Logo

ΕΠΟΠΤΕΙΑ

Πολιτισμός

μόρφωση

κοινωνία

Γράμματα
Παν Δρακόπουλος:

Η δική μας Ελένη Λαδιά

Η Ελένη Λαδιά είναι κατά κόσμον βραβευμένη λογοτέχνης, μεταφραστής, δοκιμιογράφος και άλλα που επιβεβαιώνουν αυτή τη φήμη. Επιτρέψτε μου να σας γνωρίσω την πέραν αυτών αποκαλυπτικώς και δήθεν αφηρημένα διερχομένη αλήθεια.  Η Ελένη Λαδιά επεσκέφθη με τον Εύμολπο φίλο της ποιητή[1] το ιερό της Ελευσίνας και έκτοτε έγινε ιέρεια εκεί. Είναι στενή φίλη της Περσεφόνης[2] όταν αυτή ανεβαίνει να δει τα γήινα. Μολονότι έχει με την Δήμητρα αμοιβαίο σεβασμό, η Ελένη δεν είναι καθηλωμένη στο Θριάσειο πεδίο. Το σπίτι της άλλωστε είναι στο άστυ, και μάλιστα στο επιλεγόμενο Βουζύγιον[3]. Η Ελένη κυκλοφορεί ανενδοιάστως εις όλας τας οδούς και τας ρίμας, μη έχουσα υποχρέωσιν να δίνει στο χρόνο λογαριασμό. Έτσι έφερε τον Ιβάν Καραμάζωφ στην Πράγα[4], έτσι οδήγησε τον Φρειδερίκο Νίτσε στην έρημο του Σινά όπου συνήντησε τον Ιωάννη της Κλίμακος,[5] κ.ο.κ.             Η Ελένη, αληθώς ωραία (και αφήστε τον Μενέλαο να υποθέτει), πίνει τακτικά τον κυκεώνα της αλλά αγαπά ιδιαιτέρως...

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Λαδιά:

Ψυχομαντεία

 Βρισκόμαστε στό Τριτοπατρεῖον τοῦ Κεραμεικοῦ.  Ἄβατο τότε ἀλλά τώρα σκορπισμένα ἐρείπια, ἀφημένα στήν πρόσβαση τοῦ κάθε ἐπισκέπτη. Δυό λίθινοι ὅροι στέκονται ὥς σήμερα καί πάνω τους μιά ἐπιγραφή ἀπό τό τέλος τοῦ 5ου π.χ αἰώνα. Ἡ ἐπιγραφή πληροφορεῖ: ΗΟΡΟΣ  ΗΙΕΡΟΝ ΤΡΙΤΟΠΑΤΡΕΩΝ ΑΒΑΤΟΝ. Στό νότιο τοῖχο ἕνας μεγάλος ἀκατέργαστος ἀσβεστόλιθος φέρει τήν ἐπιγραφή: ΗΙΕΡΟΝ ΤΡΙΤΟΠΑΤΡΕΩΝ γραμμένη μέ ἀρχαϊκά γράμματα πού δηλοῖ ὅτι τό ἱερό ὑπῆρχε ἀπό τόν 6ο αἰ. π.Χ. Ποιοί ἦταν οἱ Τριτοπάτορες; Τό λεξικό τῆς Σούδας ἀναφέρει πώς στούς Δήμους τῆς Ἀτθίδος θεωροῦν τούς Τριτοπάτορες ἀνέμους. Ὁ Φιλόχορος ὅμως λέγει πώς εἶναι οἱ πρῶτοι γεννήτορες πάντων, ἐνῶ ὁ Φανόδημος πληροφορεῖ πώς μόνο οἱ Ἀθηναῖοι θυσιάζουν καί προσεύχονται σ᾿ αὐτούς – ὅταν πρόκειται νά ἔλθουν σέ γάμο – γιά τήν γέννηση τῶν παιδιῶν. Ὁ Ὀρφεύς πάλι ὀνομάζει τούς Τριτοπάτορες Ἀμαλκείδη, Πρωτοκλέα καί Πρωτοκλέοντα καί τούς θεωρεῖ φύλακες καί θυρωρούς τῶν ἀνέμων. Αὐτός ὅμως πού ἔκανε τό Ἐξηγητικόν λέγει πώς οἱ...

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Λαδιά:

Δαιμονολογία

(στην ελληνική μυθολογία) Ὁ ἀρχαῖος Ἕλληνας πίστευε πώς τά πάντα στόν κόσμο ἦταν διαποτισμένα ἀπό τήν ἐνέργεια ἀγαθοποιῶν καί κακοποιῶν δαιμόνων. Ἐπειδὴ, κατά τόν Decharme, ἡ ἑλληνική φαντασία δέν ἔδωσε σέ αὐτές τίς ὑπάρξεις ἀνθρώπινη μορφή, εὔκολα διακρίνεται ἡ φυσική τους προέλευση. Ὁ ἀέρας, ἡ θάλασσα, ἡ γῆ, τό πῦρ, οἱ νύμφες καί ἄλλα εἴδη βρίσκονταν μυστικά κρυμμένα στίς αἰτίες ἤ τίς ἀφορμές τῶν φυσικῶν φαινομένων. Ὅμως αὑτός ὁ κατακερματισμός τῆς λατρείας καί τοῦ φόβου γεννᾶ καί τόν σεβασμό στήν Φύση. Ἡ φύση γιά τόν ἀρχαῖο Ἕλληνα ἦταν ζωντανή διότι, ὅπως γράφει καί ὁ σύγχρονός μας ποιητής Δ. Π. Παπαδίτσας Ἥλιος κι ἀγέρι καί ρυάκια καστανῆς μου γῆς Κι οὔτε ἕνα φύλλο δρυός χωρίς κι ἕναν Ἑρμῆ κατάκοπο χωρίς Νιόβης παράπονο. Ὅλα ἔκρυβαν κάτι τό θεϊκό ἤ τό δαιμονικό, τό καλό καί τό κακό σύμμεικτα κυρίως, ἤ στό τέλος ξεκάθαρες οἱ δύο ἀρχές, τά καλά καί τά κακά δαιμόνια. Ἐποχή...

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Λαδιά:

Οι Θεές

Ὁ φυσιολογικός ἄνθρωπος ξεχνᾶ· ὁ συγγραφεύς καί τό ὄνειρο ποτέ. Μεγαλώνοντας βεβαιώνομαι περισσότερο γιά τήν συμπαντική μνήμη ἤ μνήμη θεοῦ ἤ μνήμη τοῦ κόσμου ἤ ὁποιαδήποτε ὀνομασία θές νά δώσεις… Αὐτή ἡ ἄπειρη μνήμη γίνεται ὁ ρυθμιστής τῆς ανταπόδοσης καλοῦ καί κακοῦ. Τέτοιες σκέψεις ἔκανε ἡ Ἕλλη ξαπλωμένη σέ ἕνα χωράφι, ἕτοιμη νά γεννήσει τήν νεκρή μητέρα της. Μετά τήν ταφή ὁλομόναχη καί βαθιά λυπημένη προσπαθοῦσε νά προκαλέσει ψευδεῖς πόνους, πού διέθεταν τήν ἰσχύ τῶν ἀληθινῶν, ἀλλα δέν τά κατάφερνε. Ἦταν ἡλικιωμὲνη πλέον καί ἐξαντλημένη ἀπό τήν εἰκοσιτετράωρη ὑπηρεσία της πρός τήν ὑπέργηρη Ἀρετή, τήν μαμά της. Τό γέρικο σῶμα της, ρημαγμένο σάν καμένη γῆ, δέν τήν βοηθοῦσε. Ἐπικαλέστηκε τό κεφάλι της, πάντοτε μέ αὐτό ἔλυνε γρίφους καί αἰνίγματα, ἦταν ἕνα κεφάλι συντηρημένο μέ γνώση καί ἄσκηση, κι ἔτσι γέννησε τήν ἀνάμνηση τῆς μητέρας, ἀπό τά βρεφικά της κιόλας χρόνια. Δέν μπόρεσα νά σέ γεννήσω, μαμά. Ἤμουν πολύ ἐξαντλημένη ἀπό...

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Λαδιά:

Φυσιογνωμίες τόπων

Ἀλεξάνδρεια τοῦ 1991 μ.Χ. (τίτλος κατά τό καβαφικόν πρότυπον) ΤΙ ΑΠΕΓΙΝΕ Η ΑΛΛΟΤΕ ΠΟΛΥΦΩΝΙΚΗ ΠΟΛΗ; Ἐνῶ στό Κάιρο τό βαρύ, τό ἁπλόχωρο κι ἀνατολιτικο οἱ ἀραβικές ἐπιγραφές δέν ἐνοχλοῦν, ἐδῶ στήν πόλη τοῦ Ἀλέξανδρου, ἐρεθίζουν τήν ὅραση.Τά διακοσμητικά ἀραβικά γράμματα, τά ἄγνωστά μου, μέ κάνουν νά στριφογυρίζω ἀνήσυχη καί νά ὀσμίζομαι τόν ἀέρα, ὅπως μοναχικό σκυλί τῶν ἐπιτύμβιων στηλῶν. Κάτι τό ἑλληνικό πλανιέται στήν ἀτμόσφαιρα, κάτι ἀνακατεμένο μέ τόν ἀέρα, ἀόρατο κι ἀσύλληπτο, ὅπως ἡ βροχή πού ἄκουγα στήν ἔρημο τῆς Νιτρίας. Φαίνεται πώς δέν ὀφειλόταν σέ παράκρουσή μου ἐκείνη ἡ βροχή, ἴσως νά τήν κράταγε κρυφή ἡ ἔρημος, νά μήν τήν φανέρωνε, ξέσπασε ὅμως ὁρμητική καθώς πηγαίναμε γιά τήν Ἀλεξάνδρεια, τήν πόλη πού τόσο λάτρεψα στή ζωή μου, τόσο φαντάστηκα, ὥστε ὲπινόησα κάποια προβίωσή μου ἐκεῖ, ἴσως τόν δεύτερο μεταχριστιανικό αἰῶνα. Τί ἀπέγινε ὅμως αὐτή ἡ πόλη μέ τίς πέντε περιοχὲς πού ἀντιστοιχοῦσαν στά πρῶτα πέντε γράμματα τοῦ ἑλληνικοῦ...

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Λαδιά:

Η γυναίκα με το πλοίο στο κεφάλι

Στήν ἐφηβεία μου εἶχα ἕναν διακαή πόθο: νά βρεθῶ στήν πόλη τοῦ ὀνείρου τρελά ἐρωτευμένη. Διέθετα τήν πόλη καί τό αἴσθημα· ἔλειπε μόνον τό πρόσωπο. Ἔτσι ἀποφάσισα νά σέ ψάξω σέ διάφορες ἐποχές. Ἤθελα νά ξυπνῶ ἀργά, νά κατεβαίνω στήν παραλία τῶν μεσογειακῶν δυνατῶν κυμάτων, πανέμορφη, ἀλλόκοτη καί ἐρωτική, καί νά βρίσκω ὅλη τήν συντροφιά τῶν φίλων νά μέ περιμένει ἀνυπόμονα. Ποιό ἦταν τό ὄνομά μου; θά μποροῦσα νά διαλέξω ἀπό δεκάδες ὀνόματα, ἀλλά δέν θέλω. Θά μείνουμε καί οἱ δυό μας ἀνώνυμοι, σάν νεκροί  ἀπό χιλιάδες χρόνια. Ἤσουν κι ἐσύ ἐκεῖ, στήν παραλία. Ἄρχιζε ὁ ἔρωτάς μας κρυφός καί δυνατός, τρεφόμενος ἀπό τά παιδικά μου καμώματα πού ξετρέλαιναν τήην φαντασία σου. Στήν πόλη τοῦ ὀνείρου μου ἔβρεχε συχνά, ἄλλοτε μέ δυνατές μπόρες πού ζητοῦσαν νά τήν ξεπλύνουν ἀπό τά πολλά της ἀνομήματα, -ἀφοῦ εἶχε τόσους βασιλεῖς, τόσες ἀνθρωποκτονίες καί αἱμομιξίες,-κι ἄλλοτε σιγοψιχάλιζε κατανυκτικά σάν νυχτερινή προσευχή, γιατί ἡ ἔρημός...

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Λαδιά:

Ποταμίσιοι έρωτες

Λόγος τῆς ἀφηγήτριας Ἐπιστρέφω ἀπό ἕνα ταξίδι πού διήρκησε χρόνια. Δέν ἔχει σημασία ποῦ ἤμουν. Τό ταξίδι μου, ὅπως ἄλλωστε ὅλα τά ταξίδια, εἶχε ὀμορφιά, συγκίνηση καί μόχθο. Τά πρῶτα χρόνια, ἀπορροφημένη ἀπό τό ταξίδι, δέν σκεπτόμουν τόν τόπο καί τόν χρόνο τῆς ἐπιστροφῆς. Δέν εἶχα νοσταλγία. Τούς τελευταίους ὅμως μῆνες, χωρίς νά τό ἐπιδιώκω, μορφές μέ καλοῦσαν νά ἐπιστρέψω στόν προηγούμενο ἑαυτό μου, τόν συγγραφικό. Ποιές καί πόσες ἦταν αὐτές οἱ μορφές δέν ἤξερα, ἡ ἀπόσταση τίς ἔκανε δυσδιάκριτες. Τόν τελευταῖο καιρό οἱ μορφές μέ ἐπισκέπτονταν καθημερινά, ἐπίμονα, ἀκόμη καί σέ ὧρες ἀκατάλληλες. Ζητοῦσαν τήν συνδρομή μου γιά νά ὑλοποιηθοῦν, ὅπως οἱ μορφές τῆς ὁμηρικῆς Νέκυιας γύρευαν αἷμα. Ἔρχονταν ἄτακτα, ἐμφανίζονταν ἀχνές στόν θολό ὁρίζοντα, ἐναλλάσσονταν. Ἐπέστρεψα ἀπό τό πολύχρονο ταξἰδι μέ οὐδέτερη διάθεση. Ἦταν νωρίς ἄλλωστε νά ἀξιολογήσω τίς ὠφέλειες καί τίς ἀπώλειες τοῦ ταξιδιοῦ. Πρός τό παρόν ἤμουν κουρασμένη καί ἀδιάφορη, μέ μιά ἐπίμονη διάθεση κλινοφιλίας. Δέν...

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Λαδιά:

Ο έτυμος λόγος

Μόλις ἐγκαταστάθηκα στὸ ὡραῖο δωμάτιο τοῦ ξενοδοχείου, κάθησα κατάκοπη στὴν πολυθρόνα καὶ κοιτοῦσα τὴ θάλασσα. Προχωρημένο φθινόπωρο, σὲ λίγο θὰ ἔμπαινε δριμὺς ὁ χειμώνας, κι ἐγὼ ἀναρωτιόμουν γιατί ἦρθα σ’ αὐτὸ τὸ νησί, τί γύρευα καὶ γιατί τὸ ἐπέλεξα. Ἡ ἐπιθυμία μου νὰ κάνω μικρὲς ἐκδρομὲς ἀπὸ κεῖ γρήγορα ἀναχαιτίσθηκε, γιατὶ ἡ θαλασσοταραχὴ δὲν ἐπέτρεπε στὰ μικρὰ πλοιάρια νὰ κινηθοῦν. Ἄρχισα νὰ νιώθω ἐγκλωβισμένη, ἡ ὑγρασία τρύπωνε παντοῦ καὶ τὰ ἀρθριτικά μου θὰ μὲ πονοῦσαν σίγουρα. Μιὰ ψιλή, μονότονη βροχή, ὅπως λένε καὶ τὰ μυθιστορήματα, ἄρχισε νὰ πέφτει καὶ νὰ ἐξαφανίζεται στὸ θαλάσσιο κύμα. Ἀπογοητευμένη τακτοποιοῦσα τὶς ἀποσκευές μου μὲ τόση ἐπιμέλεια, λὲς καὶ θὰ ἔμενα καιρὸ σ’ αὐτὸ τὸ δωμάτιο. Κι ὅσο ἀπασχολιόμουν μ’ αὐτὲς τὶς «νοικοκυροσύνες», τόσο ἐμπόδιζα τὸν ἑαυτό μου νὰ ξεστομίσει τὴν φράση, ποὺ τόσες φορὲς ἐπαληθεύθηκε: τὰ νησιὰ εἶναι ἀκατάλληλα τὸν χειμώνα, ἀλλὰ τὰ βλέπεις μόνος σου καὶ καλύτερα, χωρὶς τὶς ὀρδὲς τῶν παραθεριστῶν. Ξανακάθησα...

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Λαδιά:

Φρειδερίκος και Ιωάννης

Φύγε, ἀδελφιδέ μου, καί ὁμοιώθητι τῇ δορκάδι ἤ τῷ νεβρῷ τῶν ἐλάφων ἐπί ὄρη τῶν ἀρωμάτων. (ἀπό τό  Ἄσμα Ἀσμάτων) Γιά τούς περισσότερους ἀνθρώπους, νά μήν πῶ γιά ὅλους, φτάνει μιά μέρα πού φαίνεται πώς ὅλα ἔχουν χαθεῖ. Λέω «φαίνεται» ξέροντας πώς ἡ λέξη εἶναι μιά μεταγενέστερη προσθήκη, γιατί ὅταν ὅλα «φαίνεται» πώς ἔχουν χαθεῖ , στήν πραγματικότητα ἔχουν χαθεῖ. Κι ἔκπληκτος ἀνακαλύπτει κανείς πώς δέν ἔχουν πιά σημασία οἱ αἰτίες καί οἱ φανερές ἤ μυστικές τους διεργασίες, πού μᾶς ὁδηγοῦν στήν ἀπώλεια, ὅσο τό τρομακτικό ἀποτέλεσμα. Ὅλα ἔχουν χαθεῖ. Τελειώνεις, πεθαίνεις ἀλλά διατηρεῖς ἕνα προνόμιο τῶν ζωντανῶν, γιατί ἀκόμη δέν ἔχει διαπιστωθεῖ ὅτι οἱ νεκροί διαθέτουν μνήμη. Καί στήν περίπτωσή μου, μιά κι ἀνήκω στήν συνομοταξία τῶν περισσοτέρων, ἔφτασε κάποτε ἡ ἐποχή πού ὅλα χάθηκαν. Σημεῖο ἀναφορᾶς σέ τίποτα καί σέ κανέναν. Ὁ Θεός εἶχε ἀπό χρόνια χαθεῖ γιά μένα, ἔσβησε μέ τό τέλος τοῦ Δημοτικοῦ Σχολείου, κι εἶχα...

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Λαδιά:

Ταραντούλα

Ὁ Εὐμένης στό κάτω πάτωμα τοῦ σπιτιοῦ ἦταν συλλογισμένος καί ἀναποφάσιστος γιά τήν τροπή τοῦ μυθιστορήματός του. Ἡ θεολογική του κρίση τόν εἶχε τόσο προβληματίσει, ὥστε στεκόταν ἐμπόδιο στήν ἀληθινή ἐξέλιξη πού ἐπιθυμοῦσε γιά τό τέλος. Πέρασαν πολλές ἡμέρες προτοῦ ἀποφασίσει νά γράψει, ἐνῶ ὁ καιρός γινόταν ὅλο καί πιό ἄγριος. Λιγοστός ὁ κόσμος στό χωριό, μόνον οἱ μόνιμοι κάτοικοι ὑπῆρχαν κι αὐτοί ἄρχισαν νά μαζεύονται στά σπίτια τους. Ἕνα ἀκόμη ἀπό τά παράξενα πού συνέβησαν στόν Εὐμένη μετά τήν θεολογική του κρίση, καί πού ἀμέσως ἤθελε νά διαπιστώσει ἦταν τό ἐρειπωμένο οἴκημα ἀπέναντι ἀπό τό παράθυρο. Δέν εἶδε ἀπολύτως τίποτε, ὁ χῶρος ἦταν ὅπως τόν ἤξερε χρόνια. Ἀγνόησε ὅμως τό συμβάν, γιατί αὐτό πού ἐρέθιζε τόν νοῦ του ἦταν ὁ διαχωρισμός τέχνης καί θρησκείας. “Στήν προσωπική μου ζωή”, συμπέρανε στό τέλος, “μπορεῖ νά πιστεύω ὅ,τι θέλω. Ἡ τέχνη ὅμως εἶναι ἐλεύθερη. Ἡ τέχνη δέν ἀποκλείει τόν Θεό· τό δόγμα...

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Λαδιά:

Ο κορυδαλλός της οδύνης και το άγιο περιστέρι

ΥΓ Στά τέσσερα χρόνια στίς Φυλακές Κορυδαλλοῦ, ὅπου ἔκανα ἐθελοντικά μαθήματα στό σχολεῖο τῆς δεύτερης εὐκαιρίας, γνώρισα περίπου 350 κρατούμενους. Μέσα στήν τάξη ὑπῆρχαν Ἕλληνες καί ἀλλοδαποί, ληστές οἰκιῶν καί τραπεζῶν, δολοφόνοι, ναρκομανεῖς καί ἐμποράκια ναρκωτικῶν. Στήν μνήμη μου ὅλες αὐτές οἱ μορφές συγχωνεύονται σέ ἕναν τύπο, ὅπως τοῦ νεογέννητου ἤ τοῦ καλογήρου, συνθέτοντας τό πρόσωπο τοῦ ἀνθρώπου πού θέλει νά ξεφύγει ἀπό τό Κακό. Ἀπό τά μαθήματά μου ἐκεῖ, τήν πιό δύσκολη ἐρώτηση μοῦ τήν ἔκανε ἕνας Ἕλληνας κρατούμενος στό μάθημα τῆς φιλοσοφίας, ὅταν τούς εἶπα πώς οἱ προσωκρατικοί φιλόσοφοι ἀντικατέστησαν τόν θεό μέ μία ἄλλη ἀρχή, ὅπως ὕδωρ, ἀέρα, ἄπειρο κ.α. «Ἐσεῖς πιστεύετε στόν Θεό;» μέ ρώτησε. Γιά ἀρκετά δευτερόλεπτα ἔμεινα ἄλαλη καί μέ σκυμμένο τό κεφάλι. Ὅταν τό σήκωσα, εἶδα πενήντα ζευγάρια μάτια νά μέ κοιτοῦν μέ ἀναμονή καί ἀπορία. Τότε βγῆκε ἡ φωνή μου, ἐντελῶς ἀνεξάρτητη ἀπό μένα. Τήν ἄκουσα : «Ναἰ πιστεύω στόν Θεό.» Το...

Διαβάστε περισσότερα

Δ.Π. Παπαδίτσας, Ελένη Λαδιά:

Ορφικοί Υμνοι, Ομηρικοί Ύμνοι

Του Ύπνου Ύπνε, των μακαρίων όλων άνακτα και των θνητών ανθρώπων, κι όλων των ζωντανών που τρέφει η ευρεία γη∙ γιατί μόνον εσύ κυριαρχείς στα πάντα και σε όλα προσέρχεσαι δεσμεύοντας τα σώματα με αχάλκευτα δεσμά, ω λυσιμέριμνε, γλυκειά ανάπαυση στους κόπους που παρέχεις και που προσφέρεις ιερή παρηγοριά σε κάθε λύπη∙ και τη μελέτη του θανάτου φέρνει διασώζοντας τις ψυχές∙ γιατί εγεννήθηκες του θανάτου και της λήθης αδελφός, αλλά μακάριε, σε ικετεύω νάρχεσαι αναμιγμένος με γλυκύτητα σώζοντας ευμενώς τους μύστες για τα θεία έργα. Στον  Ήφαιστο Τον ξακουστό εφευρέτη Ήφαιστο ύμνησε Μούσα  λυγερόφωνη, Που με την Αθηνά τη γλαυκομάτα έργα λαμπρά Στη γη δίδαξε τους ανθρώπους, που πριν αυτοί Μες στ΄ άντρα κατοικούσαν, στα βουνά σαν τα θηρία. Και τώρα από τον Ήφαιστο τον ξακουστό τεχνίτη αφού έργα διδάχθηκαν Εύκολα της ζωής τους ως το τέλος της χρονιάς Σε κατοικίες δικές τους τη διάγουν ανενόχλητοι. Αλλ΄ Ήφαιστε ελέησε και...

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Λαδιά:

Συμπαντικά στοιχεία στον Ορφισμό

Πηγή: Διάστιχο

Το περιεχόμενον των ορφικών ύμνων[1] είναι δισυπόστατον: τα φυσικά, κοσμογονικά στοιχεία διατηρούν ταυτοχρόνως και τον ανθρωπομορφισμόν τους. Ακόμη και οι θεότητες διαθέτουν συμπαντικόν χαρακτήρα, όπως η Ήρα που συμβολίζει τον αέρα, «όταν με σφυριξιές αγέρινες τρεμοσιέται προς το ρεύμα», συμπαντικός ο Παν, γιατί σε αυτόν «έχει στηριχθεί το απέραντο έδαφος της γης και υπακούει το βαθύρροο νερό του ακαταπόνητου πόντου και ο Ωκεανός που περιελίσσει μέσα σε ύδατα την γη», ο Ήφαιστος του οποίου τα μέλη είναι τα άστρα, ο αιθέρας, ο ήλιος, η σελήνη, που φωτίζουν την γη, και ο Ζευς, ο Κεραύνιος, Βρονταίος και Αστραπαίος. Ο ορφικός ύμνος της Νύκτας αναφέρει τις ποικίλες ιδιότητές της: είναι μελανόστιλπνη, αστρόφεγγη, φιλάγρυπνη, μητέρα των ονείρων, ιππεύτρια και λυσιμέριμνη, γήινη και ουρανία. Και για την ορφική θεολογία η Νυξ είναι η μητέρα ή η κόρη του ασημένιου αυγού. Η ορφική νύχτα τότε που υπήρχε μόνον το Χάος γεννά ολομόναχη ένα αυγό. Με...

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Λαδιά:

Οι ορφικές μύστιδες και η Μαρώ

Πηγή: Διαστιχο

Είναι γνωστά τα χρυσά ορφικά ταφικά ελάσματα από το βιβλίο του Όττο Κερν.[1] Στην επιφάνειά τους υπήρχαν γραμμένες με μικρά, ακανόνιστα γράμματα και ανορθογραφίες, οι οδηγίες για το νεκρικό ταξίδι του ορφικού μύστη. Αυτά τα ελάσματα, που βρέθηκαν σε τάφους, χρονολογούνται από τον 4ον προχριστιανικόν αιώνα μέχρι τον 3ον μεταχριστιανικόν. Τα περισσότερα ανήκουν στον 4ον ή στον 3ον π.Χ. αιώνα. Το αρχαιότερον (του 400 π.Χ.) βρέθηκε στο Ιππώνιον της Καλαβρίας στην Μ. Ελλάδα και το μεταγενέστερον (μέσα 3ου μ.Χ. αιώνα) προέρχεται από την Ρώμη. Ορφικά ελάσματα έχουμε από την Θεσσαλία (από τα Φάρσαλα του 4ου π.Χ. αι., δύο από την Πέλιννα και δύο από τις Φερές). Δώδεκα βρέθηκαν στην Κρήτη (στην Ελεύθερνα και το Ρέθυμνον του 3ου π.Χ. αι.). Από την Μακεδονία βρέθηκαν στην Πέλλα και την Αμφίπολη επίσης του 4ου π.Χ. αι. Θα βρεις αριστερά στα ανάκτορα του Άδη κρήνη και δίπλα της να στέκεται λευκή κυπάρισσος· σ’ αυτή...

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Λαδιά:

Διάφοροι κόσμοι μέσα στο εικοσιτετράωρο

Πηγή: Διαστιχο

Φαντάζομαι πως ο καθένας μας ζει σε πάμπολλους κόσμους σε συνάρτηση πάντα με τις ασχολίες και την φαντασία του. Η δική μου καθημερινότητα, εδώ και πολλούς μήνες επεκτείνεται σε πέντε κόσμους, διαφορετικούς, όπως οι πέντε ήπειροι της υδρογείου σφαίρας. Ο μυθολογικός κόσμος ενταγμένος και ιεραρχημένος στην όποια δομή του, γοητεύει με το παράλογο, την αντιφατικότητά του, τους αληθινούς πυρήνες κάτω από τα λαμπυρίζοντα ψέμματα και τις πολλές ερμηνείες ενός γεγονότος. Εκεί συμβαίνουν όλα τα απίθανα, όπως νεκραναστάσεις, μεταμορφώσεις, αρπαγές, επισκέψεις στον Άδη, συνομιλίες θεών και ανθρώπων καθώς και έρωτές τους, τέρατα, όπως Τυφώνες, Γοργόνες, Σειρήνες, θεοί-ποταμοί και πηγές κορασίδων, διάφορα πανάσχημα όντα αλλά και πρόσωπα λάμπουσας ωραιότητος, όπως η Αφροδίτη, η Ελένη, ο Άδωνις, ο Υάκινθος και άλλα. Αν αφεθείς στον μυθολογικό κόσμο δίχως να προσπαθείς για την όποια εκλογίκευσή του, θα βρεθείς στον κήπο των Χαρίτων, θα συνοδεύσεις την Αρτέμιδα ή την Αταλάντη στα κυνήγια τους, θα ακούσεις το...

Διαβάστε περισσότερα




Η δική μας Ελένη Λαδιά
Κατηγορία: Γράμματα
Η δική μας Ελένη Λαδιά

Η Ελένη Λαδιά είναι κατά κόσμον βραβευμένη λογοτέχνης, μεταφραστής, δοκιμιογράφος και άλλα που επιβεβαιώνουν αυτή τη φήμη. Επιτρέψτε μου να σας γνωρίσω την πέραν αυτών...


Ψυχομαντεία
Κατηγορία: Γράμματα
Ψυχομαντεία

 Βρισκόμαστε στό Τριτοπατρεῖον τοῦ Κεραμεικοῦ.  Ἄβατο τότε ἀλλά τώρα σκορπισμένα ἐρείπια, ἀφημένα στήν πρόσβαση τοῦ κάθε ἐπισκέπτη. Δυό λίθινοι ὅροι στέκονται ὥς σήμερα καί πάνω...


Δαιμονολογία
Κατηγορία: Γράμματα
Δαιμονολογία

(στην ελληνική μυθολογία) Ὁ ἀρχαῖος Ἕλληνας πίστευε πώς τά πάντα στόν κόσμο ἦταν διαποτισμένα ἀπό τήν ἐνέργεια ἀγαθοποιῶν καί κακοποιῶν δαιμόνων. Ἐπειδὴ, κατά τόν Decharme,...


Οι Θεές
Κατηγορία: Γράμματα
Οι Θεές

Ὁ φυσιολογικός ἄνθρωπος ξεχνᾶ· ὁ συγγραφεύς καί τό ὄνειρο ποτέ. Μεγαλώνοντας βεβαιώνομαι περισσότερο γιά τήν συμπαντική μνήμη ἤ μνήμη θεοῦ ἤ μνήμη τοῦ κόσμου ἤ...


Φυσιογνωμίες τόπων
Κατηγορία: Γράμματα
Φυσιογνωμίες τόπων

Ἀλεξάνδρεια τοῦ 1991 μ.Χ. (τίτλος κατά τό καβαφικόν πρότυπον) ΤΙ ΑΠΕΓΙΝΕ Η ΑΛΛΟΤΕ ΠΟΛΥΦΩΝΙΚΗ ΠΟΛΗ; Ἐνῶ στό Κάιρο τό βαρύ, τό ἁπλόχωρο κι ἀνατολιτικο οἱ...


Η γυναίκα με το πλοίο στο κεφάλι
Κατηγορία: Γράμματα
Η γυναίκα με το πλοίο στο κεφάλι

Στήν ἐφηβεία μου εἶχα ἕναν διακαή πόθο: νά βρεθῶ στήν πόλη τοῦ ὀνείρου τρελά ἐρωτευμένη. Διέθετα τήν πόλη καί τό αἴσθημα· ἔλειπε μόνον τό πρόσωπο....


Ποταμίσιοι έρωτες
Κατηγορία: Γράμματα
Ποταμίσιοι έρωτες

Λόγος τῆς ἀφηγήτριας Ἐπιστρέφω ἀπό ἕνα ταξίδι πού διήρκησε χρόνια. Δέν ἔχει σημασία ποῦ ἤμουν. Τό ταξίδι μου, ὅπως ἄλλωστε ὅλα τά ταξίδια, εἶχε ὀμορφιά,...