Logo

ΕΠΟΠΤΕΙΑ

Πολιτισμός

μόρφωση

κοινωνία

Έτος 4, 1979, τεύχη 30-41 | Αρχείο | Κοινωνία - 28 Ιουλίου 2011 06:56 πμ

Noam Chomsky: H επαναστατική σκέψη σήμερα


Οι ανοησίες περί «ελεύθερου τύπου»

Ζ.Δ.: Κι έτσι, ο δημοσιογράφος ταυτίζεται με τον μεσαιωνικό ιππότη: πολεμάει για το καλό, Δουλτσινέα του είναι η αλήθεια, και μάλιστα νικάει.

ΤΣΟΜΣΚΥ: Αυτά όλα είναι γελοίες ανοησίες. Οι δημοσιογράφοι πληρώνονται από τα αφεντικά τους, εργάζονται για τ’ αφεντικά τους και είναι τ’ αφεντικά που βάζουν τα πλαίσια μέσα στα οποία θα κινηθούν.

Ζ.Δ.: Κι εντούτοις, μια από τις επικίνδυνες διόδους διαβρώσεως είναι οι εφημερίδες που εμ­φανίζουν δημοσιογράφους ως μαχητές της «αλήθειας» και των «συμφερόντων του λαού». Με τον τρόπο αυτό, ισχυρά κέντρα εξουσίας εμφανίζον­ται ψευδώς ως θεσμοί εναντιούμενοι στο σύστημα. Δεν θέλω βέβαια εδώ να κάνω μια κοι­νωνιολογία της δημοσιογραφίας. Το πρόβλημά μου είναι, πώς μπορούμε να το πολεμήσουμε αυτό. Ο λαός επηρεάζεται από την προπαγάνδα αυτή, κινείται κάτω από την επίδρασή της, δέχεται τις δικές της αξίες και τα κριτήριά της, κ.λ.π. Από την άλλη μεριά, τα πανεπιστή­μια μεταδίδουν μιαν απουσία αξιών, ελλειματικές γνώσεις και επιχειρούν, γενικά, τη μετα­τροπή των νέων σε επαγγελματίες. Η ευνόητη απόρριψη των πανεπιστημίων από τους νέους, μεγιστοποιεί την παράδοσή τους στη δημοσιογραφική προπαγάνδα. Η νεολαία που θέλει να μείνει ζωντανή, φοβούμαι πως βρίσκεται μεταξύ Σκύλλας και Χάρυβδης. Έχουμε, μ’ άλλα λόγια, οξύτατο πρόβλημα γνωσιολογικού και αξιολογικού οπλισμού της νεολαίας. Θα ήθελα την άποψή σας, γιατί συνδυάζετε τις δυο ιδιότητες: επιστημονικό και επαναστατικό πνεύμα.

Να κρατήσουμε την επιστήμη απορρίπτοντας τη δημοσιογραφία!

ΤΣΟΜΣΚΥ: Οι συνθήκες διαφέρουν από τόπο σε τόπο. Μπορώ να μιλήσω για την Αμερική, αν και δεν νομίζω ότι διαφέρουν τα πράγματα — ως προς αυτό το σημείο — μεταξύ Ευρώπης και Αμερικής. Το πρόβλημα που θέσατε, είναι πρόβλημα και της δικής μας νεολαίας.

Ας ξεκαθαρίσουμε πρώτα ένα βασικό θέμα: Η υποταγή στη δημοσιογραφική μεθοδο­λογία, στις δημοσιογραφικές κατηγορίες σκέψης, συνιστά καταστροφή του πνεύματος.

Οι επαναστατικές δυνάμεις πρέπει να δουλεύουν επιστημονικά, σ’οποιο­δήποτε χώρο προσφέρουν οι θεσμοί. Εγώ προσωπικά, ποτέ δεν είπα —ούτε κατά την διάρκεια του πολέμου στο Βιετνάμ—, ότι οι φοιτητές πρέπει να μη μελετούν υπερεντατικά, ή ότι πρέπει να καταστραφούν τα πανεπιστήμια. Αντίθετα, θα πρέπει να χρησιμοποιούμε εντατικά την προσφορά των πανεπιστημίων στη δυνατότητα ανάπτυξης της ελεύθερης σκέψης. Αυτή η προσφορά δεν δίνεται μόνο με τα τακτικά μαθήματα του Α ή Β καθηγη­τή, αλλά με τις βιβλιοθήκες κ.ά. μέσα. Πρέπει να τ’ αξιοποιούμε στο έπακρο αυτά. Εκείνο που πρέπει να γίνει μέσα στα πανεπιστήμια, είναι ο αγώνας για να ξεπερασθούν τα όρια που θέτει το πανεπιστήμιο ως θεσμικός οργανισμός. Πρέπει να χρησιμοποιήσουμε όλες τις δυνατότητες, ν’ αποκτήσουμε όλες τις αρχές που εμπεδώνουν την ανεξάρτητη σκέψη.

Δεν εμπιστεύομαι τα πανεπιστήμια. Αλλά πρέπει να τα χρησιμοποιήσουμε. Είμαι εναντίον της καταστροφής των πανεπιστημίων, αλλά θάλεγα πως είμαι υπέρ της κατα­στροφής των εμποδίων για την ανάπτυξη της ελεύθερης σκέψης.

Τίμιοι με τη γνώση!

Ζ.Δ.: Το πρόβλημα είναι ότι, οι φοιτητές πρέπει νάχουν συνείδηση του τι είναι ελεύθερη σκέψη και πώς μπορούν να την οικοδομήσουν. Πώς και ποιος να τους το διδάξει, όταν τα πάντα τους απομακρύνουν από την υπευθυνότητα; Το αντίθετο μάλιστα: ταΐζονται όλες οι πλευρές που τους απομακρύνουν από την υπεύθυνη σκέψη. Αυτή τη στιγμή, η διαφώτιση αντικαθιστά την κρίση, τα τσιτάτα αντικαθιστούν τη γνώση˙ κι εντούτοις, την ίδια αυτή στιγμή τους ζητά­με να κάνουν περισσότερα από άλλοτε. Αναρωτιέμαι, πώς μπορούν αύριο ν’ αντισταθούν στο κατεστημένο όταν καμιά παιδεία δεν τους έχει ισχυροποιήσει — το αντίθετο.

ΤΣΟΜΣΚΥ: Πρέπει να εκμεταλλευτούμε και τον παραμικρό χώρο που μπορεί να μας οδηγήσει στη μόρφωση. Βέβαια, πάντα υπάρχει ένα όριο σ’ αυτά που μπορεί κανείς να κάνει. Αλλά πάντα επίσης, πρέπει να κάνουμε πράγματα που χρειάζονται. Και οι άνθρωποι χρειάζονται τη μόρφωση, την έρευνα και την ανάλυση. Σε κάθε σημείο θα πρέπει να μπορούν να δρουν για ν’ αναπτύξουν τη σκέψη τους. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει νάναι τίμιοι με τον εαυτό τους, τίμιοι με τη γνώση.

Στην μεγάλη εποχή του επαναστατικού κινήματος, αυτό ήταν πιο δημοφιλές απ’ ό,τι σήμερα. Υπήρχε ένας ολόκληρος επαναστατικός πολιτισμός και όχι μόνο συνθήματα. Υπήρχαν σχολειά, συναντήσεις, συζητήσεις, σεμινάρια κι ένα σωρό άλλα. Όλα τούτα χά­θηκαν, καταστράφηκαν απ’ τον λενινισμό και την καπιταλιστική δημοκρατία. Ακόμη και μέχρι τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι μαρξιστές είχαν μόρφωση και το κίνημά τους κύρος, διότι δούλευαν σοβαρά. Αυτό είναι αναγκαίο. Πρέπει να δημιουργηθούν οι φορείς εκείνοι που θα εκφράζουν ελεύθερη και ανεξάρτητη σκέψη, πέραν από τους εκπαιδευτικούς θε­σμούς του κατεστημένου. Για να πολεμηθούν οι θεσμοί του κράτους πρέπει να οικοδομη­θούν φορείς που θα επιτύχουν ανύψωση της παιδείας. Να εφαρμόσουν μια διαφορετική και έντιμη ανάλυση της πραγματικότητας, να δώσουν κείμενα υψηλής παιδείας στην κοι­νωνία. Είναι το μόνο που μπορεί να γίνει. Ακριβώς τώρα.




Αγοραίος

Αγοραίος
Μου έστειλαν φωτογραφίες με γενικό τίτλο «Palestinian kids after israeli bοmbs» και ήταν εκατοντάδες . Ζήτησα να μου σταλεί και το αντίθετο, «Israeli kids after Palestinian bombs» και μου εστάλησαν πάλι αραβόπουλα. Ανάμεσα...

Noam Chomsky: H επαναστατική σκέψη σήμερα
Κατηγορία: Έτος 4, 1979, τεύχη 30-41 / Κοινωνία
Noam Chomsky: H επαναστατική σκέψη σήμερα

Εποπτεία,  τεύχος 35, Ιούνιος 1979.  Συνομιλία με τη Ζηνοβία Δρακοπούλου (Μαγνητοφωνήθηκε στην Αθήνα στίς 28.5.79. Πριν την δημοσίευση ο καθηγητής Noam Chomsky ενέκρινε το χειρόγραφο...


Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.