Logo

ΕΠΟΠΤΕΙΑ

Πολιτισμός

μόρφωση

κοινωνία

Έτος 11, 1986, τεύχη 108-118

Γιώργος Γαλάβαρης: H Εικόνα Σημάδι της Γέννησης του Θεού στις «Προσευχές» του Ρίλκε

ΕΠΟΠΤΕΙΑ τεύχος 108, Ιανουάριος 1986 Ο ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΣ άνθρωπος πρόσφερε πολλά στην Ευρώπη με την αρχιτεκτονική και ζωγραφική του βούληση, που δεν πρέπει να ζητηθή μόνο σε συγκεκριμένα έργα τέχνης, αλλά και σε κάτι πιο γενικό, σ’ ένα βασικά αφηρημένο πνεύμα. Σήμερα, αυτή η βούληση έχει επιζήσει σε όλες τις εκδηλώσεις της Ανατολικής εκκλησίας στα Βαλκάνια, στην απεραντωσύνη της Ρωσίας, στις εικόνες της Πολωνίας. Όμως πριν χαθεί σαν πολιτική δύναμη το Βυζάντιο είχε σκορπίσει τη δημιουργική του πνοή παντού, σ’ όλη τη Δύση. Μεσαιωνικές τοιχογραφίες στις εκκλησίες του Visby στη Σουηδία έχουν θεωρηθεί Βυζαντινά βλαστάρια τόσο που ένας από αυτούς τους αγιογράφους έχει ονομασθεί «Βυζάντιος». Αυτές οι τοιχογραφίες με μορφές νεανικών αγίων με αυστηρά, μετωπικά, εξαϋλωμένα σώματα και απόκοσμα βλέματα, θα μπορούσαν να βρεθούν στη Καππαδοκία ή ακόμα και στην Ελλάδα. Σε μια κοσμική αίθουσα που κάποτε βρισκόταν στη Βόρειο Ισλανδία, υπήρχε μια τεράστια παράσταση της Τελευταίας Κρίσης, σκαλισμένη σε ξύλο,...

Διαβάστε περισσότερα

Roger Scruton: Ο Μπέκετ διδάσκαλος της συμπόνιας

ΕΠΟΠΤΕΙΑ τεύχος 110, Μάρτιος 1986.  Minimal Beckett, Encounter March 1983.  Μετάφραση Ζηνοβία Δρακοπούλου. ΔΕΝ ΜΠΟΡΩ να σκεφθώ χωρίς το σκέπτεσθαι να αναφέρεται σε κάτι, ή να αισθανθώ χωρίς το αισθάνεσθαι να αναφέρεται σε κάτι. Υπάρχω δε ως υποκείμενο μόνο στο βαθμό που σκέπτομαι και αισθάνομαι. Το υποκείμενο φαίνεται να εξαρτάται αποφασιστικά από το αντικείμενο επί του οποίου εστιάζεται η προσοχή του. Τι είναι όμως αυτό το αντικείμενο; Υπάρχει στις σκέψεις μου• οι σκέψεις μου όμως δεν μου δίνουν κανένα στοιχείο που να με κάνει να πιστέψω ότι κάτι υπάρχει εξω απ’ αυτές. Ως εκ τούτου, το αντικείμενο υπάρχει διότι το υποκείμενο το σκέπτεται. Υποκείμενο και αντικείμενο υπάρχουν σε αβέβαιη αλληλεξάρτηση συνδεόμενα με τη μυστηριώδη σχέση του «περί». Αλλά τι είναι λοιπόν το υποκείμενο; Τίποτα δεν μπορεί να λεχθεί γύρω απ’ αυτό, και κάθε απόπειρα να το εγκλείσουμε σε λέξεις, οδηγεί σε εξουθένωση. Μπορείς να καταρτίσεις πίνακα των παρατηρουμένων αντικειμένων, αλλά...

Διαβάστε περισσότερα




Ελευθερία;
Κατηγορία: Σημειωματάριο

«Αν δεν είχαμε ελεύθερη βούληση», γράφει κάπου ο Τσέστερτον, «δεν θάχε νόημα να πούμε ευχαριστώ σε κάποιον που μας πέρασε τη μουστάρδα.» Το θυμήθηκα αυτό...


Η δική μας Ελένη Λαδιά
Κατηγορία: Γράμματα
Η δική μας Ελένη Λαδιά

Η Ελένη Λαδιά είναι κατά κόσμον βραβευμένη λογοτέχνης, μεταφραστής, δοκιμιογράφος και άλλα που επιβεβαιώνουν αυτή τη φήμη. Επιτρέψτε μου να σας γνωρίσω την πέραν αυτών...


Ψυχομαντεία
Κατηγορία: Γράμματα
Ψυχομαντεία

 Βρισκόμαστε στό Τριτοπατρεῖον τοῦ Κεραμεικοῦ.  Ἄβατο τότε ἀλλά τώρα σκορπισμένα ἐρείπια, ἀφημένα στήν πρόσβαση τοῦ κάθε ἐπισκέπτη. Δυό λίθινοι ὅροι στέκονται ὥς σήμερα καί πάνω...


Δαιμονολογία
Κατηγορία: Γράμματα
Δαιμονολογία

(στην ελληνική μυθολογία) Ὁ ἀρχαῖος Ἕλληνας πίστευε πώς τά πάντα στόν κόσμο ἦταν διαποτισμένα ἀπό τήν ἐνέργεια ἀγαθοποιῶν καί κακοποιῶν δαιμόνων. Ἐπειδὴ, κατά τόν Decharme,...


Οι Θεές
Κατηγορία: Γράμματα
Οι Θεές

Ὁ φυσιολογικός ἄνθρωπος ξεχνᾶ· ὁ συγγραφεύς καί τό ὄνειρο ποτέ. Μεγαλώνοντας βεβαιώνομαι περισσότερο γιά τήν συμπαντική μνήμη ἤ μνήμη θεοῦ ἤ μνήμη τοῦ κόσμου ἤ...


Φυσιογνωμίες τόπων
Κατηγορία: Γράμματα
Φυσιογνωμίες τόπων

Ἀλεξάνδρεια τοῦ 1991 μ.Χ. (τίτλος κατά τό καβαφικόν πρότυπον) ΤΙ ΑΠΕΓΙΝΕ Η ΑΛΛΟΤΕ ΠΟΛΥΦΩΝΙΚΗ ΠΟΛΗ; Ἐνῶ στό Κάιρο τό βαρύ, τό ἁπλόχωρο κι ἀνατολιτικο οἱ...


Η γυναίκα με το πλοίο στο κεφάλι
Κατηγορία: Γράμματα
Η γυναίκα με το πλοίο στο κεφάλι

Στήν ἐφηβεία μου εἶχα ἕναν διακαή πόθο: νά βρεθῶ στήν πόλη τοῦ ὀνείρου τρελά ἐρωτευμένη. Διέθετα τήν πόλη καί τό αἴσθημα· ἔλειπε μόνον τό πρόσωπο....