Logo

ΕΠΟΠΤΕΙΑ

Πολιτισμός

μόρφωση

κοινωνία

Αφιερώματα | Νέκυια - 2 Αυγούστου 2011 08:26 πμ

Όμηρος: Νέκυια



«Μὴ θὲς νὰ μὲ παρηγορήσεις γιὰ τὸν θάνατό μου, Ὀδυσσέα γενναῖε·

θὰ προτιμοῦσα πάνω στὴ γῆ νὰ ζοῦσα, κι ἂς ξενοδούλευα σὲ κάποιον,

ἄκληρο πιὰ ποὺ νὰ μὴν ἔχει καὶ μεγάλο βιός,

παρὰ νὰ εἶμαι ὁ ἄρχοντας στὸν κάτω κόσμο τῶν νεκρῶν.

[…]

Ἀκούγοντας τὸν λόγο μου, πῆρε νὰ ἀπομακρύνεται τοῦ Αἰακίδη ἡ ψυχή,

ποὺ δὲν τὸν ἔφτανε ἄλλοτε κανεὶς στὸ τρέξιμο,

ἀνοίγοντας μεγάλο βῆμα πρὸς τὸ ἀσφοδελὸ λιβάδι —

μὲ μιὰ χαρὰ περήφανη, μ’ ὅσα τοῦ ἱστόρησα γιὰ τὸ λαμπρό του παλικάρι.

Τότε κι ἄλλες ψυχὲς νεκρῶν ἀφανισμένων

εἶχαν στηθεῖ ἐκεῖ καὶ καθεμιὰ ρωτώντας ἔλεγε τὸν πόνο της.

Μόνο ἡ ψυχὴ τοῦ Τελαμώνιου Αἴαντα κρατοῦσε

ἀπόσταση, βαριὰ ὀργισμένη ἀκόμη μὲ τὴ νίκη μου,

τὴ νίκη ποὺ ἐγὼ τὴν νίκησα, ὅταν ἡ δίκη ἐκείνη ἔγινε στὰ πλοῖα,

τὸ ποιὸς θὰ πάρει τὰ ὅπλα τοῦ Ἀχιλλέα — τὴν ὅρισε ἡ σεμνή του μάνα,

τῶν Τρώων θυγατέρες κι ἡ Ἀθηνᾶ Παλλάδα.

Μακάρι νὰ μὴν ἤμουν νικητὴς σὲ τέτοιο ἀγώνα,

ποὺ ἔγινε ἡ ἀφορμὴ νὰ φάει τὸ χῶμα τέτοια κεφαλή,

τὸν Αἴαντα, ποὺ ξεπερνοῦσε στὴν ὀμορφιά, στὰ ἔργα τοῦ πολέμου,

ὅλους τοὺς ἄλλους Δαναούς, ἐξὸν τὸν ἄψογο γιὸ τοῦ Πηλέα.

Καὶ μ’ ὅλα ταῦτα τὸν προσφώνησα, τοῦ μίλησα γλυκά:

«Αἴαντα, τοῦ τίμιου Τελαμώνα γιέ, δὲν ἔμελλες ἀλήθεια

μήτε νεκρὸς νὰ λησμονήσεις τὴν ὀργὴ μαζί μου, γιὰ ἐκεῖνα

τὰ καταραμένα ὅπλα, ποὺ οἱ θεοὶ τὰ ρίξανε στὴ μέση,

νὰ φέρουν στοὺς Ἀργείους συμφορά· ἀφοῦ ἀφανίστηκες ἐσύ,

ὁ πύργος μας, κι ἐμεῖς οἱ Ἀχαιοὶ θρηνήσαμε γιὰ τὸν χαμό σου,

ὅσο καὶ γιὰ τὸν ἀκριβὸ Ἀχιλλέα, γιὸ τοῦ Πηλέα,

κι ἀκόμη σὲ θρηνοῦμε. Ἔνοχος ὅμως ἄλλος κανεὶς δὲν βρίσκεται

ἐξὸν ὁ Δίας, ποὺ μίσησε θανάσιμα στρατὸ καὶ μαχητὲς τῶν Δαναῶν·

αὐτὸς σὲ σφράγισε κι ἐσένα μὲ τὴ μοίρα τοῦ θανάτου.

Ἀλλά, γενναῖε, τώρα σύγκλινε, ἄκουσε τὴ φωνὴ τοῦ λόγου μου·

δάμασε πιὰ τὸ μένος σου καὶ τὸν περήφανο θυμό σου».

Ἔτσι τοῦ μίλησα, ἐκεῖνος ὅμως δὲν ἀπάντησε, δὲν εἶπε λέξη·

ἀμίλητος προχώρησε μαζὶ μὲ τὶς ψυχὲς ἄλλων νεκρῶν ποὺ χάθηκαν,

στὸ μαῦρο Ἔρεβος.

[…]

Ὅσο γιὰ μένα, ἔμεινα ἀκόμη ἐκεῖ ἀσάλευτος, μὲ τὴν ἐλπίδα

νά ‘ρθει καὶ κάποιος ἄλλος ἀπὸ τοὺς μεγάλους ἥρωες,

ποὺ χάθηκαν τὰ χρόνια ἐκεῖνα τὰ παλιά.

Κι ἴσως μποροῦσα νὰ προλάβω, νὰ δῶ κι ἐκείνους ποὺ ἤθελα,

καὶ τὸν Θησέα καὶ τὸν Πειρίθοο, τέκνα θεῶν

ποὺ ἡ δόξα τὰ στεφάνωσε.

Ἀλλὰ πιὸ πρὶν μαζεύτηκαν μύρια τὰ σμήνη τῶν νεκρῶν,

μ’ ἕναν ἀνήκουστον ἀχό, κι ἐμένα μ’ ἔλουσε τρόμος χλωρός·

μήπως μοῦ στείλει τὸ κεφάλι τῆς Γοργῶς, τέρας φριχτό,

ἀπὸ τὸν Ἅδη ἡ Περσεφόνη ἀγέρωχη.

Γι’ αὐτὸ καὶ πάραυτα προχώρησα πρὸς τὸ καράβι, δίνοντας

στοὺς συντρόφους ἐντολὴ ν’ ἀνέβουν στὸ πλεούμενο κι αὐτοί,

νὰ λύσουν τὶς πρυμάτσες. Κι ἐκεῖνοι ἀνέβηκαν

καὶ κάθησαν ὅλοι τους στὰ ζυγά.

Ἔτσι ὁμαλὰ ταξίδευαν τοῦ Ὠκεανοῦ οἱ ροὲς τὸ πλοῖο,

πρῶτα μὲ τὰ κουπιά, ὕστερα μόνο μὲ τὸ πρίμο ἀγέρι.






Γιώργος Μυλωνάς: Από τον Πολύγνωτο στον Μπότσογλου
Κατηγορία: Νέκυια
Γιώργος Μυλωνάς: Από τον Πολύγνωτο στον Μπότσογλου

Ταξίδι στη Νέκυια Η εικαστική της πραγμάτωση στον Πολύγνωτο και τον Μπότσογλου Αθήνα 2010 Εισαγωγή Η ψυχή σαν τ’ όνειρο φτερουγίζει και φεύγει αλλά στρέψε...


Τάκης Σινόπουλος: Νεκρόδειπνος για τον Ελπήνορα
Κατηγορία: Έτος 5, 1980, τεύχη 42-52 / Νέκυια
Τάκης Σινόπουλος: Νεκρόδειπνος για τον Ελπήνορα

Ἀπὸ περ. ΕΠΟΠΤΕΙΑ, τεῦχος 51, Αθῆναι 1980 [στη φωτογραφία ο ποιητής με τον Παν. και τη Ζηνοβία Δρακοπούλου]   Τὸ βράδυ ἐκεῖνο ἦταν βαρὺ ζεστὸ...


Τάκης Σινόπουλος: Ελπήνωρ
Κατηγορία: Έτος 5, 1980, τεύχη 42-52 / Νέκυια

Ἀπὸ περ. ΕΠΟΠΤΕΙΑ, τεῦχος 51, Αθῆναι 1980   Ἐλπήνορ πῶς ἦλθες… ΟΜΗΡΟΣ   Τοπίο θανάτου. Ἡ πετρωμένη θάλασσα, τὰ μαῦρα κυ­παρίσσια, τὸ χαμηλὸ ἀκρογιάλι ρημαγμένο...


Φράντς Κάφκα: Η σιωπή των Σειρήνων
Κατηγορία: Νέκυια

[Από το Parables, μτφρ. Willa και Edwin Muir, Schocken Books Inc, 1946] Απόδειξη ότι ανεπαρκή ή και παιδιάστικα τεχνάσματα μπορεί να σώσουν κάποιον από τον...


Frank Budgen: Η συνάντηση του Τζαίημς Τζόυς με τον Όμηρο
Κατηγορία: Νέκυια

Άπο το James Joyce and the Making of Ulysses, University of Indiana Press, 1960 Τον Τζόυς τον συνάντησα ξανά, κατά τύχη αυτή τη φορά, λίγο...


Γιώργος Σεφέρης: Ελπήνωρ
Κατηγορία: Νέκυια

ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΕΦΕΡΗΣ Ὁ ἡδονικός ἑλπήνωρ Άπὸ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ἐκδ. ΙΚΑΡΟΣ, Ἀθήνα 2000 […] —Τ’ ἀγάλματα εἶναι στὸ μουσεῖο. —Ὄχι, σὲ κυνηγοῦν, πῶς δὲν τὸ βλέπεις; θέλω...


Γιώργος Σεφέρης: Πάνω σ΄έναν ξένο στίχο
Κατηγορία: Νέκυια
Γιώργος Σεφέρης: Πάνω σ΄έναν ξένο στίχο

Στήν Έλλη, Χριστούγεννα 1931 Άπό Ποιήματα, έκδ. ΙΚΑΡΟΣ, 20η ἔκδ,, Άθῆναι 2000 Εὐτυχισμένος ποὺ ἔκανε τὸ ταξίδι τοῦ Ὀδυσσέα. Εὐτυχισμένος ἂν στὸ ξεκίνημα, ἔνιωθε γερὴ...