Logo

ΕΠΟΠΤΕΙΑ

Πολιτισμός

μόρφωση

κοινωνία

Ψυχολογία

Γιώργος Η. Σαραντόγλου: H «τρέλλα» στo αρχαίο δράμα και η φαινομενολογική ψυχιατρική

H «τρέλλα» στo αρχαίο δράμα και η φαινομενολογική ψυχιατρική σαν μέθοδος αποκωδικοποίησης της ΕΠΟΠΤΕΙΑ τεύχος 89, Απρίλιος 1984. EΔΩ και λίγα σχετικά χρόνια έχει γίνει γενικά αποδεκτό, ότι η φιλολογία έχει μέγιστο συμφέρον να μην αποκλείει από το ερευνητικό της έργο άλλους επιστημονικούς κλάδους, όπως π.χ. τις επιστήμες του ανθρώπου, τις θετικές επιστήμες, την Ιατρική κλπ., αλλά να συνεργάζεται στενά και να συναντιέται μαζί τους στον κοινό χώρο της ερμηνευτικής του αρχαίου δράματος. Δεν είναι καθόλου παράδοξο το γεγονός ότι παρόμοιες συναντήσεις, συχνά, αποδεικνύονται στείρες ή καταντούν απλές ασκήσεις ύφους, καθώς ο κάθε επιστημονικός κλάδος επιχειρεί να επιβάλει τις δικές του υποθέσεις δουλείας και να οχυρωθεί πίσω από τον αποκλειστικά δικό του εξειδικευμένο —και γι’ αυτό τόσο «εξασφαλιστικό»— επιστημονικό λόγο. Παρ’ όλα αυτά όχι σπάνια μέσα από τέτοιες συναντήσεις γίνεται κατορθωτό να αναδυθεί ένας συνδετικός και συνθετικός διεπιστημονικός λόγος. Πάντως εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα έχει στην πράξη καταδειχτεί...

Διαβάστε περισσότερα

Φώτης Καγγελάρης: Το Είναι και το Βλέμμα στην ψύχωση

Το Είναι και το Βλέμμα στην ψύχωση (βλέπω άρα υπάρχω) ΕΠΟΠΤΕΙΑ τεύχος 89, Απρίλιος 1984.  Μετάφραση από τα γαλλικά: Ντόρα Ζαγκούρογλου, Θόδωρος Παραδέλλης. ΚΑΤ ΑΡΧΑΣ, υπάρχω σαν σώμα. Η ύπαρξη – είναι-σώμα-δρώμενο. Σώμα που υπάρχει μέσα στο πεδίο του βλέμματος του Άλλου. Πράγμα που σημαίνει, ότι είμαι η συνείδηση της ύπαρξής μου μέσα, έναντι και μέσω της συνείδησης του Άλλου. Πράγμα που σημαίνει, ότι η σημασία ως προς την οποία εκλαμβάνομαι ουσιαστικά, η σημασία που προσλαμβάνει για μένα το βλέμμα του Άλλου, εξαρτάται από την υπαρξιακή διαθεσιμότητα του βλέμματός μου έναντι του Άλλου˙ εξαρτάται, δηλαδή, από το πώς ο Άλλος, μέσω της εγκοσμιοποίησής του, μου απέδωσε το νόημά μου όσο και το δικό του. Ωστόσο, σημασιοδότηση του σώματος σημαίνει, κατά πρώτο λόγο, αναπαράσταση — παρ-ουσία ενός σώματος που διαθέτει ένα φύλο και έκφραση αυτού του έμφυλου σώματος μέσα από μια έμφυλη συμπεριφορά. Αυτό συγκροτεί την έκφανση κάθε ανθρώπινης ύπαρξης. Η...

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Βέης: Encore / Ακόμη

«Η κοινωνία εδράζεται σε ένα κοινό σφάλμα, σε ένα έγκλημα που διαπράχθηκε από κοινού». Σίγκμουντ Φρόιντ Έχει ειπωθεί με την ανάλογη μάλιστα έμφαση ότι για τον Σίγκμουντ Φρόιντ «ο άνθρωπος είναι πραγματικά μια δαρβίνεια παραλλαγή, καταδικασμένη να παράγει πολιτισμό, ένας «λύκος» που πρέπει να ευχόμαστε να εξημερωθεί. Για να περισωθούν οι πολιτισμικές αξίες, ο λύκος πρέπει ν’ αφήσει την αυθεντικότητά του να γίνει απουσία και μνήμη, δηλαδή γλώσσα και συνείδηση. Είναι αλήθεια, πως η αμερικανική έκδοση της φροϋδικής ορθοδοξίας, μιαν ηρωική έξοδο προς τις καταναλωτικές υποσχέσεις του Νέου Κόσμου και κρατημένη μακριά απ΄ τα ευρωπαϊκά οντολογικά προβλήματα, δογματοποίησε τις προσαρμοστικές αρετές της συνείδησης και βρήκε στον ρεαλισμό του «Εγώ» το θεραπευτικό πασπαρτού τη» (Ιδέτε Μάριος Μαρκίδης, Η ψυχανάλυση του διχασμένου υποκειμένου, εκδόσεις Έρασμος, 1980, σ. 77 επ.). Ο Ζακ Λακάν (1901 -1981) εργάζεται, ως γνωστόν, πυρετωδώς επί δεκαετίες στους αντίποδες ακριβώς αυτής της πράξης-θεώρησης των πραγμάτων. Η καταδήλωσή του είναι...

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλογραφία Freud – Jung

Εποπτεία, τεύχη 11-12, Μάιος-Ιούνιος 1977 Αλληλογραφία Freud – Jung.  Μετάφραση Ζηνοβίας Δρακοπούλου Jung Burghölzli – Zürich, 31 Μαρτίου 1907. Αγαπητέ καθηγητά Freud, Χωρίς αμφιβολία θάχετε βγάλει τα δικά σας συμπεράσματα γι’ αυτή τη παρατεταμένη σιωπή μου. Μέχρι στιγμής αισθανόμουν μιαν ισχυρή άρνηση να καθίσω να γράψω, γιατί τα συμπλέγματα που είχαν ξεσηκωθεί στην Βιέννη βρίσκονταν μέχρι πρόσφατα σ’ έξαρση. Μόλις τώρα τακτοποιήθηκαν λίγο τα πράγματα, κι έτσι ελπίζω να μπορέσω να σας γράψω ένα, λίγο-πολύ λογικό γράμμα. Το πιο δύσκολο θέμα: η διεύρυνσή σας, της έννοιας της σεξουαλικότητας, έχει τώρα πια αφομοιωθεί, μέχρις ενός σημείου, και δοκιμαστεί σε μερικές πραγματικές περιπτώσεις. Γενικά βλέπω πως έχετε δίκιο. Ο Αυτοερωτισμός σαν κύριο στοιχείο της σχιζοφρένειας, όλο και περισσότερο μου δίνει την εντύπωση μιας εμβάθυνσης της γνώσης μας, – που όμως πράγματι τελειώνει; Τα κριτήριά σας για το στάδιο της οξύτητας της νόσου μπορεί νάναι εξ ίσου πειστικά, αλλά κάθε απόπειρα απόδειξης συναντάει...

Διαβάστε περισσότερα

Φώτης Καλλίας: Η έννοια του ασυνειδήτου και το πρόβλημα της ψύχωσης

Εποπτεία, τεύχος 43, Φεβρουάριος 1980 [1].  Αναδημοσιεύουμε τιμώντας τη μνήμη του αγαπητού συγγραφέα   φεῦ-φεῦ, φρονεῖν ὡς δεινὸν ἔνθα μὴ τέλη λύει φρονοῦντι. Ταῦτα γὰρ καλῶς ἐγὼ εἰδὼς διώλεσ’ οὐ γὰρ ἄν δεῦρ’ ἰκόμην. [Τειρεσίας: Αλίμονο, τρομερή είναι η σοφία όταν δεν βοηθάει αυτόν που την έχει. Τόξερα καλά αυτό, αλλά μου ξέφυγε απ τό νου· αλλιώς δεν θα ‘ρχόμουν εδώ.] Οιδίπους Τύραννος, 316-18 A reconnaitre le drame de la folie, la raison est a son affaire, sua res agitur… (J. Lacan, Ecrits, σελ. 574) Mια μέρα ο Γρηγόρης Samsa, ένας από μας, ξυπνά, βγαίνει απ’ το δωμάτιό του κι αντιλαμβάνεται ότι απ’ τους ανθρώπους γύρω του κανείς, μα κανείς δεν καταλαβαίνει τι τους λέει. «Τι τους συμβαίνει διάολε» σκέφτε­ται. «Δεν είναι δυνατόν όλοι να τρελάθηκαν. Είναι πολλοί και είμαι μόνος». Ωστόσο δεν ήταν εφιάλτης. «Κι αν εγώ είμαι…» λέει στον εαυτό του. Δεν δίνω εδώ τον ορισμό της ψύχωσης·...

Διαβάστε περισσότερα




Ο άνθρωπος στον Μπρύγκελ
Κατηγορία: Σημειωματάριο
Ο άνθρωπος στον Μπρύγκελ

Με τον Κώστα Αξελό είχαμε μια μακρά και πολύ φιλική συνομιλία με θέμα τον Μπρώυγκελ (Μπρύγκελ).  Ήταν μαζί μας ο αγαπημένος φίλος τότε, ο Παντιάς...


Ποιήματα
Κατηγορία: Πρόσωπα

ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ …τῶν μὲν γὰρ πράξεων ἀπ᾽ ἀρχῆς μέχρι τοῦ τέλους κύριοί ἐσμεν, εἰδότες τὰ καθ᾽ ἕκασταΑριστοτέλης, Ηθικά Νικομάχεια Πάλιωσε πάνω της του ρόλου το κοστούμι....


Συνοπτικό ανθολόγιο από κριτικές για την Αναστασία Μαργέτη
Κατηγορία: Πρόσωπα
Συνοπτικό ανθολόγιο από κριτικές για την Αναστασία Μαργέτη

Γεώργιος Λεοντσίνης : Η γραφή της Μαργέτη γονιμοποιεί ποιητικά, δηλαδή συναισθηματικά, η επαφή της με τη φιλοσοφία. Επιπροσθέτως στη στιχουργική της τα αγωνιώδη συναισθήματα και...


Για την Αναστασία Μαργέτη
Κατηγορία: Πρόσωπα
Για την Αναστασία Μαργέτη

Μου αρέσει το απόγευμα να κάθομαι στο μπαλκόνι μου, μ΄ένα ποτήρι κρασί παρέα, και να διαβάζω ποίηση. Αποσπώμαι από τις μελέτες και αφήνομαι ελεύθερος  ν’...


Για τον Μπάμπη Λέγγα
Κατηγορία: Πρόσωπα
Για τον Μπάμπη Λέγγα

Πρώτη φορά άκουσα για τον Μπάμπη Λέγγα στη Βοστώνη από τη γυναίκα μου Ζηνοβία. Είχαμε βρεθεί τυχαία σ΄ένα μαγαζί που πωλούσε παλιά βιβλία κι οργάνωναν...


Βιογραφικό Σημείωμα
Κατηγορία: Πρόσωπα
Βιογραφικό Σημείωμα

Ο Μπάμπης Λέγγας γεννήθηκε στο Μπολάτι Κορινθίας, το 1961.  Από το 1985 εγκαταστάθηκε στην Αθήνα όπου άνοιξε βιβλιοπωλείο. Το 1988 γνώρισε τον βιβλιοδέτη Αντρέα Γανιάρη...


Χειροποίητος χαιρετισμός στον φίλο Μπάμπη Λέγγα
Κατηγορία: Πρόσωπα
Χειροποίητος χαιρετισμός στον φίλο Μπάμπη Λέγγα

Ομολογώ ότι δεν εμπιστεύομαι και πολύ τους γραπτούς χαιρετισμούς, επειδή φοβάμαι ότι πιο πολύ βιογραφούν την απουσία του αποστολέα τους, παρά τη σχέση του και...