Logo

ΕΠΟΠΤΕΙΑ

Πολιτισμός

μόρφωση

κοινωνία

Παναγιώτης Κανελλόπουλος: Ένας αναγκαίος επίλογος

Εποπτεία, τεύχος 2, Μάιος 1976 Ο Karl Jaspers, καθηγητής της φιλοσοφίας στο πανεπιστήμιο της Αϊδελβέργης, μας έστειλε —πράγμα, που οφείλεται κυρίως στην αγάπη του για την Ελλάδα, μιαν αγάπη, που ετόνωσαν μέσα του όσα του λέει για την προσπάθεια μας τον τελευταίο καιρό, ζώντας κοντά του, ο συνεργάτης μας Δημήτριος Καπετανάκης— την εισαγωγή στο έργο του για τον Nietzsche, που πρόκειται προσεχώς να εκδοθή. Η εισαγωγή αυτή, που, μεταφρασμένη από μένα, δημοσιεύεται στο τεύχος τούτο, ειναι ένα μεγάλο, πλούσιο απόκτημα για τον Έλληνα αναγνώστη. Κανείς άλλος δεν θα μπορούσε να μας πει όσα εισαγωγικά μας λέει ο Jaspers για τον Nietzsche. Και δεν είναι μόνο αυτό˙ δεν μας μιλάει ο Jaspers μόνο για τον Nietzsche, μας μιλάει ακόμα περισσότερο για τον εαυτό μας. Κανείς άλλος δεν θα μπορούσε κι αυτό να το κάμει, όπως το κάνει ο Jaspers. Γιατί ο Jaspers μας ξέρει όλους, μας γνωρίζει όλους από πολύ κοντά,...

Διαβάστε περισσότερα

Παναγιώτης Κανελλόπουλος: Ντεκάρτ και Γιασπερς

Από το πρώτο τεύχος της ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ, Απρίλιος 1976 Μια φιλοσοφική κριτική ενός φιλοσοφικού συστήματος είναι απ’ τα πιο δύσκολα και σπάνια κατορθώματα. Οι πιο πολλές κριτικές φιλοσοφικών συστημάτων —κι όταν είναι γραμμένες από αληθινούς φιλοσόφους— έχουν το θεμελιακό ελάττωμα, που έχει κάθε αντίρρηση: είναι δικανικές και ζητάνε να καταγγείλουν λογικά σφάλματα (σαν να επρόκειτο ν’ αμφισβητηθή η ακρίβεια ενός λογαριασμού) ή έχουν ένα σχηματικό χαρακτήρα. Ο ιδεαλιστής χτυπάει τόν υλιστή ως ύλιστή και ο υλιστής τον ιδεαλιστή ως ιδεαλιστή. Μ’ αυτές τις αντικρούσεις δεν αποκαλύπτεται σχεδόν τίποτε : ούτε εκείνος, που κρίνεται, αποκαλύπτεται, ούτε εκείνος, που κρίνει. Αν η φιλοσοφία ήταν μονάχα αυτό, πού λέμε «ιδεαλισμό» ή «υλισμό», «λογοκρατία», «αισθησιαρχία» ή «εμπειρισμό», θα ήταν περιττό να εξακολουθήσουμε φιλοσοφώντας. Το τι σημαίνουν τα σχήματα αυτά (και άλλα ακόμα), καθώς και όλα τα λογικά επιχειρήματα, που στηρίζουν ή ξεγυμνώνουν ώς αστήρικτη τη μια ή την άλλη κατεύθυνση, όλα αυτά τά ξέρει ή...

Διαβάστε περισσότερα

Παν. Δρακόπουλος: Ιστορίες του Ξοσιπίλλι

Χochipilli, αζτέκος θεός της τέχνης, της αγάπης, της ομορφιάς, των παιχνιδιών, του χορού και του τραγουδιού
Raphael Maya (ψευδώνυμο του Παναγιώτη Δρακόπουλου) __ Ιστορίες του Ξοσιπίλλι κ’ η μαριονέτα με τ’ όνομα «Θάνατος — Θάνατος» Πρώτη δημοσίευση στην Εποπτεία, τεύχος 4, καλοκαίρι 1976 __ Πάνω στις πυροστιές, καρδιές κοριτσιών τσικνίζουν κι’ ευφραίνουν το γερασμένο κορμί του Θεού, ψαθοπαράγκες, πλιθροανάχτορα, πέτρινες σκάλες που δεν καταλήγουν, κατουρημένα μωρά, μανάδες με βυζιά και τηγανίτες, γάτες που γλύφονται, αυτοί που μονομαχούν μέχρι θανάτου γιατί δεν ανέχονται την των πάντων εξέλιξη, γέροι που κουνάν το κεφάλι, ένας πωλητής ό,τι θέλεις, μια χορωδία μισότρελλων στην άκρη που μουρμουρίζει ασταμάτητα «ίσως-ίσως», και ρεαλισμός, με μύγες και μπόχα και ταπιόκα, ρεαλισμός πολύς έτσι που να ξεράσει κάθε τρυφερή ψυχή και να ηρεμήσει κάθε ψυχή χασάπη. Μεξικό. Και πιο πέρα η ζούγκλα, λόχμες, δέντρα, αδιέξοδα, πράσινα σκούρα και ίσως καφετιά, υποθέσεις, θηρία, ζουζούνια, φυτά για τις αρρώστειες, φίδια, ξανά υποθέσεις, τα πάντα πνίγονται στη δουλειά εδώ μέσα, μια τίγρις βαρέθηκε τα ίδια και τα ίδια,...

Διαβάστε περισσότερα

Παν. Δρακόπουλος: Άλλοσε, άλλοτε

Από το πρώτο τεύχος της ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ, Απρίλιος 1976 Ημέρα πρώτη. Ήταν νύχτα και πεινούσε και κρύωνε. Το κορμί του ήταν σπασμένο και πεταγμένο πάνω στα βράχια και τα χώματα, πάνω στα βρύα και τις γλιτσεράδες. Το κεφάλι του, ένα πολύτιμο βάζο ύστερ’ από μιαν απότομη θύελλα. Ο κορμός του, παλιό χειρόγραφο˙ τα άκρα του, γιγαντωμένα κι αφύσικα σαυροειδή. Κι όμως, δεν υπήρχε πουθενά λάθος. Μ’ όλη την πείνα του, ένιωθε πολύ καλά το άψογο των πράξεων. Καμιά άποψη δεν ήταν στρεβλή, ούτε κι η τοποθέτησή της. Ήταν νύχτα και πεινούσε και κρύωνε. Ήταν το τέλος μιας μέρας συνηθισμένης, με τα ανόητα βλέμματα, τα άσκοπα περπατήματα, τις άδειες κουβέντες με άδειους ανθρώπους. Ήταν το τέλος μιας μέρας συνηθισμένης. Κι όταν φεύγοντας πια όταν κουρασμένος απ’ το βουητό αποφάσισε να τελειώσει κι έστριψε στη γωνιά, το είδε. Η κάθε κίνηση, είχε διακοπεί απότομα και μ’ όλα ταύτα διόλου υπερφυσικά. Ο κόσμος γύρω...

Διαβάστε περισσότερα

Κ. Καστοριάδης: Εισαγωγή στη θεωρία των κοινωνικών επιστημών

Εποπτεία, τεύχη 11 – 12, Μάιος – Ιούνιος 1977 Η θεωρία των κοινωνικών επιστημών, τμήμα όχι βέβαια της επιστήμης της ίδιας, αλλά της φιλοσοφίας – και ειδικά της θεωρίας της γνώσης, σκοπό έχει την έρευνα της γνωστικής διαδικασίας μέσα στις κοινωνικές επιστήμες, δηλαδή των στοιχείων που συγκροτούν κοινωνική επιστήμη, του τρόπου σύνθεσής τους, του συστηματικού προσανατολισμού και του κύρους αυτής της σύνθεσης καθώς και την τοποθέτηση της κοινωνικής επιστήμης και της κοινωνίας μέσα στο όλο της γνώσης και του κόσμου. Στην πρώτη κατεύθυνσή της είναι η εσωτερική, στη δεύτερη η εξωτερική θεωρία των κοινωνικών επιστημών. Η επιστήμη επιδιώκει μιαν ορθή σύνθεση μορφής και ύλης˙ μια τέτοια ορθή σύνθεση επιδιώκει κι η θεωρία της επιστήμης˙ ύλη όμως στην τελευταία περίπτωση είναι η επιστήμη ολόκληρη. Σ’ εκείνο που συγκεκριμένα επιτελεί η επιστήμη, η θεωρία της επιστήμης προσθέτει την αυτοσυνείδηση. Τη διάπλαση μιας ύλης με τη χρησιμοποίηση μιας μορφής προς ένα ιδεατό αντικείμενο,...

Διαβάστε περισσότερα

Daniel Bell: Συνομιλία με την Ζηνοβία Δρακοπούλου

Εποπτεία, τεύχη 11 – 14, Μάιος – Σεπτέμβριος 1977 Ζ.Δ. Κύριε Καθηγητά, αρχίσατε την πνευματική σας καριέρα ως σοσιαλιστής. Πώς κρίνετε τα νεανικά σας όνειρα και τις απόψεις σας; D.B. Η σημερινή μου θέση, πρέπει να πω, είναι τούτη: είμαι σοσιαλιστής στα οικονομικά, φιλελεύθερος στα πολιτικά και συντηρητικός στα θέματα παιδείας. Ζ.Δ. Αυτό που είπατε μπορεί να είναι μια παράδοξη θέση αλλά κι ένα έξυπνο σλόγκαν, θέλετε να το αναπτύξετε; D.B. Όχι, όχι˙ σλόγκαν δεν είναι. Καταλαβαίνω όμως ότι φαίνεται παράδοξο. Ξέρετε, πολλοί άνθρωποι θεωρούν δεδομένο ότι αν είσαι σοσιαλιστής στη μια σφαίρα, ας πούμε στην οικονομία, πρέπει νάσαι σοσιαλιστής τόσο στην πολιτική όσο και στην παιδεία. Νομίζω πως αυτός είναι λανθασμένος τρόπος αντιμετώπισης των κοινωνικών και φιλοσοφικών προβλημάτων. Ζ.Δ. Αυτός ο «λανθασμένος τρόπος» που λέτε, προκύπτει από την συστηματικότητα του σοσιαλισμού. D.B. Προσπάθησα στο βιβλίο μου The Culture Contradictions of Capitalism να εξηγήσω γιατί πιστεύω ότι είναι δύσκολο να...

Διαβάστε περισσότερα

Αριστοτέλους, Μετά τα φυσικά

ΤΩΝ ΜΕΤΑ ΤΑ ΦΥΣΙΚΑ Α 980α22 983α24. Μεταφραστική πρόταση(1) Παν. Δρακόπουλος. Πρώτη δημοσίευση: Εποπτεία, τεύχος 1, Ιούνιος 1976 980 a 22 Ολοι οι άνθρωποι έχουν έμφυτη τάση για το ειδέναι(2). Μια ένδειξη γι’ αυτό, είναι η εκτίμηση που έχουμε στις αισθήσεις. Πραγματικά, τις εκτιμάμε καθ’ εαυτές κι ανεξάρτητα από τη χρήση τους, και μάλιστα περισσότερο από τις άλλες, την δράση. Όχι μόνον όταν ειναι να κάνουμε κάτι, αλλά και χωρίς να σκοπεύουμε τίποτα στο μέλλον, την δράση προτιμάμε, απ’ όλες, ας πούμε, τις άλλες. Η αιτία γι’ αυτό βρίσκεται στο ότι, μας κάνει να γνωρίζουμε τα πράγματα καλύτερα απ’ τις άλλες αίσθήσεις, και μας φανερώνει πολλές διαφορές. Τα ζώα, γεννιούνται από τη φύση με μια ικανότητα αίσθησης, κι’ απ’ την αίσθηση, σ’ άλλα 980 b 22 δημιουργείται μνήμη και σ’ άλλα όχι. Όσα έχουν μνήμη είναι νοημονέστερα(3) και μαθητικώτερα από κείνα που δεν μπορούν να θυμούνται. Και νοήμονα μεν, χωρίς ικανότητα...

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλογραφία Freud – Jung

Εποπτεία, τεύχη 11-12, Μάιος-Ιούνιος 1977 Αλληλογραφία Freud – Jung.  Μετάφραση Ζηνοβίας Δρακοπούλου Jung Burghölzli – Zürich, 31 Μαρτίου 1907. Αγαπητέ καθηγητά Freud, Χωρίς αμφιβολία θάχετε βγάλει τα δικά σας συμπεράσματα γι’ αυτή τη παρατεταμένη σιωπή μου. Μέχρι στιγμής αισθανόμουν μιαν ισχυρή άρνηση να καθίσω να γράψω, γιατί τα συμπλέγματα που είχαν ξεσηκωθεί στην Βιέννη βρίσκονταν μέχρι πρόσφατα σ’ έξαρση. Μόλις τώρα τακτοποιήθηκαν λίγο τα πράγματα, κι έτσι ελπίζω να μπορέσω να σας γράψω ένα, λίγο-πολύ λογικό γράμμα. Το πιο δύσκολο θέμα: η διεύρυνσή σας, της έννοιας της σεξουαλικότητας, έχει τώρα πια αφομοιωθεί, μέχρις ενός σημείου, και δοκιμαστεί σε μερικές πραγματικές περιπτώσεις. Γενικά βλέπω πως έχετε δίκιο. Ο Αυτοερωτισμός σαν κύριο στοιχείο της σχιζοφρένειας, όλο και περισσότερο μου δίνει την εντύπωση μιας εμβάθυνσης της γνώσης μας, – που όμως πράγματι τελειώνει; Τα κριτήριά σας για το στάδιο της οξύτητας της νόσου μπορεί νάναι εξ ίσου πειστικά, αλλά κάθε απόπειρα απόδειξης συναντάει...

Διαβάστε περισσότερα

Παν. Δρακόπουλος, Για την έννοια της Παιδείας

Πρώτη δημοσίευση: Εποπτεία, τεύχη 13-14, καλοκαίρι 1977 Η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση βρίσκεται στο ζενίθ της. Η διαπίστωση αυτή δεν συνεπάγεται αναγκαίως και κατάφαση στις προθέσεις και στις μεθόδους της. Το περιοδικό αυτό, όχι μόνο διαφωνεί με πολλά από τα πρόσωπα και τα πράγματα, αλλά διαφωνεί με την ουσία και τη δομή πολλών τομέων της μεταρρυθμιστικής προσπάθειας. Ως ένα βαθμό, τούτο είναι φυσικό: η έννοια της «μεταρρύθμισης», υποδηλώνει μιαν επιβολή, μιαν έλλειψη γενικής αποδοχής. Αλλά το κείμενο αυτό, δεν αποσκοπεί στην κριτική της κυβερνητικής προσπάθειας• θέλει μόνο να θέσει σε συζήτηση, την έννοια της παιδείας που φαίνεται πως έχει τόσο η κυβέρνηση όσο και ο εκπαιδευτικός κόσμος (αν όχι το μέγιστο μέρος του λαού μας). Υπάρχουν πολλά στοιχεία που πείθουν ότι, η έννοια της παιδείας, έχει ακρωτηριασθεί επικίνδυνα στην προκρούστεια κλίνη της Αναπτύξεως. Η συμφεροντολογική διελκυστίνδα, έχει υποβιβάσει την παιδεία σε ό,τι παλιότερα εννοούσαμε λέγοντας «σχολείο» και «καριέρα». Αλλά Παιδεία, είναι μεν...

Διαβάστε περισσότερα

Παν. Δρακόπουλος, Ερήμην του Λαού

Πρώτη δημοσίευση: Εποπτεία, τεύχος 17, Δεκέμβριος 1977 Τώρα που οι εκλογές τέλειωσαν και δεν υπάρχει λόγος να βεβαιώνουμε το λαό πως είναι υπερώριμος, επιτρέπεται να θίξουμε και λίγο το πολιτικό μας πρόβλημα. Το πρώτο εξαγόμενο των εκλογών είναι τούτο: ο ώριμος λαός μας ψήφισε στη συντριπτική του πλειοψηφία κόμματα είτε προσωποπαγή είτε τηλεκατευθυνόμενα. Ενώπιόν του άλλωστε, παρετάχθησαν κόμματα, όχι επιλογές. Παρετάχθησαν παροχές, όχι αρχές. Η αντιμετώπιση —για παράδειγμα— της ενωμένης Ευρώπης, έγινε με βάση πόσο θα αγοράζονται τα φασολάκια που καθαρίζουν μετά λύσσης μπροστά στην πόρτα της αυλής τους μαυροφόρα σύμβολα μιας ρωμιοσύνης, που πεισμόνως αρνούμεθα να κλάψουμε. Η οικονομική πολιτική, μετέπεσε σε προβληματισμό περι του εάν θα δοθεί πρώτα δωρεάν η Παιδεία ή πρώτα δωρεάν η Υγεία ή πρώτα δωρεάν η Οικία -και κατά πόσον θα γίνει αύξησις των συντάξεων κατά 350% ή θα πρέπει 520% ή μήπως 830%. Πολλά ελέχθησαν και περί των υπονόμων των Αθηνών. Η εξωτερική...

Διαβάστε περισσότερα

Παν. Δρακόπουλος, Η «διαλεκτική» του μικροαστού

Πρώτη δημοσίευση: Εποπτεία, τεύχος 15, Οκτώβριος 1977 Είθισται, οι περισσότερες συζητήσεις για τα πνευματικά προβλήματα του τόπου μας, ν’ αρχίζουν μ’ ένα υβρεολόγιο εναντίον της Ακαδημίας, και να καταλήγουν στην διαπίστωση, ότι η ρίζα του κακού είναι τα χαμηλά ημερομίσθια των καλουπατζήδων. Σύμφωνα με αυτόν τον τρόπο σκέψεως, υπάρχει μια κοινωνική πυραμίδα, στην κορυφή της οποίας βρίσκεται ένα ασήμαντο άθυρμα παλιμπαίδων, προδοτών, φίλαρχων ηλιθίων, ενώ στη βάση συνωθούνται βιαίως εκατομμύρια πεινόντων, χειμαζομένων, αγαθών θυμάτων. Κάπου στη μέση του παράδοξου τούτου δομήματος, κινούνται δραστηρίως μερικές εκατοντάδες διανοουμένων, που ρέπουν προς έναν εσωτερισμό, επιθυμούν μια καθιέρωση, και επιδιώκουν «ν’ ανεβάσουν το λαό». Έτσι, οι μεσαίοι αυτοί, είναι τα κάπως «τραγικά» πρόσωπα: κυκλοφορούν τα σκοτεινά τους βιβλία κάνοντας δηλώσεις για το λαό, ή γράφουν τα βιβλία τους για το λαό κάνοντας σκοτεινές δηλώσεις. Μοιραία, η μία τους παλάμη αγωνίζεται να εισπράξει, όσα η άλλη επιχειρεί να ξοδέψει. Και είναι, αυτοί οι «τραγικοί» μεσαίοι,...

Διαβάστε περισσότερα

Jacqueline de Romilly: Δυο Πρωινά στους Δελφούς

Jacqueline de Romilly
Από το Φλάουτο στην Απολλώνια λύρα, μτφρ. Μπάμπη Αθανασίου και Κατερίνα Μηλιαρέση, έκδ. Graal/To Άστυ Αθήνα 2005. Το άλμπουμ με τις φωτογραφίες βρίσκεται στο τέλος του κειμένου. Είχα έλθει στους Δελφούς με κάποιους φίλους από την Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή της Αθήνας, που είχε παίξει σημαντικό ρόλο στην προσπάθεια για την αποκάλυψη των Δελφών. Πράγματι εδώ πρέπει να φανταστούμε ένα από τα μεγάλα αρχαιολογικά βήματα της ιστορίας. Οι Δελφοί στη σύγχρονη εποχή, ήταν κυριολεκτικά εξαφανισμένοι! Χρησιμοποιώ τη λέξη με όλη τη σημασία της: το χώμα είχε σκεπάσει ό,τι είχε απομείνει από το περιώνυμο ιερό του Απόλλωνα και το μαντείο του· όλα είχαν εξαφανιστεί και η πόλη και οι ναοί και οι κίονες και τα αγάλματα. Το χώμα είχε καλύψει τα πάντα και κανείς δεν ήξερε, ούτε κατά προσέγγιση, πού βρί­σκονταν οι περίφημοι Δελφοί. Όσα βλέπουμε σήμερα βρέθηκαν μόλις πριν από έναν αιώνα. Με πεισματική εργασία η περιοχή καθαρίστηκε από όλες τις...

Διαβάστε περισσότερα

Laura Bohannan: Ο Άμλετ στη Ζούγκλα

Έκθετος στην κριτική των ιθαγενών Τιβ Τι γίνεται όταν μια κοινωνική ανθρωπολόγος -πιστεύει στην παγκοσμιότητα της κουλτούρας και για ν’ αποδείξει την ορθότητα της πίστης της αφηγείται τον Άμλετ σε ιθαγενείς; Το πρόβλημα, βέβαια, δεν είναι οι αντιδράσεις της νιγεριανής φυλής Τιβ, αλλά και τι προσλαμβάνει από τον Άμλετ, τον Σαίξπηρ, τον ευρωπαϊκό πολιτισμό, ένας Άραβας, ένας Ινδός, ένας Ιάπωνας; Το ερώτημα, τίθεται και αντιστρόφως. Μετάφραση: Ζηνοβία Δρακοπούλου ΛΙΓΟ ΠΡΙΝ ΑΦΗΣΩ την Οξφόρδη για να πάω στο Τιβ της Δυτικής Αφρικής, είχα μια συζήτηση για το βάρδο του Στράφορντ. «Εσείς οι Αμερικανοί,» είπε κάποιος φίλος, «συχνά έχετε δυσκολίες με τον Σαίξπηρ. Τελικά, ήταν ένας πολύ Άγγλος ποιητής και μπορεί κανείς εύκολα να ερμηνεύσει λάθος το όλον παρεξηγώντας το επί μέρους.» Διαμαρτυρήθηκα λέγοντας πως η ανθρώπινη φύση, σε μεγάλο βαθμό, είναι ίδια σ’ ολόκληρο τον κόσμο˙ τουλάχιστον η γενική πλοκή και το κίνητρο των μεγαλύτερων τραγωδιών θα πρέπει νάναι σαφές πάντα...

Διαβάστε περισσότερα

T.S.Eliot: Οι ευθύνες του λογοτέχνη

Μετάφραση: Γιώργος Σεφέρης, περ. Αγγλοελληνική Επιθεώρηση, Μάιος 1945, αναδημ. στο περ. Εποπτεία, Ὀκτώβριος 1993. Εμφάσεις από την Εποπτεία. ΘΑ ΗΘΕΛΑ ΠΡΩΤΑ νὰ ὁρίσω μὲ ποιὰ σημασία θὰ χρησιμοποιήσω τὸν ὅρο «λογοτέχνης». Θὰ ἐννοῶ τὸ συγγραφέα ποὺ τὸ γράψιμο εἶναι γι’ αὐτὸν πρῶτα ἀπ’ ὅλα τέχνη, ποὺ τὸν ἀπασχολεῖ τὸ ὕφος ὅσο καὶ τὸ περιεχόμενο, καὶ ποὺ γιὰ νὰ καταλάβεις τὰ ἔργα του πρέπει καὶ τὸ ὕφος του νὰ νοιώσεις καὶ τὸ περιεχόμενό τους νὰ καταλάβεις. Εἶ­ναι ἰδιαίτερα ὁ ποιητὴς (καθὼς κι’ ὁ δραματικὸς ποιητής) καὶ ὁ μυ­θιστοριογράφος. Ξεχωρίζοντάς τους, δὲν ἀρνιόμαστε τὸν τίτλο τοῦ «λογοτέχνη» σὲ συγγραφεῖς ποὺ καλλιεργοῦν πολλὰ ἄλλα εἴδη τοῦ λόγου· εἶναι μο­νάχα ἕνας τρόπος νὰ ἀπομονώσουμε τὸ πρόβλημα τῆς εὐθύνης τοῦ λογοτέχνη ὡς λογοτέχνη. Κι’ ἂν ὅσα ἔχω νὰ πῶ ἀληθεύουν γιὰ τὸν ποιητὴ καὶ τὸ μυθιστοριογρά­φο, θὰ ἀληθεύουν καὶ γιὰ τοὺς ἄλλους συγγραφεῖς κατὰ τὸ μέτρο ποὺ εἶναι «καλ­λιτέχνες». Ἡ πρώτη εὐθύνη τοῦ λογοτέχνη εἶναι...

Διαβάστε περισσότερα

Παν. Δρακόπουλος, Αντρέι Ρουμπλιώφ

Η ρωσική εικονογραφία θεωρείται η σπουδαιότερη εικαστική έκφραση της Ορθοδοξίας μαζί με τη Βυζαντινή. Στην πρώτη περίοδό της, κατά τους 11ο και 12ο αι., ήταν άμεσα επηρεασμένη από τη Βυζαντινή, και πολλοί από τους αγιογράφους ήταν Έλληνες. Το περιφημότερο έργο αυτής της περιόδου είναι η Παναγία του Βλαδιμήρ, η οποία θεωρείται εφέστια εικόνα της Ρωσίας. Η εποχή Ακολούθησε η περίοδος του «Ταταρικού ζυγού», όπου η Ρωσία, με πρωτεύουσα τότε το Κίεβο, είχε κατακτηθεί από τους Τάταρους της λεγόμενης Χρυσής Ορδής. Οι Τάταροι, λεηλάτησαν και έκαψαν παλάτια, αρχοντικά, μοναστήρια κι εκκλησιές. Φορητές εικόνες, τοιχογραφίες, κεντήματα, μικροτεχνήματα κλπ καταστράφηκαν. Ακολούθησε αγώνας των Ρώσων για την ελευθερία τους, αγώνας που προκαλούσε νέες βαρβαρικές επιδρομές. Αλλά οι Τάταροι έβρισκαν συχνά βοήθεια από Ρώσους ηγεμονίσκους που απεχθάνονταν την αποκατάσταση ενιαίου κράτους. Εκείνη την περίοδο, που τόσο σωστά απεικονίζει ο Ταρκόφσκυ στην ταινία του «Αντρέι Ρουμπλιώφ», η τέχνη είχε ξεπέσει, όπως κι όλος ο πολιτισμός. Προσοχή...

Διαβάστε περισσότερα


Αγοραίος

Αγοραίος
ΕΚΛΟΓΕΣ   Οι εκλογές στην Ιταλία, τη Γερμανία, τις ΗΠΑ , την Ελλάδα και αλλού, συνιστούν σφαίρες κατά της δημοκρατίας. Τα βάζουμε με τους ηγέτες –...

Σώτη Τριανταφύλλου, Η ισλαμική ιδεολογία στη Γαλλία
Κατηγορία: Επιχειρήματα
Σώτη Τριανταφύλλου, Η ισλαμική ιδεολογία στη Γαλλία

Ο Χακίμ Ελ Καουρί, που το 2016  είχε κάνει έκκληση, μαζί με άλλους σαράντα μουσουλμάνους εναντίον του ισλαμικού φονταμελισμού, επανήλθε με ένα βιβλίο που έχει...


Τρικυμία
Κατηγορία: Σημειωματάριο
Τρικυμία

Έβρισκε στις παλιές ιστορίες την πρώτη του ύλη για να φτιάξει τα δικά του. Διάβαζε Πλούταρχο και Πλαύτο, όχι βέβαια Θουκυδίδη ή Τάκιτο, διάβαζε δηλαδή...


Παν. Δρακόπουλος, Του Μιχάλη Κατσαρού
Κατηγορία: Σημειωματάριο
Παν. Δρακόπουλος, Του Μιχάλη Κατσαρού

Στο γραφείο που είχα πολύ παλιά στην Δημοκρίτου έρχονταν ανάμεσα σε άλλους ποιητές και ο Μιχάλης Κατσαρός. Συνήθως μου διάβαζε κάποιο ποίημά του – και...


Δημήτρης Λαμπρέλλης, Η πρόσληψη του Νίτσε στην Ελλάδα
Κατηγορία: Στοχασμός
Δημήτρης Λαμπρέλλης, Η πρόσληψη του Νίτσε στην Ελλάδα

Μικρή δοκιμή παρουσίασης και κριτικής αποτίμησής της Ι Ο Νιτσεϊσμός στην Ελλάδα εμφανίζεται με τα περιοδικά «Τέχνη» (1898-1899) και «Διόνυσος» (1901-1902). Τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα του...


Γεώργιος Α. Πανέτσος – Μαριλένα Ζ. Κασιμάτη, Η «Hellenische Renaissance» του Θεοφίλου Χάνσεν.
Κατηγορία: Τέχνες

Μια επινοημένη παράδοση στην αρχιτεκτονική του 19ου αιώνα. Ο Θεόφιλος Χάνσεν γεννήθηκε το 1813, τη χρονιά που η χώρα του πτώχευε υπό την πίεση ενός...


Κωνσταντίνος Σ. Παχής, Επίνοια
Κατηγορία: Στοχασμός

Έχουμε πράγματι λόγους να φοβόμαστε ότι η επίνοια θα καταστρέψει τον άνθρωπο; Η είσοδός μας στον κόσμο της ψηφιακής τεχνικής μας απειλεί; Όταν στη δεκαετία...


Νίκος Ηλιάδης, Η τεχνολογία ως απαραίτητο στοιχείο της Γενικής Εκπαίδευσης για όλους
Κατηγορία: Στοχασμός

Στην εποχή μας από ειδικούς στην σχεδίαση εκπαιδευτικών προγραμμάτων, γίνεται μια ιδιαίτερα έντονη προσπάθεια για την προσαρμογή τους στις ανάγκες της ζωής. Έτσι το σχολείο...