» (L’ interpretation des reves, 6.500). Η αποτυχημένη απώθηση θ’ αποσπάσει το ενδιαφέρον μας περισσότερο απ’ την επιτυχημένη, η οποία, τις πιο πολλές φορές διαφεύγει της μελέτης μας». (Le Refoulement, Metapsychologie, σελ. 57).

12.- Wo es war, soll ich werden, (Freud, neue folge der vorlesungen zur einfuhrung in der psychoanalyse. G.W. 15, S.E.22).

13.- Nietsche, Ecce homo.

14.- Pinel, Traité medico-philosophique sur l’ alienation mentale (1809).

15.- Position de l’ inconscient, Ecrits, σελ. 83. Δες ακόμη την, μεταφρασμένη από εμένα διάλεξή του, «Για τη Δομή σαν ανάμειξη μιας ετερότητας προαπαιτουμένης σε οιοδήποτε υποκείμενο. (J. Lacan. Απαντήσεις, Εκδόσεις Έρασμος, 1978).

16.- Les Hopitaux de jour (Privat, 1972)

17.- Der Realitätsverlust bei newrose und psychose (G. W. 13 S.E. 19)

18.- D.W. Winnicot, la schizophrenie infantile en termes d’ échec d’ adaptation (Enfance alienée, 10/18 1972).

19.- Ακόμα και στη στάση κι εμπειρία του αυτοερωτισμού (κάθε ενόρμηση με τη φροϋδική έννοια είναι εξ ορισμού αυτοερωτική), εκείνο που λείπει ουσιαστικά

απ’το υποκείμενο δεν είναι η πραγματικότητα, αλλά ο εαυτός του. Για το ευρύτερο πρόβλημα, που δεν είναι εδώ αντικείμενο μελέτης μου, της πραγματικότητας μέσα στην αναλυτική θεωρία συνιστώ τώρα το έξοχο κείμενο του Maurice Dayan, Les moments de la réalité (Topique, No 15, 1975).

20.-Ακολουθώ εδώ την άποψη του W.R. Bion (Attention and Interpretation, Tavistock, 1970), κλαϊνικού ψυχαναλυτή η προσφορά του οποίου στην ψυχαναλυτική ερμηνεία της ψύχωσης είναι γονιμώτατη. Διευκρινίζω ότι η μελέτη μου χρησιμοποιεί αποκλειστικά την ορολογία της πρώτης τοπογραφικής φροϋδικής θεωρίας (Ασυνείδητο-Προσυνειδητό-συνειδητό). Η αναγκαιότητα της εισαγωγής απ’τον Freud (το 1923) της δεύτερης τοπογραφικής θεωρίας του – η οποία βεβαίως δεν εκθρονίζει την πρώτη- αποτελεί ερώτημα που δεν μπορεί ν’αναπτυχθεί εδώ. Αν και το ψυχωτικό φαινόμενο δεν φαίνεται να βάρυνε πολύ στην πλάστιγγα γι’αυτόν τον θεωρητικό εμπλουτισμό, εκ των υστέρων δεν μας φαίνεται άσχετο με το πρόβλημα που δημιουργεί το γεγονός ότι παραστάσεις που ανήκουν στο σύστημα του ασυνειδήτου και διέπονται απ’τη λογική του, δεν είναι αναγκαστικά αποκλεισμένες απ’τον χώρο της συνείδησης. Οι τοπολογικές αναζητήσεις του Lacan γι’αυτό το ίδιο πρόβλημα αναζητούνε λύση (1979).

  1. Countries of mind. Μνημονεύεται απ’ την Ella Sharpe στο άρ­θρο της (1940), An examination of metaphor (The psychoanalytic reader, Edited by Robert Fliess, International Universities Press, New York, 1967)
  2. – R. Mack Brunswick, A Supplement to Freud’s «History of an infantile neurosis» (The psychoanalytic reader, ό.π.)
  3. – Για τη σχέση του ψυχωτικού με την κατοπτρική εικόνα. Δες P. Aulagnier, Remarques sur la structure psychotique: Ego spécularre, corps phantasmé et object partiel (La psychanalyse, vol 8).
  4. – “L’ inconscient” Métapsychologie, coll idées, σ. 115-116
  5. Métapsychologie, ό.π. 136.
  6. – Ονομάζω την Sachvorstellung σημαίνον, όχι βεβαίως λεκτικό, με την έννοια ότι είναι δυνάμει φορέας σημασίας.
  7. – Παραπέμπω ειδικότερα στον 2ο τόμο των «Λογικών Ερευνών» του Husserl, ο οποίος τερματίζεται με την έρευνα που τιτλοφορείται «Στοιχεία μιας φαινομενολογικής διασαφήνισης της γνώσης» – και βασίζομαι στην μελέτη του Jacques Derrida, La voix et le phénomène (P.U.F.)
  8. – S.Freud, Die Verneinung (G.W. 14)˙ Negation (S.E. 19)˙ La Dénégation (γαλλ. μετάφραση των B. This και P. Thève, Le Coq Hèron, No 55)

Η έννοια της αρχέγονης διαδικασίας (Processus originaire) που η P.Aulagnier προτείνει στη «Βία της Ερμηνείας» αντιστοιχεί σε μια δομή αναπαράστασης την οποία η συγγραφεύς διακρίνει από το ασυνείδητο και την πρωτογενή διαδικασία (1979)

  1. – S.Freud, Αποτελέσματα, Ιδέες, Προβλήματα (1938, G.W. 17, S.E. 23. γαλλ, μετάφραση των J.P. Briaud και A.Green, L’ Arc No 34)
  2. – ανέκδοτο σεμινάριο Sainte-Anne, 1971-1972.
  3. – Δεν υπερβάλλω, σαν παράδειγμα προτείνω το τελευταίο κλινικό κείμενο της Melanie Klein, Narrative of a child analysis (Hogarth press, 1975).
  4. – δες M. Balint, The basic Fault (Tavistock, 1968), γαλλ. μετάφραση Le Defaut Fondamental (Payot, 1971) – D.W. Winnicot, Playing and reality (Tavistock, 1971) γαλλ. μετάφραση Le jeu et la realitè (Gallimard 1975) – W.R. Bion Attention and Interpretation (ό.π.)˙ γαλλ. μετ. LAttention et linterptrètation (Payot, 1977).
  5. Playing and Reality (ό.π. σ. 86-87)
  6. – κι είναι σίγουρο, πως η προσφορά των μεταφροϋδικών, της Μ. Klein, του Lacan, κι άλλων που δεν μπορούμε εδώ να μνημονεύσουμε, είναι αξιολογότατη.





Τάκης Σινόπουλος: Νεκρόδειπνος για τον Ελπήνορα
Κατηγορία: Έτος 5, 1980, τεύχη 42-52 / Νέκυια
Τάκης Σινόπουλος: Νεκρόδειπνος για τον Ελπήνορα

Ἀπὸ περ. ΕΠΟΠΤΕΙΑ, τεῦχος 51, Αθῆναι 1980 [στη φωτογραφία ο ποιητής με τον Παν. και τη Ζηνοβία Δρακοπούλου]   Τὸ βράδυ ἐκεῖνο ἦταν βαρὺ ζεστὸ...


Τάκης Σινόπουλος: Ελπήνωρ
Κατηγορία: Έτος 5, 1980, τεύχη 42-52 / Νέκυια

Ἀπὸ περ. ΕΠΟΠΤΕΙΑ, τεῦχος 51, Αθῆναι 1980   Ἐλπήνορ πῶς ἦλθες… ΟΜΗΡΟΣ   Τοπίο θανάτου. Ἡ πετρωμένη θάλασσα, τὰ μαῦρα κυ­παρίσσια, τὸ χαμηλὸ ἀκρογιάλι ρημαγμένο...


Olof Gigon: H απαρχή της Ελληνικής φιλοσοφίας
Κατηγορία: Έτος 5, 1980, τεύχη 42-52 / Φιλοσοφία
Olof Gigon: H απαρχή της Ελληνικής φιλοσοφίας

Εποπτεία, τεύχος 45, Μάιος 1980. Μετάφραση: Μαρία Μέντζου Το ελληνικό πνεύμα πρωτοφανερώθηκε στην ποίη­ση. Ο κόσμος του ομηρικού έπους και όχι κάποια θρησκευτική ή πολιτειακή παράδοση...


Φώτης Καλλίας: Η έννοια του ασυνειδήτου και το πρόβλημα της ψύχωσης
Κατηγορία: Έτος 5, 1980, τεύχη 42-52 / Ψυχολογία
Φώτης Καλλίας: Η έννοια του ασυνειδήτου και το πρόβλημα της ψύχωσης

Εποπτεία, τεύχος 43, Φεβρουάριος 1980 [1].  Αναδημοσιεύουμε τιμώντας τη μνήμη του αγαπητού συγγραφέα   φεῦ-φεῦ, φρονεῖν ὡς δεινὸν ἔνθα μὴ τέλη λύει φρονοῦντι. Ταῦτα γὰρ...


Χόρχε Λουίς Μπόρχες: Ο Καθρέφτης και το Προσωπείο
Κατηγορία: Έτος 5, 1980, τεύχη 42-52 / Η Αυγή της Λογοτεχνίας

Από περιοδικό «Εποπτεία», Αύγουστος 1980, σελ. 765-767.  Μετάφραση Αχιλλέας Κυριακίδης [Ο κόπος της μετάφρασης (μ΄άλλα λόγια ο κόπος να συμφιλιωθεί ένα απειθάρχητο δευτερογενές υλικό με...