Logo

ΕΠΟΠΤΕΙΑ

Πολιτισμός

μόρφωση

κοινωνία

Γράμματα
Ελένη Λαδιά:

Διαμαντάκια των Προσωκρατικών

Πηγή: Διάστιχο

Στην Τούλα Ρεπαπή Μέρες τώρα απασχολεί την σκέψη μου ένας καταπληκτικός στίχος του Ξενοφάνους του Κολοφώνιου, «και σε μερικές σπηλιές στάζει νερό». Παράξενος στίχος, κυοφορεί κάτι το υποχθόνιον. Μετά εννόησα πως η ανατριχίλα που μου προκαλούσε, οφείλεται στο ρήμα καταλείβεται. Το ρήμα κατείβω στον Όμηρον ή καταλείβω στον Ξενοφάνη, είναι το ίδιο ρήμα που σημαίνει σταλάζω, στάζω. «…και μεν ενί σπεάτεσσί τεοις καταλείβεται ύδωρ» (185 απόσπ. 37, Ηρωδιανός): «…και σε μερικές σπηλιές στάζει νερό». «Κατειβόμενον» ήταν το ύδωρ της Στυγός. Η Στυξ (από το στυγέω = μισώ, και επομένως η μισητή) ήταν ο μόνος υποχθόνιος ποταμός του Άδου. Και το νερό της, το ύδωρ της Στυγός το σταλάζον, ήταν άφθιτον, αιώνιον, ωγύγιον, παμπάλαιον ύδωρ που κυλούσε από έναν πανύψηλο και απότομο βράχο. Το νερό της ήταν θανατηφόρο για ανθρώπους και ζώα.[2] Όταν αντικείμενα από γυαλί και κρύσταλλο, πέτρινα και πήλινα σκεύη έρχονταν σε επαφή με το ύδωρ της Στυγός ράγιζαν,...

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Λαδιά:

Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι, Ο Έφηβος

Πηγή: Περί ου

 Ο έφηβος Δολγορούκι και η ιδέα του  –Πῶς σέ λἐνε; –Δολγορούκι. -Πρίγκηψ Δολγορούκι; -Όχι, μόνο Δολγορούκι. ἤ -Εἶσαι πρίγκηπας; -Ὄχι, μόνο Δολγορούκι, γιός ἑνός ὑπηρέτη, πρώην δούλου. ἤ -Εἶστε πρίγκηψ; — Ὄχι μόνο Δολγορούκι, φυσικός γιός τοῦ παλιοῦ μου ἀφεντικοῦ, τοῦ κυρἰου Βερσίλωφ.                 « Αὐτό τό μόνο κόντευε νά  μέ κάνει τρελλό. Θά σημειώσω σάν κανένα εἴδους ἐξαιρετικοῦ φαινομένου πώς δέν θυμοῦμαι κανέναν, μά ἀπολύτως κανἐναν ν’ἀποτελέσει μοναδικἠ ἐξαἰρεση σ’αὐτόν τόν κανὀνα: ὅλοι μοῦ ἔκαναν αὐτή τήν ἐρώτηση.» 1 Αὐτό ἦταν τό μεγάλο παράπονο τοῦ Ἀρκάδιου Μακάροβιτς Δολγορούκι καἰ μετέπειτα Ἀρκάδιου Ἀντρέγιεβιτς Βερσίλωφ. Στήν ἀρχή πίστευε πώς ἦταν γιός τοῦ δουλοπάροικου Μακάρ, ἑνός ἥσυχου ἀνθρώπου, πού μολονότι δέν ἦταν ἐγγράμματος, ἤξερε ἀπό στήθους ὅλες τἰς ἐντολές καἰ μερικούς βίους ἁγίων.  Αὐτός νυμφεύτηκε τήν δεκαοκτάχρονη Σοφία Ἀντρέγιεβνα, μητἐρα τοῦ Ἀρκαδίου. Μία τρομερή ὅμως ἕλξη συνέβη ἀνάμεσα στὀν ἄρχοντα Βερσἰλωφ καἰ τήν νεαρή γυναίκα τοῦ δουλοπάροικου, πού ἔτρεφε ὅμως γιά τόν...

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Λιντζαροπούλου:

Συνέντευξη με την συγγραφέα Ελένη Λαδιά

Πηγή: https://diastixo.gr

Συζητώντας ή καλύτερα ερωτώντας μια πολυγραφότατη και ποικιλογραφότατη συγγραφέα όπως είναι η Ελένη Λαδιά, επέλεξα να μην αναφερθώ καθόλου σε ερωτήματα ήδη απαντημένα από την ίδια στα βιογραφικά της σημειώματα και τις συνεντεύξεις που έχει παραχωρήσει. Ο στόχος αυτής της επιλογής δεν ήταν μια δήθεν πρωτοτυπία, αφού οδηγός μου για την διατύπωση των ερωτήσεων ήταν το ίδιο το έργο της συγγραφέως, αλλά μια προσπάθεια να προσεγγίσουμε και το έργο και, κυρίως, «τον νου» που το εμπνέεται και το γεννά. Με περισσότερους από 40 τίτλους βιβλίων, η Ελένη Λαδιά δεν εξαίρεται μόνο για το βάθος της γραφής, την υψηλή ποιότητα της γλώσσας και την θεωρητική θεμελίωση. Τα έργα της δεν επιδέχονται εύκολα διαχωρισμούς, αφού όλα της τα γραπτά, πεζογραφία,  αρχαιογνωστικά πονήματα, δοκίμια και μελετήματα, υπηρετούν, με συνέπεια, καλλιέπεια και χάρη, τον λόγο. Το υπόβαθρο της λογοτεχνίας της δεν είναι μονοσήμαντο. Η γραφή της, παρότι εμφανώς εδράζεται στην γνώση αξιοποιώντας τα αντικείμενα...

Διαβάστε περισσότερα

Τούλα Ρεπαπή:

Ελένη Λαδιά: «Η εσωγραφία μιας πεζογράφου»

«Το παράδοξο είναι το πάθος της σκέψης, και αυτός που σκέπτεται χωρίς το παράδοξο είναι σαν τον εραστή που αποφεύγει το πάθος». Σ. Κίρκεγκορ Σε αυτό το ψυχοπνευματικό μυθιστόρημα με τον τίτλο Η εσωγραφία μιας πεζογράφου, η Ελένη Λαδιά πιάνει την άκρη του νήματος και κάνει τη διαδρομή της γνώσης και των γνώσεων που κατέκτησε σε συνδυασμό με τις σημαντικότερες στιγμές της ζωής της. Γνώσεις και ζωή τη διαμόρφωσαν. Για αυτό το δίπολο γράφει παραδίδοντας κείμενα υψηλής λογοτεχνικής αξίας, τα οποία δικαίως την κατατάσσουν στην πρώτη θέση της ελληνικής λογοτεχνίας σήμερα. Από τις πρώτες γραμμές αναφέρει πως συνοδοιπόροι της σε αυτή τη διαδρομή ήταν από την παιδική της ηλικία το Καλό, το Κακό και οι μεταμορφώσεις τους. Η ασφάλεια και η σιγουριά που της ακτινοβολούσε το Καλό, αλλά και η γοητεία που της ασκούσε το Κακό. Προσθέτει και το ηδονικό ρίγος του φόβου για να προεκταθεί στην εσώτερη ουσία του...

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Λαδιά

Ψυχομαντεία - Δαιμονολογία στην ελληνική μυθολογία - Οι Θεές - Φυσιογνωμίες τόπων - Η γυναίκα με το πλοίο στο κεφάλι - Ποταμίσιοι έρωτες - Ο έτυμος λόγος - Φρειδερίκος και Ιωάννης - Ταραντούλα - Ο κορυδαλλός της οδύνης και το άγιο περιστέρι - Ορφικοί Υμνοι, Ομηρικοί Ύμνοι - Συμπαντικά στοιχεία για τον ορφισμό - Οι ορφικές μύστιδες και η Μαρώ - Διάφοροι κόσμοι μέσα στο 24ωρο - Διαμαντάκια των προσωκρατικών - Ντοστογιέφσκυ: Ο έφηβος - Συνέντευξη με Ε. Λιντζαροπούλου - Συνέντευξη με Τούλα Ρεπαπή

Διαβάστε περισσότερα

Νατάσα Κεσμέτη, Μικρή εἰσαγωγή στήν πνευματικότητα τῆς ποιήτριας Kathleen Raine καί δύο ἀποδόσεις ἀντίστοιχων ποιημάτων της

Ἡ Κathleen Raine (1908 – 2003 ) ἦταν μιά ποιήτρια συγκροτημένη γύρω ἀπό συγκεκριμένο ἄξονα στήν ζωή καί τήν τέχνης της. Ὁ ξεκάθαρος προσανατολισμός της σταθερά τήν ὁδηγοῦσε σέ σημεῖα θέασης τῆς ἱερότητας πίσω ἀπό τίς ποικίλες της μορφές καί ἐκδηλώσεις στήν τέχνη, στήν ἐπιστήμη καί τήν σοφία, στή ζωή. Τήν ἴδια ἱερότητα ἀναγνώριζε καί στήν προσωπική της κλήση. Πίστευε δηλαδή στήν ἱερή φύση τῆς ποίησης, πού , ἀπό παιδί, ἔνιωθε νά τήν καλεῖ κατά ἀποκλειστικό τρόπο. Δάσκαλος καί Μαϊστοράς της ὑπῆρξε ὁ William Blake. Μοιραζόταν μαζί του τήν πίστη πώς ἐκεῖνο πού κάνει κάποιον ποιητή εἶναι μιά καί μόνη δύναμη -ἡ δύναμη τῆς φαντασίας, τό θεῖο ὅραμα. Σ’ αὐτόν τόν θεϊκό ὁραματισμό ἀφιέρωσε τήν ποίηση καί τήν εὐρυμάθειά της σέ ὅλη τή διάρκεια τοῦ βίου της. Ὑπῆρξε ἀπό τήν παιδική της ἡλικία χαρισματική· στά 95 χρόνια τῆς ζωῆς της δέν ἔπαψε νά δίνει μαρτυρίες γιά τίς πνευματικές ἀξίες ἀντιτιθέμενη...

Διαβάστε περισσότερα

Πάτροκλος Θεοφάνους, Επί ώρες πλάνης

  Σφίγγα   «Φύγε! Φύγε από μπρός μου σιχαμερό ζώο!» φώναξα μόλις την είδα. Εκείνη έμεινε ακίνητη, με το ανθρώπινο κεφάλι και το λιονταρίσιο της κορμί σε μιαν εγρήγορση τόσο έντονη πούμοιαζε απολίθωση  κεραυνού. Μόνο το βλέμμα έδειχνε τη ζωντάνια της όλη. «Φύγε από μπρός μου!», είπα με τα δόντια σφιγμένα, και μη βλέποντάς την να υπακούει έστριψα να φύγω, μη δείχνοντάς της πως εγώ είμαι αυτός που υποχωρεί κι αλλάζει δρόμο. Στρίβοντας στον πλατύ φρυγμένο κάμπο με το λυπόθυμο χώμα, τον άδειο από πουλιά και πράσινο, την είδα πάλι μπρός μου, πάλιν ακίνητη και πανέτοιμη. Τότε γύρισα με μιας, αποφασισμένος να γυρίσω πίσω στην μισογκρεμισμένη κι άδεια πόλη, να  καταφύγω και πάλι στο σκισμένο σκηνικό της εφηβείας μου, χωρίς πια να με νοιάζει αν το βλέπει πως κάνω τα πάντα να την αποφύγω. Μα νάτην και πάλι εμπρός μου, στην ίδια ακριβώς στάση, με το κορμί της στο χρώμα...

Διαβάστε περισσότερα




Ελευθερία;
Κατηγορία: Σημειωματάριο

«Αν δεν είχαμε ελεύθερη βούληση», γράφει κάπου ο Τσέστερτον, «δεν θάχε νόημα να πούμε ευχαριστώ σε κάποιον που μας πέρασε τη μουστάρδα.» Το θυμήθηκα αυτό...


Η δική μας Ελένη Λαδιά
Κατηγορία: Γράμματα
Η δική μας Ελένη Λαδιά

Η Ελένη Λαδιά είναι κατά κόσμον βραβευμένη λογοτέχνης, μεταφραστής, δοκιμιογράφος και άλλα που επιβεβαιώνουν αυτή τη φήμη. Επιτρέψτε μου να σας γνωρίσω την πέραν αυτών...


Ψυχομαντεία
Κατηγορία: Γράμματα
Ψυχομαντεία

 Βρισκόμαστε στό Τριτοπατρεῖον τοῦ Κεραμεικοῦ.  Ἄβατο τότε ἀλλά τώρα σκορπισμένα ἐρείπια, ἀφημένα στήν πρόσβαση τοῦ κάθε ἐπισκέπτη. Δυό λίθινοι ὅροι στέκονται ὥς σήμερα καί πάνω...


Δαιμονολογία
Κατηγορία: Γράμματα
Δαιμονολογία

(στην ελληνική μυθολογία) Ὁ ἀρχαῖος Ἕλληνας πίστευε πώς τά πάντα στόν κόσμο ἦταν διαποτισμένα ἀπό τήν ἐνέργεια ἀγαθοποιῶν καί κακοποιῶν δαιμόνων. Ἐπειδὴ, κατά τόν Decharme,...


Οι Θεές
Κατηγορία: Γράμματα
Οι Θεές

Ὁ φυσιολογικός ἄνθρωπος ξεχνᾶ· ὁ συγγραφεύς καί τό ὄνειρο ποτέ. Μεγαλώνοντας βεβαιώνομαι περισσότερο γιά τήν συμπαντική μνήμη ἤ μνήμη θεοῦ ἤ μνήμη τοῦ κόσμου ἤ...


Φυσιογνωμίες τόπων
Κατηγορία: Γράμματα
Φυσιογνωμίες τόπων

Ἀλεξάνδρεια τοῦ 1991 μ.Χ. (τίτλος κατά τό καβαφικόν πρότυπον) ΤΙ ΑΠΕΓΙΝΕ Η ΑΛΛΟΤΕ ΠΟΛΥΦΩΝΙΚΗ ΠΟΛΗ; Ἐνῶ στό Κάιρο τό βαρύ, τό ἁπλόχωρο κι ἀνατολιτικο οἱ...


Η γυναίκα με το πλοίο στο κεφάλι
Κατηγορία: Γράμματα
Η γυναίκα με το πλοίο στο κεφάλι

Στήν ἐφηβεία μου εἶχα ἕναν διακαή πόθο: νά βρεθῶ στήν πόλη τοῦ ὀνείρου τρελά ἐρωτευμένη. Διέθετα τήν πόλη καί τό αἴσθημα· ἔλειπε μόνον τό πρόσωπο....