Logo

ΕΠΟΠΤΕΙΑ

Πολιτισμός

μόρφωση

κοινωνία

Søren Kierkegaard: Από τα ημερολόγια

ΕΠΟΠΤΕΙΑ τεύχος 79, Μάιος 1983.  Μετάφραση: Σοφία Σκοπετέα. [Gilleleie, 1η Αύγ. 1835] Έτσι όπως προσπάθησα να δείξω στις προηγούμενες σελίδες είχαν αληθινά τα πράγματα για μένα. Όμως τώρα που προσπαθώ να ‘ρθω σε φως σχετικά με τη ζωή μου, μου φαίνονται διαφορετικά. Όπως περνά πολύς καιρός ώσπου να μάθει το παιδί να ξεχωρίζει τον εαυτό του από τα αντικείμενα, κι έτσι για ένα μεγάλο διάστημα ξεκόβει από το περιβάλλον του τόσο λίγο που του χρειάζεται τονίζοντας την πάσχουσα πλευρά να λέει π.χ.: «το χτυπ’ άλογο», παρόμοια επαναλαμβάνεται το ίδιο φαινόμενο σε μια υψηλότερη πνευματική σφαίρα. Πίστευα λοιπόν πως θα μπορούσα καλύτερα να ηρεμήσω αν καταπιανόμουνα μ’ άλλην επιστήμη, κατευθύνοντας σ’ άλλον στόχο τις δυνάμεις μου. Για ένα διάστημα θα κατάφερνα πράγματι να διώξω μιαν ανησυχία, που όμως δυναμωμένη θα μου επέστρεφε πίσω ξανά, όπως μια κρίση πυρετού, αφού πιεις νερό παγωμένο. Εκείνο που μου λείπει στ’ αλήθεια είναι να ξεκαθαρίσω...

Διαβάστε περισσότερα

Jean-François Revel: Η ‘θεία χάρις’ του Κράτους

Από: «Η ‘θεία χάρις’ του Κράτους», μετφ. Αιμ. Βαλασιάδης, Ευρωεκδοτική, Αθήνα, 1982. Τα γεγονότα είναι αντιδραστικά Θα μπορούσε κανείς να υποθέσει ότι το να είναι «αριστερή» μια κυβέρνηση, σημαίνει ότι αποβλέπει στην προώθηση της ευτυχίας των ανθρώπων. Ξεκινώντας από μια τέτοια υπόθεση, ένας απλοϊκός παρατηρητής που βλέπει την υδρόγειο θα έτεινε να δώσει το χαρακτηρισμό «αριστερές» στις χώρες που ο κόσμος ζει καλύτερα από υλικής πλευράς και από ορισμένες άλλες απόψεις που κάνουν τη ζωή υποφερτή, θα τοποθετούσε όλο και περισσότερο στα δεξιά τα καθεστώτα όσο θα κατέβαινε στην κλίμακα διαβάθμισης της ευτυχίας των λαών. Ποιά θα ήταν όμως η έκπληξη γι’ αυτό τον αφελή παρατηρητή, αν ένας καθηγητής των πολιτικών επιστημών φανερωνόταν μπροστά του για να του μάθει πως πρέπει να αντιστρέψει αυτή την κατάταξη. Οι περισσότερες κοινωνίες όπου διαπιστώνεται η πιο μεγάλη ευημερία και οι λιγότερο δυσμενείς συνθήκες για την ολοκλήρωση του άτομου, θα του έλεγε, είναι εκείνες...

Διαβάστε περισσότερα

Max Weber: H σχέση ανάμεσα στην Πολιτική και την Ηθική

ΕΠΟΠΤΕΙΑ τεύχος 74, Δεκέμβριος 1982.  Μετάφραση: Αντώνη Κ. Παπαντωνίου. Ποια είναι η πραγματική σχέση ανάμεσα στην πολιτική και την ηθική; Μήπως δεν έχουν καμιά απολύτως σχέση μεταξύ τους, όπως συμπτωματικά λέγεται; Ή θα πρέπει αντίστροφα να δεχθούμε ότι είναι σωστή η άποψη, πως και για την πολιτική δράση ισχύει «η ίδια» ηθική, που ισχύει και για οποιαδήποτε άλλη πράξη; Κάποτε πίστευαν ότι ανάμεσα στους δύο αυτούς ισχυρισμούς υπάρχει μια σχέση αλληλοαποκλεισμού: ή η μια άποψη είναι σωστή, ή η άλλη. Αλλά τότε, μπορούμε στ’ αλήθεια να δεχθούμε ότι η οποιαδήποτε ηθική του κόσμου θα μπορούσε να διατυπώσει τέτοιες ηθικές εντολές, που θα ρύθμιζαν με τον ίδιο ακριβώς τρόπο τις ερωτικές και τις εμπορικές, τις οικογενειακές και τις υπηρεσιακές σχέσεις; τις σχέσεις προς τη σύζυγο και τις σχέσεις με τη μανάβισσα; Τις σχέσεις προς τον γιο και τις σχέσεις με τον ανταγωνιστή; Τις σχέσεις προς τον φίλο και τις σχέσεις με...

Διαβάστε περισσότερα

Κορνήλιος Καστοριάδης: Η φαντασιακή θέσμιση της κοινωνίας

Πρόλογος του συγγραφέα στο «Η φαντασιακή θέσμιση της κοινωνίας», Δεκέμβριος 1974, εκδ. Κέδρος. Αυτό το βιβλίο μπορεί να φανεί ανομοιόμορφο. Και είναι, από μια άποψη, γι αυτό και ορισμένες εξηγήσεις σχετικά με τις συνθήκες της σύνταξής του μπορούν να φανούν χρήσιμες στον αναγνώστη. Το πρώτο του μέρος αποτελείται από το κείμενο «Μαρξισμός και επαναστατική θεωρία» που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Socialisme ou Barbarie από τον Απρίλιο του 1964 ςσ τον Ιούνιο τοθ 1965. Αυτό το ίδιο κείμενο ήταν η ατέρμονη ανάπτυξη μιας «Σημείωσης πάνω στην μαρξιστική φιλοσοφία και θεωρία της ιστορίας» που συνόδευε το «Επαναστατικό Κίνημα στον σύγχρονο καπιταλισμό». Και τα δύο μοιράστηκαν ταυτόχρονα στα μέλη της ομάδας Σοσιαλισμός ή Βαρβαρότητα την άνοιξη του 1959. Όταν διακόπηκε η έκδοση του περιοδικού, η συνέχεια του κειμένου «Μαρξισμός και επαναστατική θεωρία», που στο μεγαλύτερό του μέρος είχε γραφεί αλλά δεν είχε δημοσιευθεί, παρέμεινε στα χαρτιά μου. Το πρώτο αυτό μέρος, γραμμένο κάτω από...

Διαβάστε περισσότερα

Albert Camus: Το παράλογο και η αυτοκτονία

Από τον «Μύθο του Σίσυφου», μτφ. Βαγγέλη Χατζηδημητρίου, εκδόσεις Μπουκουμάνη, Αθήνα 1973. Δεν υπάρχει παρά ένα μονάχα φιλοσοφικό πρόβλημα πραγματικά σοβαρό: το πρόβλημα της αυτοκτονίας. Τη στιγμή που αποφασίζεις πως η ζωή αξίζει ή δεν αξίζει τον κόπο να τη ζήσεις, απαντάς στο βασικό πρόβλημα της φιλοσοφίας. Τα υπόλοιπα, εάν ο κόσμος έχει τρεις διαστάσεις, εάν το πνεύμα διαιρείται σε εννιά ή δώδεκα κατηγορίες, ακολουθούν. Είναι παιχνίδια. Αρχικά πρέπει να απαντήσουμε. Και εάν σύμφωνα με το Νίτσε, είναι αλήθεια πως για να εκτιμηθεί ένας φιλόσοφος οφείλει να δίνει το παράδειγμα, καταλαβαίνουμε τι σημασία έχει η απάντηση, αφού απ’ αυτή εξαρτάται η τελική χειρονομία. Εδώ είναι φανερό ότι πρόκειται για ευαισθησίες της καρδιάς, πρέπει όμως να εμβαθύνουμε σ’ αυτές για να τις καταλάβουμε. Όταν διερωτώμαι πώς κρίνω ότι ένα τέτοιο ερώτημα είναι πιο αναγκαίο από ένα άλλο, απαντάω ότι η πραγματικότητα το αναγκάζει να τεθεί. Δεν είδα ποτέ κανένα να πεθαίνει...

Διαβάστε περισσότερα

Carl Jung: Η δεινή κατάσταση του ατόμου στη σύγχρονη κοινωνία

Από το «Ο Ανεξερεύνητος Εαυτός», εκδόσεις Ιάμβλιχος, 1988. Τι επιφυλάσσει το μέλλον; Η ερώτηση αυτή απασχόλησε τον άνθρωπο από τα πανάρχαια χρόνια, αν και όχι πάντα στον ίδιο βαθμό. Με βάση τα ιστορικά δεδομένα ο άνθρωπος στρέφεται με άγχος στο μέλλον κατά τη διάρκεια φυσικών, πολιτικών, οικονομικών και πνευματικών αδιεξόδων, ιδίως όταν πολλαπλασιάζονται οι προσδοκίες, οι ουτοπίες και τα αποκαλυπτικά οράματα. Μπορεί να θυμηθεί κανείς τις προσδοκίες των χιλιαστών την εποχή του Αυγούστου, ή τις πνευματικές αλλαγές της Δύσης προς το τέλος της πρώτης χιλιετίας. Σήμερα, που σιμώνει το τέλος της δεύτερης χιλιετίας ξαναζούμε μια εποχή γεμάτη αποκαλυπτικές εικόνες μιας συμπαντικής καταστροφής. Ποια είναι η σημασία εκείνου του διχασμού που διαιρεί την ανθρωπότητα σε δύο μέρη; Ποια θα είναι η πορεία του πολιτισμού μας και του ίδιου του ανθρώπου, αν αρχίσουν να εξαπολύονται οι υδρογονοβόμβες, ή αν σκεπάσει την Ευρώπη το πνευματικό και ηθικό σκοτάδι του εθνικού απολυταρχισμού. Έχουμε κάθε...

Διαβάστε περισσότερα

Ignazio Silone: Η διάσπαση των ψυχών

Από το «Τέχνη, Επιστήμη και Ελευθερία», έκδοση του ‘Συνεδρίου δια την πνευματική ελευθερία’, Αθήνα, 1955. Είχα αφήσει παράνομα την Ιταλία στα 1928 και έκανα αμέσως το χρέος μου: να κάνω γνωστά στην κοινή γνώμη των ελευθέρων χωρών τα τελευταία ματωμένα κακουργήματα του φασισμού. Μερικοί από τούς πιο αγαπητούς φίλους και συντρόφους μου στην παράνομη οργάνωση είχαν φυλακιστεί, βασανιστεί και άλλοι είχαν θανατωθεί. Την εποχή εκείνη οι καταγγελίες των αντιφασιστών γίνονταν δεκτές από τούς ξένους με πολλή συμπόνια γενικά, άλλα επίσης και αρκετά συχνά σαν παραμύθια ξωτικά, σαν ιστορίες νέγρων. Πραγματικά, ήταν τότε διαδομένη η γνώμη, ότι έξω από μερικές καθυστερημένες χώρες, παρόμοιες φρικαλεότητες δε θα ήταν ποτέ δυνατές. Αργότερα, σε μια ορισμένη στιγμή, και κάθε φορά κάτω από διαφορετικές περιπτώσεις, ολόκληρη η Ευρώπη γνώρισε το καθεστώς της βίας και της περιφρόνησης. Η τελευταία αυτή εμπειρία δυνάμωσε σε όλους μας τη συνείδηση ότι η ύπαρξη καθεστώτων που βασίζονται στην τρομοκρατία αποτελεί...

Διαβάστε περισσότερα

Άρθουρ Καίστλερ: Το Ψευτοδίλημμα

Από το «Τέχνη, Επιστήμη και Ελευθερία», έκδοση του ‘Συνεδρίου δια την πνευματική ελευθερία’, Αθήνα, 1955. Η αντινομία: δεξιά ή αριστερά, σοσιαλισμός ή καπιταλισμός, έχει χάσει σήμερα κατά πολύ την έννοιά της. Όσον καιρό η Ευρώπη θα μένει προσκολλημένη σ’ αυτό το ψεύτικο δίλημμα, που παρεμποδίζει κάθε σαφή σκέψη, είναι αδύνατη η δημιουργική λύση των προβλημάτων της εποχής μας. Η καταγωγή του όρου «πολιτική αριστερά» ανάγεται στην κατανομή των πολιτικών ομάδων στη γαλλική εθνοσυνέλευση ύστερα από την επανάσταση. Ο όρος διαδόθηκε έπειτα γρήγορα σε όλη την ήπειρο και χρησίμευσε για τον χαρακτηρισμό της πτέρυγας εκείνης των νομοθετικών σωμάτων που ευρίσκετο αριστερά της έδρας του προέδρου και ακολουθούσε κατά παράδοση φιλελεύθερες και δημοκρατικές τάσεις. Στην επόμενη φάση ο όρος χρησιμοποιήθηκε μεταφορικά και για όλα τα ριζοσπαστικά και εξτρεμιστικά ρεύματα των ιδεολογικών σχολών ή κινημάτων. Από τότε η έκφραση αυτή χρησιμοποιήθηκε με μια έννοια που εγίνετο κατά το μάλλον και μάλλον συγκεχυμένη και...

Διαβάστε περισσότερα

Κορνήλιος Καστοριάδης: Η ελληνική σύλληψη του κόσμου (κεντρικές φαντασιακές σημασίες)

Απόσπασμα από το «Η αρχαία ελληνική δημοκρατία και η σημασία της για μας σήμερα» (διάλεξη στο Λεωνίδιο Αρκαδίας το καλοκαίρι του 1984), εκδ. Ύψιλον, 1999. Η θέσμιση της κοινωνίας είναι κάθε φορά θέσμιση ενός μάγματος κοινωνικών φαντασιακών σημασιών, που μπορούμε και πρέπει να καλέσουμε κόσμο φαντασιακών σημασιών. Είμαι υποχρεωμένος, δυστυχώς, εδώ, να περιοριστώ σε κάποιες κεντρικές ιδέες, βιαστικά διατυπωμένες: α. Η ερμηνεία που είχε παλιότερα επικρατήσει και διαδοθεί για τον αρχαίο ελληνικό κόσμο και άνθρωπο, σαν κόσμο και άνθρωπο αρμονίας και μέτρου, είναι παιδαριωδώς αφελής, ειδυλλιακή προβολή δυτικών σχημάτων και νοσταλγιών του 18ου και 19ου αιώνα. Η αρμονία και το μέτρο για τούς αρχαίους Έλληνες δεν είναι δεδομένα, αλλά προβλήματα και σκοπός που η πραγματοποίηση τους είναι πάντα αβέβαιη και επισφαλής σε ότι άφορα την ανθρώπινη ζωή. β. Κεντρική για την αρχαία ελληνική σύλληψη είναι η ιδέα του Χάους. Για τον Ησίοδο {Θεογονία, στίχος 116), το σύνολο των όντων (θεοί...

Διαβάστε περισσότερα

Αλέξανδρος Σολζενίτσιν: Αρχιπέλαγος Γκουλάγκ

Απόσπασμα από το «Αρχιπέλαγος Γκουλάγκ «, μετφ. Κίρα Σίνου, εκδ. Πάπυρος, 1974 Το 1949 έτυχε να διαβάσω με κάποιους φίλους μου ένα αξιοπρόσεκτο σημείωμα στο περιοδικό «Φύση» της Ακαδημίας Επιστημών. Το σημείωμα έγραφε με ψιλά γράμματα πως κατά τις ανασκαφές που έγιναν κοντά στον ποταμό Κολύμα βρέθηκε κάτω από το έδαφος ένα στρώμα πάγου – ένας παγωμένος αρχαίος χείμαρρος – και μέσα του βρέθηκαν, παγωμένοι επίσης, εκπρόσωποι της παλαιοντολογικής πανίδας που έζησαν πριν από κάμποσες χιλιετηρίδες. Αυτά τα ψάρια, ή τρίτωνες (μεγάλα κοχύλια), ό,τι κι αν ήταν, είχαν διατηρηθεί τόσο φρέσκα, έγραφε ο επιστημονικός συντάκτης, ώστε οι παρόντες, σπάζοντας τον πάγο, τα έφαγαν ΕΥΧΑΡΙΣΤΩΣ. Το περιοδικό κατέπληξε ασφαλώς τους λιγοστούς αναγνώστες του για το πως μπορεί να διατηρηθεί στον πάγο το κρέας του ψαριού για τόσο μεγάλο διάστημα, λίγοι όμως από αυτούς μπόρεσαν να συλλάβουν το πραγματικό συγκλονιστικό νόημα εκείνου του απερίσκεπτου σημειώματος. Εμείς καταλάβαμε αμέσως. Είδαμε όλη αυτή τη...

Διαβάστε περισσότερα

Christian Audejean: Πικάσσο, Απουσία και παρουσία

ΕΠΟΠΤΕΙΑ τεύχος 107, Δεκέμβριος 1985.  L’ Esprit, Janvier 1982, Absence et présence.  Μετάφραση: Γερ. Κορακιανίτης Ο ΠΑΜΠΛΟ ΡΟΥΙΧ ΠΙΚΑΣΣΟ γεννήθηκε στις 25 Οκτωβρίου του 1881 και πέθανε την άνοιξη του 1973, στη Notre-Dame de Vie, της Προβηγκίας, στην ηλιόλουστη επαρχία την οποία είχε επιλέξει για να ζη, και της οποίας το μακρύ νήμα των ακτών ήταν ο ομφάλιος λώρος που αναμφίβολα τον ένωνε ξανά με τις παραλίες που είχε εγκαταλείψει και ζωγραφίσει στα νεανικά του χρόνια. Εάν ζούσε, σήμερα θα ήταν εκατό χρονών. Ούτε η Ισπανία, η γενέτειρά του, όπου είχε βυθισμένες τις ρίζες του, η su tierra, με τα γόνιμα τυρφώδη χωράφια της, προέλευση και τοπίο βαθειά ισπανικό, ανάμεσα στην ανδαλουσιανή Μάλαγκα και στην καταλάνικη Βαρκελώνη, ουτε η Γαλλία, η χώρα της επιλογής του, της αρεσκείας του και της εξορίας στην οποία έζησε περισσότερο από μισό αιώνα και την οποία διέτρεξε από τους λόφους της Μονμάρτης μέχρι τα υψώματα...

Διαβάστε περισσότερα

Jean-Marie Domenac: Ο Μαρξ του Αλτουσέρ

Οι τρείς μεγάλοι Γάλλοι περσοναλιστές: Jean Lacroix, Emmanouel Mounier, Jean-Marie Domenach
ΕΠΟΠΤΕΙΑ τεύχος 105, Οκτώβριος 1985.  Από το Le Sauvage et l’ ordinateur, Édition du Seuil.  Μετάφραση Γερ. Κορακιανίτης O ΑΛΤΟΥΣΕΡ έχει την φήμη ότι είναι ένας δύσκολος συγγραφέας. Αυτή τη φορά ήθελε να είναι σαφής παραμένοντας λακωνικός. Στον βρεταννό κομμουνιστή Τζων Λιούις, ο οποίος τον κατηγόρησε ότι παρερμήνευσε τον μαρξισμό, απάντησε σε ήρεμο και ήπιο τόνο, με παιδαγωγική απλότητα.(1) Επειδή η ανάπτυξη των θέσεών του γίνεται με πολύ απλό τρόπο, αυτές προβάλλουν ακόμα καλύτερα και παίρνουν προκλητική μορφή. Αυτό που έχει ενδιαφέρον είναι ότι εξαλείφει από την ιστορία όχι μόνο το «υποκείμενο», αλλά και αυτό καθεαυτό το ζήτημα του υποκειμένου, επικαλούμενος τον μαρξισμό ή μάλλον ένα ορισμένο είδος μαρξισμού που κατ’ αρχήν έχει κοπεί και ραφτεί στα μέτρα του συγγραφέα: «Η ιστορία είναι ένα απέραντο ‘φυσικό-ανθρώπινο’ σύστημα σε κίνηση, ο κινητήρας του οποίου είναι η πάλη των τάξεων. Η ιστορία είναι ένα γίγνεσθαι, και ένα γίγνεσθαι δίχως υποκείμενο. Το ερώτημά...

Διαβάστε περισσότερα

Roger Scruton: Ο Μπέκετ διδάσκαλος της συμπόνιας

ΕΠΟΠΤΕΙΑ τεύχος 110, Μάρτιος 1986.  Minimal Beckett, Encounter March 1983.  Μετάφραση Ζηνοβία Δρακοπούλου. ΔΕΝ ΜΠΟΡΩ να σκεφθώ χωρίς το σκέπτεσθαι να αναφέρεται σε κάτι, ή να αισθανθώ χωρίς το αισθάνεσθαι να αναφέρεται σε κάτι. Υπάρχω δε ως υποκείμενο μόνο στο βαθμό που σκέπτομαι και αισθάνομαι. Το υποκείμενο φαίνεται να εξαρτάται αποφασιστικά από το αντικείμενο επί του οποίου εστιάζεται η προσοχή του. Τι είναι όμως αυτό το αντικείμενο; Υπάρχει στις σκέψεις μου• οι σκέψεις μου όμως δεν μου δίνουν κανένα στοιχείο που να με κάνει να πιστέψω ότι κάτι υπάρχει εξω απ’ αυτές. Ως εκ τούτου, το αντικείμενο υπάρχει διότι το υποκείμενο το σκέπτεται. Υποκείμενο και αντικείμενο υπάρχουν σε αβέβαιη αλληλεξάρτηση συνδεόμενα με τη μυστηριώδη σχέση του «περί». Αλλά τι είναι λοιπόν το υποκείμενο; Τίποτα δεν μπορεί να λεχθεί γύρω απ’ αυτό, και κάθε απόπειρα να το εγκλείσουμε σε λέξεις, οδηγεί σε εξουθένωση. Μπορείς να καταρτίσεις πίνακα των παρατηρουμένων αντικειμένων, αλλά...

Διαβάστε περισσότερα

Karl Jaspers: Ο δρόμος προς το Είναι

Τεύχος πρώτο, Απρίλιος 1976.  Μετάφραση: ΠΑΝ. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Από χειρόγραφο που του είχε στείλει ο συγγραφέας Η φιλοσοφία προβάλλει σήμερα εν μέρει με τ ’ όνομα «υπαρξική φιλοσοφία». Mε το διακριτικό αυτό όνομα τονίζεται κάτι, που έχει σημασία στην εποχή μας. ‘Ο,τι ονομάζεται υπαρξική φιλοσοφία είναι βέβαια μονάχα μια από τις μορφές της μιας και προαιώνιας φιλοσοφίας. Το ότι όμως αυτή την στιγμή χρειάσθηκε να δηλωθεί ρητά η λέξη «ύπαρξη», αυτό δέν είναι τυχαίο. Έτσι ακριβώς ετονίσθηκε η αποστολή της φιλοσοφίας, που για κάμποσο καιρό είχε σχεδόν ξεχασθεί και που είναι η ακόλουθη: ν’ ατενίζει την πραγματικότητα στην πηγή της και να την αδράχνει —χρησιμοποιώντας ως μέσο τον τρόπο, που ενώ σκέπτομαι συμπεριφέρομαι με τον εαυτό μου— μέσα στην εσωτερική ανθρώπινη δράση. Το φιλοσοφείν ζήτησε να επιστρέψει στην πραγματικότητα, ξαναβρίσκοντας έτσι τον εαυτό του και φεύγοντας απ’ την άπλή γνώση ενός κάποιου αντικειμένου, φεύγοντας απ’ τις φρασεολογίες, απ’ τις συμβατικότητες και...

Διαβάστε περισσότερα

Παν. Δρακόπουλος, Η καταγωγή του συμβόλου

Δοκίμιο για τη γένεση του έναρθρου λόγου από: «Θεωρία της Γλώσσας», εκδόσεις IMAGO, Αθήνα 1982 Το ερώτημα για την καταγωγή του έναρθρου λόγου παραμένει ανοικτό και οι περί τούτου θεωρίες διαδέχονται η μία την άλλη[1], με το κύρος που μπορεί να διαθέτουν οι εικοτολογίες. Η αδυναμία συγκροτήσεως μιας υποχρεωτικής απαντήσεως ανάγκασε ορισμένους φιλοσόφους και επιστήμονες να το χαρακτηρίσουν «ψευδοπρόβλημα». Αλλά ένα πρόβλημα δεν μπορεί να θεωρηθεί ψευδές επειδή στερείται λύσεως εμπειρικώς αποδεικνυόμενης. Το άλυτο ή το ανεπιβεβαίωτο μπορούν να ταυτισθούν με το ψευδές ή το ανύπαρκτο, μόνον εάν η αλήθεια εγκλωβισθεί στο πλαίσιο της εμπειρικής αποδείξεως. Ο εγκλωβισμός αυτός, τον οποίο επιχειρούν ορισμένες τάσεις του νεοθετικισμού[2], θα πρέπει ν’ αποδειχθεί επίσης – και μάλιστα κατά την ίδια τη λογική του: θα πρέπει ν’ αποδειχθεί εμπειρικώς ότι δεν υπάρχει αλήθεια πέραν της εμπειρικώς επιβεβαιούμενης. Άλλως, μας προσφέρεται ένα αξίωμα το οποίο πρέπει να δεχθούμε ως αναγκαίως και απολύτως αληθές και, συνεπώς,...

Διαβάστε περισσότερα


Αγοραίος

Γεώργιος Α. Πανέτσος - Μαριλένα Ζ. Κασιμάτη, Η «Hellenische Renaissance» του Θεοφίλου Χάνσεν.
Μια επινοημένη παράδοση στην αρχιτεκτονική του 19ου αιώνα. Ο Θεόφιλος Χάνσεν γεννήθηκε το 1813, τη χρονιά που η χώρα του πτώχευε υπό την πίεση ενός...

Γεώργιος Α. Πανέτσος – Μαριλένα Ζ. Κασιμάτη, Η «Hellenische Renaissance» του Θεοφίλου Χάνσεν.
Κατηγορία: Τέχνες

Μια επινοημένη παράδοση στην αρχιτεκτονική του 19ου αιώνα. Ο Θεόφιλος Χάνσεν γεννήθηκε το 1813, τη χρονιά που η χώρα του πτώχευε υπό την πίεση ενός...


Κωνσταντίνος Σ. Παχής, Επίνοια
Κατηγορία: Στοχασμός

Έχουμε πράγματι λόγους να φοβόμαστε ότι η επίνοια θα καταστρέψει τον άνθρωπο; Η είσοδός μας στον κόσμο της ψηφιακής τεχνικής μας απειλεί; Όταν στη δεκαετία...


Νίκος Ηλιάδης, Η τεχνολογία ως απαραίτητο στοιχείο της Γενικής Εκπαίδευσης για όλους
Κατηγορία: Στοχασμός

Στην εποχή μας από ειδικούς στην σχεδίαση εκπαιδευτικών προγραμμάτων, γίνεται μια ιδιαίτερα έντονη προσπάθεια για την προσαρμογή τους στις ανάγκες της ζωής. Έτσι το σχολείο...


Μαρία Κατσουνάκη, Είμαστε η παιδεία μας
Κατηγορία: Στοχασμός
Μαρία Κατσουνάκη, Είμαστε η παιδεία μας

Γιατί άραγε ενώ εδώ και δεκαετίες, δεκάδες χιλιάδες νέοι συμμετέχουν στις Πανελλαδικές Εξετάσεις για την τριτοβάθμια εκπαίδευση, σπουδάζουν και αποφοιτούν, το πολιτιστικό και μορφωτικό επίπεδο...


ΕΠΟΠΤΕΙΑ: Γιατί στα χαρακώματα και πάλι
Κατηγορία: Επιχειρήματα / ΤΕΥΧΟΣ 1 ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2017
ΕΠΟΠΤΕΙΑ: Γιατί στα χαρακώματα και πάλι

Πέρασαν  πάνω από είκοσι χρόνια σιωπής, και η Εποπτεία ξανά κυκλοφορεί. Το μηνιαίο περιοδικό που τιμήθηκε ως ένα από τα δέκα καλύτερα περιοδικά της Ευρώπης...


Κωνσταντίνος Σ. Παχής, Η Ευρώπη είναι παιδεία
Κατηγορία: Επιχειρήματα / ΤΕΥΧΟΣ 1 ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2017
Κωνσταντίνος Σ. Παχής, Η Ευρώπη είναι παιδεία

Από τα πρώτα βήματά του στην ιστορία ο Ελληνισμός κοίταζε προς τη Δύ­ση αλλά και την Ανατολή, κοίταζε προς την σημερινή Ιταλία και τη Γαλλία,...


Federica Bianchi, Ο Ζισκάρ ντ΄ Εσταίν μιλάει για το μέλλον της Ευρώπης
Κατηγορία: Συνεντεύξεις / ΤΕΥΧΟΣ 1 ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2017
Federica Bianchi, Ο Ζισκάρ ντ΄ Εσταίν μιλάει για το μέλλον της Ευρώπης

91 ετών σήμερα, ο Βαλερύ Ζισκάρ ντ’ Εσταίν, δεν είναι μόνο ο παλαιότερος Γάλλος πρόεδρος εν ζωή, αλλά και ένας από τους  λίγους πολιτικούς που επιζούν...