Logo

ΕΠΟΠΤΕΙΑ

Πολιτισμός

μόρφωση

κοινωνία

Σημειωματάριο

Τρικυμία

Έβρισκε στις παλιές ιστορίες την πρώτη του ύλη για να φτιάξει τα δικά του. Διάβαζε Πλούταρχο και Πλαύτο, όχι βέβαια Θουκυδίδη ή Τάκιτο, διάβαζε δηλαδή αυτά που έδιναν καύσιμα στη φαντασία του. Διάβαζε μεσαιωνικά αφηγήματα και χρονικά, όχι για αγίους και θαύματα, αλλά με μαγείες και επιδράσεις στις ζωές των ανθρώπων. Δεν είχε στόφα μελετητή αλλά ήταν ψαχτουλευταράς. Ήταν αυθεντικός αναγεννησιακός, λάτρης της νεότητας – άνθρωπος που έβλεπε το κακό να το σέρνει ο άνθρωπος αφού περάσει τα 30. Ως αναγεννησιακός ήταν άθεος που δεν ήθελε να συγκρουσθεί με την εκκλησία αλλά να την παρακάμψει, σαν μια κασέλα που πιάνει χώρο αλλά είναι άδεια από νόημα. Ήταν βέβαιος πως η εξουσία έχει για θρόνο της τη δολιότητα και υπηρέτη της τον δήμιο. Ήταν ποιητής. Ο ποιητής Ουίλιαμ Σαίξπηρ. Το τελευταίο του έργο είναι η Τρικυμία – όπως το μεταφράζουμε εδώ, διαγράφοντας την ουσιαστική παραδήλωση της αγγλικής λέξης Tempest. H λέξη...

Διαβάστε περισσότερα

Παν. Δρακόπουλος, Του Μιχάλη Κατσαρού

Στο γραφείο που είχα πολύ παλιά στην Δημοκρίτου έρχονταν ανάμεσα σε άλλους ποιητές και ο Μιχάλης Κατσαρός. Συνήθως μου διάβαζε κάποιο ποίημά του – και πρέπει να πω διάβαζε εκπληκτικά. Είχε ωραία φωνή, με δραματικότητα και μεγάλο πλήθος αποχρώσεων. Μια μέρα ήλθε και στην πόρτα που του άνοιξα, πριν προλάβει να μπει και χωρίς να με χαιρετήσει με κοιτάζει και μου λέει: «Πρέπει να σε απασχολήσει ο θάνατος». Παραμέρισα να περάσει, και μόλις κάθισε στην πολυθρόνα, μου επανέλαβε με πιο προστακτικό ύφος: «Πρέπει να σε απασχολήσει ο θάνατος.» Αισθανόμουν πως δεν έπρεπε να πω λέξη, να μη τον διακόψω. Πέρασε περίπου ένα μεγάλο λεπτό σιωπής, και συνέχισε πάντοτε κοιτώντας με γεμάτος ένταση: «Με τι μάτια θα σε δει, με τι μάτια θα τον αντικρίσεις». Συνέχισα σιωπηλός, περιμένοντας. «Ένας ωραίος ξανθός νέος μου διάβασε μεταφράσεις του από τα ιταλικά. Ο ποιητής Παβέζε έβγαλε απόφαση: Ο θάνατος θαρθεί και θάχει τα μάτια...

Διαβάστε περισσότερα

Παν. Δρακόπουλος, Γιατί φιλοσοφία;

Εισαγωγικές παρατηρήσεις σε σεμινάριο, Βοστώνη 1995 Μερικά πράγματα θα πρέπει να τα ξεκαθαρίσουμε από την αρχή. Πρώτ΄απ΄ όλα, η φιλοσοφία δεν είναι επιστήμη. Τα πορίσματα του φιλοσόφου δεν επιδέχονται έλεγχο και επιβεβαίωση. Ο  φιλόσοφος, όσο και να είναι σεβαστός, δεν μας δίνει αποδείξεις για τίποτε. Δεύτερον, δεν φιλοσοφείς επειδή έμαθες τι λένε οι φιλόσοφοι. Το φιλοσοφείν συνίσταται   στη  δική σου γόνιμη ματιά στα πράγματα – αλλά ποια είναι τα πράγματα και πως μπορείς να ρίχνεις γόνιμες ματιές πάνω τους, εσύ θα το ορίσεις. Γι αυτό ο Ιμάνουελ Κάντ είπε ότι η ιστορία της φιλοσοφίας διδάσκεται, αλλά το φιλοσοφείν δεν διδάσκεται. Να προχωρήσουμε λίγο ακόμη: τι σημαίνει αποδέχομαι έναν φιλόσοφο ή κάποιες διατυπώσεις του; Όχι, δεν σημαίνει γίνομαι οπαδός. Σημαίνει απλά ότι κατ΄ αρχήν νοιώθω πως το ερώτημά του ή το θέμα του με αφορά, και γι αυτό τον διαβάζω προσπαθώντας να κατανοήσω βαθύτερα τον τρόπο με τον οποίο ερωτά και...

Διαβάστε περισσότερα

Παν. Δρακόπουλος, Για την Αλίκη και πέραν αυτής

Γενικά, ο κόσμος λέει «κοίτα τη δουλειά σου και μην ανακατεύεσαι». «Αν κοίταζε ο καθένας τη δουλειά του», μούγκρισε η Δούκισσα, «ο κόσμος θα πήγαινε πολύ γρηγορότερα». Το ερώτημα είναι: γιατί θάπρεπε να πηγαίνει πολύ γρηγορότερα ή έστω γρήγορα, και γιατί θα ‘πρεπε να πηγαίνει καν. Βάζω κι άλλο στο τάσι: να πηγαίνει πού; Και πηγαίνει μπροστά ο κόσμος; Αν πήγαινε πίσω; Θα είχαμε εφαρμογή του κανόνα της Βασίλισσας: «θυμάμαι τι πρόκειται να συμβεί». Βεβαίως, η Δούκισσα δεν είναι πράγματι άνθρωπος αλλά πρόσωπο μυθιστορηματικό. Όμως, το ερώτημα για το τί πράγματι είναι πράγματι, για το ποιός είναι ο κόσμος, πως και που πάει, και ποιός τρόπος ορίζει τα βήματά του, με ανάγκασαν να αρχίσω με τον δάσκαλο του είδους: τον αναζητητή του πραγματικού μέσα στο παραποιημένο, τον ψευδωνύμως περιηγητή του αληθινού Λιούις Κάρολ. Νομίζουμε, άλλωστε, πως η γυμνή αλήθεια είναι μία. Είναι όμως; «Εξαρτάται από το που θέλεις να πας»...

Διαβάστε περισσότερα


Αγοραίος

Αγοραίος
ΘΡΗΣΚΕΙΑΣ ΕΜΠΛΟΚΕΣ Το ζήτημα δεν είναι τι ο ιδρυτής μιας θρησκείας δίδαξε, το ζήτημα είναι τι κατανοεί και τι χτίζει μέσα σε αυτή την κατανόηση...

Σώτη Τριανταφύλλου, Η ισλαμική ιδεολογία στη Γαλλία
Κατηγορία: Επιχειρήματα
Σώτη Τριανταφύλλου, Η ισλαμική ιδεολογία στη Γαλλία

Ο Χακίμ Ελ Καουρί, που το 2016  είχε κάνει έκκληση, μαζί με άλλους σαράντα μουσουλμάνους εναντίον του ισλαμικού φονταμελισμού, επανήλθε με ένα βιβλίο που έχει...


Τρικυμία
Κατηγορία: Σημειωματάριο
Τρικυμία

Έβρισκε στις παλιές ιστορίες την πρώτη του ύλη για να φτιάξει τα δικά του. Διάβαζε Πλούταρχο και Πλαύτο, όχι βέβαια Θουκυδίδη ή Τάκιτο, διάβαζε δηλαδή...


Παν. Δρακόπουλος, Του Μιχάλη Κατσαρού
Κατηγορία: Σημειωματάριο
Παν. Δρακόπουλος, Του Μιχάλη Κατσαρού

Στο γραφείο που είχα πολύ παλιά στην Δημοκρίτου έρχονταν ανάμεσα σε άλλους ποιητές και ο Μιχάλης Κατσαρός. Συνήθως μου διάβαζε κάποιο ποίημά του – και...


Δημήτρης Λαμπρέλλης, Η πρόσληψη του Νίτσε στην Ελλάδα
Κατηγορία: Στοχασμός
Δημήτρης Λαμπρέλλης, Η πρόσληψη του Νίτσε στην Ελλάδα

Μικρή δοκιμή παρουσίασης και κριτικής αποτίμησής της Ι Ο Νιτσεϊσμός στην Ελλάδα εμφανίζεται με τα περιοδικά «Τέχνη» (1898-1899) και «Διόνυσος» (1901-1902). Τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα του...


Γεώργιος Α. Πανέτσος – Μαριλένα Ζ. Κασιμάτη, Η «Hellenische Renaissance» του Θεοφίλου Χάνσεν.
Κατηγορία: Τέχνες

Μια επινοημένη παράδοση στην αρχιτεκτονική του 19ου αιώνα. Ο Θεόφιλος Χάνσεν γεννήθηκε το 1813, τη χρονιά που η χώρα του πτώχευε υπό την πίεση ενός...


Κωνσταντίνος Σ. Παχής, Επίνοια
Κατηγορία: Στοχασμός

Έχουμε πράγματι λόγους να φοβόμαστε ότι η επίνοια θα καταστρέψει τον άνθρωπο; Η είσοδός μας στον κόσμο της ψηφιακής τεχνικής μας απειλεί; Όταν στη δεκαετία...


Νίκος Ηλιάδης, Η τεχνολογία ως απαραίτητο στοιχείο της Γενικής Εκπαίδευσης για όλους
Κατηγορία: Στοχασμός

Στην εποχή μας από ειδικούς στην σχεδίαση εκπαιδευτικών προγραμμάτων, γίνεται μια ιδιαίτερα έντονη προσπάθεια για την προσαρμογή τους στις ανάγκες της ζωής. Έτσι το σχολείο...